Οι προβλέψεις για τις ενεργειακές τιμές οδήγησαν το ΥΠΕΝ σε τρίμηνη παράταση των έκτακτων μέτρων – Τα «μηνύματα» από τα προθεσμιακά συμβόλαια σε Γαλλία και Γερμανία

Προληπτικό χαρακτήρα απέναντι στο ενδεχόμενο εκ νέου αναζωπύρωσης των ενεργειακών τιμών μέσα στους επόμενους μήνες έχει η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προχωρήσει τελικά στην παράταση έως το τέλος του χρόνου των έκτακτων μέτρων στη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι την απόφαση της περασμένης Παρασκευής, τα έκτακτα μέτρα, δηλαδή το πλαφόν στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής έπαυαν  να ισχύουν από την 1η Οκτωβρίου. Το ενδεχόμενο, ωστόσο, εκ νέου αναζωπύρωσης – έστω και μερικής σε σχέση με την έκταση της περσινής χρονιάς – της ενεργειακής κρίσης άλλαξε τα δεδομένα με αποτέλεσμα, να επανεξεταστεί το ζήτημα εκ βάθρων και παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις από μεριάς πολιτικής ηγεσίας ότι το αρχικό χρονοδιάγραμμα τα τηρηθεί κανονικά.

Ακόμη περισσότερο, στην περίπτωση επανόδου της ενεργειακής κρίσης, το ΥΠΕΝ θα ήθελε να έχει στη «φαρέτρα» του το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης και την δυνατότητα χορήγησης επιδοτήσεων στους καταναλωτές, κάτι που δεν θα ισχύσει αν αρθεί το πλαφόν, καθώς τότε η όποια διαφορά (μεγάλη σε περίοδο ανόδου των τιμών) μεταξύ πλαφόν και χονδρικής αγοράς θα μένει στην αγορά και όχι στο ΤΕΜ για την κάλυψη των αναγκών σε επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος.

Ενδεικτικό είναι ότι το ΥΠΕΝ, κατά την ανακοίνωση της απόφασης για την παράταση των έκτακτων μέτρων, σημείωσε ότι «ο μηχανισμός επιστροφής των υπερεσόδων στη χονδρική αγορά, που εφαρμόζεται από τον Ιούλιο του 2022, έχει αποδώσει πάνω από 3,3 δις. ευρώ έως σήμερα στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, απορροφώντας το μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κόστους λόγω της ενεργειακής κρίσης για τους καταναλωτές».

Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνουν πηγές με γνώση των διεργασιών, το ΥΠΕΝ θα ήθελε να αποφύγει να δημιουργηθούν στρεβλές εντυπώσεις από την μία με την επαναφορά της ρήτρας αναπροσαρμογής και ταυτόχρονα αύξησης των λογαριασμών ρεύματος.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η σχετική συζήτηση περί διατήρησης ή μη των έκτακτων μέτρων διεξάγεται σε ολόκληρη την Ευρώπη με την γενική κατεύθυνση να μένει για την ώρα σε συστάσεις για περιορισμό αυτών και σταδιακή κατάργησή τους, όπως αποτυπώθηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση του Eurogroup στα μέσα του τρέχοντος μήνα.

Συγκεκριμένα το κείμενο του Eurogroup μιλάει για άρση «το συντομότερο δυνατό το 2023 και το 2024», αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο και πέραν του τριμήνου έως τον Δεκέμβριο 2023 που μπαίνει στην ελληνική περίπτωση. Με την παράταση των μέτρων έχει τεθεί επίσης και ο ΕΣΠΕΝ, υποστηρίζοντας ότι το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των αποφάσεων και της νέας κατάστασης που θα ισχύσει μετά τις 30 Σεπτεμβρίου, δεν επαρκεί για την ομαλή «προσαρμογή» της αγοράς, γεγονός που επιφυλάσσει κινδύνους για την πορεία των πραγμάτων.

Αν και ο ίδιος ο Υπουργός ΠΕΝ Θ. Σκυλακάκης, όπως προαναφέρθηκε, εμφανιζόταν υπέρμαχος να προχωρήσει η διαδικασία άρσης των μέτρων όπως αρχικά έχει προβλεφθεί νομοθετικά, εντούτοις, συνεκτιμώντας μια σειρά παραμέτρους με κύρια παράμετρο, το ευμετάβλητο της κατάστασης και την αδυναμία διαμόρφωσης μιας πλήρους εικόνας πως θα κινηθεί η αγορά τους επόμενους μήνες, εξέτασε εκ νέου το ζήτημα «κλείνοντας» εν τέλει, στην παράταση. Στο σημείο αυτό χρειάζεται να σημειωθεί ότι οι ως τώρα εκτιμήσεις και προβλέψεις, αν και με επιφυλάξεις, μιλούν για «νευρικότητα» στις ενεργειακές τιμές με σοβαρή προοπτική αύξησής τους το φθινόπωρο και χειμώνα.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι το προθεσμιακό συμβόλαιο ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας για το τέταρτο τρίμηνο του 2023 και το πρώτο τρίμηνο του 2024 «κλείνει» στα 123 και 146 ευρώ/MWh, αντίστοιχα. Στην περίπτωση της Γαλλίας, έτερης μεγάλης αγοράς σε επίπεδο Ευρώπης, τα δύο συμβόλαια Q3 του 2023 και Q1 του 2024 κλείνουν στα 155 και 218 ευρώ, όταν η μέση χονδρική τιμή για τον Ιούνιο έκλεισε στα 94 και 91ευρώ ανά Μεγαβατώρα, αντίστοιχα.

Ανησυχία επίσης προκαλούν τα σκαμπανεβάσματα της τιμής του φυσικού αερίου που σε κάθε περίπτωση, ειδικοί διευκρινίζουν ότι η πτώση της τιμής, συγκριτικά με την κορύφωση του 2022, δεν θα πρέπει να εφησυχάζει τους καταναλωτές, καθώς οι αποθήκες, αν και σχεδόν γεμάτες τώρα, είναι σε θέση να καλύψουν μονάχα ένα μέρος των χειμερινών αναγκών.