Χωρίς τις μπαταρίες της Βουλγαρίας θα είχαμε τιμές πάνω από 300 ευρώ η μεγαβατώρα – Τι δείχνουν τα στοιχεία της αγοράς για σήμερα

Ένα ισχυρό παράδειγμα του πώς οι μπαταρίες μπορούν να λειτουργήσουν ως «ασπίδα» απέναντι στις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας προσφέρει η εικόνα της αγοράς για σήμερα (30 Ιουλίου), με τα στοιχεία των χρηματιστηρίων ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας να αποτυπώνουν τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε η αποθήκευση στη βουλγαρική αγορά.

Οι ιδιαίτερα υψηλές προβλέψεις παραγωγής από φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα οδηγούν τις μεσημβρινές ώρες σε πολύ χαμηλές –και σε ορισμένα διαστήματα οριακά αρνητικές– τιμές στη χονδρεμπορική αγορά, καθώς η εγχώρια παραγωγή υπερκαλύπτει τη ζήτηση και δημιουργεί σημαντικά πλεονάσματα ηλεκτρικής ενέργειας.

Το πλεόνασμα αυτό διοχετεύεται κυρίως προς τη Βουλγαρία μέσω των διασυνδέσεων. Ωστόσο, η βουλγαρική αγορά δεν περιορίζεται στην κατανάλωση της εισαγόμενης ενέργειας. Οι μεγάλες εγκαταστάσεις συστημάτων αποθήκευσης που έχουν ήδη αναπτυχθεί στη γειτονική χώρα απορροφούν τις φθηνές εισαγωγές φορτίζοντας τις μπαταρίες τους κατά τις ώρες της υπερπαραγωγής.

Η εικόνα αλλάζει πλήρως τις βραδινές ώρες. Με τη δύση του ηλίου και τη ραγδαία υποχώρηση της φωτοβολταϊκής παραγωγής, οι μπαταρίες της Βουλγαρίας αρχίζουν να εκφορτίζουν, καλύπτοντας μέρος της εγχώριας ζήτησης και επιτρέποντας ταυτόχρονα αυξημένες εξαγωγές τόσο προς την Ελλάδα όσο και προς τη Ρουμανία.

Η αποσύνδεση που απέτρεψε τις ακραίες τιμές

Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο της σημερινής αγοράς είναι ότι κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες η αγορά της Βουλγαρίας αποσυνδέθηκε από τη ρουμανική αγορά λόγω συμφόρησης στις διασυνδέσεις.

Η εξέλιξη αυτή είχε καθοριστική σημασία για την ελληνική αγορά. Στη Ρουμανία οι βραδινές τιμές διαμορφώνονται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, φθάνοντας ακόμη και στα 340 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει έντονο έλλειμμα παραγωγής μετά την αποχώρηση της ηλιακής παραγωγής.

Εφόσον η διασύνδεση Βουλγαρίας – Ρουμανίας παρέμενε πλήρως διαθέσιμη, οι ιδιαίτερα υψηλές ρουμανικές τιμές θα ασκούσαν σημαντική ανοδική πίεση και στη βουλγαρική αγορά, η οποία με τη σειρά της θα μετέφερε μέρος αυτής της ανόδου και στην ελληνική αγορά μέσω του μηχανισμού σύζευξης.

Η συμφόρηση των διασυνδέσεων οδήγησε ουσιαστικά στην αποσύνδεση των δύο αγορών, επιτρέποντας στη Βουλγαρία να διαμορφώσει διαφορετικό επίπεδο τιμών και αποτρέποντας τη μεταφορά του ακραίου κόστους προς την Ελλάδα. Έτσι στην ελληνική αγορά τις επίμαχες ώρες η τιμή διαμορφώνεται κάτω από τα 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα. 

Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα που θέτουν ολοένα και περισσότεροι παράγοντες της αγοράς: γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να καθυστερεί στην ανάπτυξη των μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης, παρά το γεγονός ότι διαθέτει από τις υψηλότερες διεισδύσεις φωτοβολταϊκών στην Ευρώπη.

Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολύ μεγάλες περικοπές παραγωγής ΑΠΕ κατά τις ώρες χαμηλής ζήτησης, ενώ ταυτόχρονα καταγράφει έντονες αυξομειώσεις των τιμών μεταξύ μεσημβρινών και βραδινών ωρών.

Παρά την πρόοδο των διαγωνισμών και την αδειοδοτική ωρίμανση πολλών έργων, σημαντικό μέρος της αποθηκευτικής ισχύος δεν έχει ακόμη τεθεί σε εμπορική λειτουργία. Το αποτέλεσμα είναι να χάνονται μεγάλες ποσότητες πράσινης παραγωγής, την ώρα που οι γειτονικές αγορές αξιοποιούν ήδη την αποθήκευση για να σταθεροποιούν τόσο το σύστημα όσο και τις τιμές.

Η σημερινή συνεδρίαση της αγοράς αποτελεί, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, ένα πραγματικό «stress test» για τη λειτουργία της περιφερειακής αγοράς ηλεκτρισμού και ταυτόχρονα μια σαφή ένδειξη ότι η αποθήκευση δεν αποτελεί πλέον επένδυση του μέλλοντος αλλά κρίσιμη υποδομή του παρόντος. Οι μπαταρίες δεν περιορίζονται μόνο στην απορρόφηση της περίσσειας παραγωγής από τις ΑΠΕ, αλλά μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τις διασυνοριακές ροές, τη σύζευξη των αγορών και τελικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας που φτάνει στον τελικό καταναλωτή.

φωτογραφία: pixabay.com