Τελευταία ευκαιρία για τη στήριξη του παραγωγικού ιστού της χώρας - Αδιέξοδη η ενεργειακή πολιτική

Η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση πλήττει κύρια τις βιομηχανίες έντασης ενέργειας της χώρας σε βαθμό, που πλέον απειλείται όχι μόνο η ανταγωνιστικότητα τους αλλά και η ίδια η βιωσιμότητά τους, κύρια λόγω της συνεχιζόμενης αδιέξοδης ενεργειακής πολιτικής που ακολουθείται.

Έτσι οι βιομηχανίες έντασης ενέργειας δεν έχουν ούτε καν τη δυνατότητα πρόβλεψης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και σε βραχυπρόθεσμη βάση, αδυνατώντας έτσι να διαμορφώσουν μια ορθή στρατηγική πωλήσεων των προϊόντων τους. Με απλά λόγια η βιομηχανία πορεύεται «στο άγνωστο χωρίς πυξίδα με βάρκα την ελπίδα».

Την ίδια στιγμή μετά την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής δόθηκε η δυνατότητα στους προμηθευτές να καθορίζουν κατά βούληση χωρίς τον παραμικρό έλεγχο τα τιμολόγια τους στη ΧΤ σε υπερβολικά υψηλές τιμές, με τη ΔΕΗ μάλιστα να πρωτοστατεί.

Και αυτό παρά το γεγονός ότι οι τιμές που οι προμηθευτές προμηθεύονται τελικά την ενέργεια από την αγορά είναι  60% χαμηλότερες των προβλέψεων τους. Αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται το τελευταίο πεντάμηνο (Σεπτέμβριος 2022- Ιανουάριος 2023) υπερβολικά υψηλά κέρδη για τους προμηθευτές που ξεπερνούν τα 2,5 δις ευρώ, πολύ υψηλότερα από αυτά που αποκτούσαν ως παραγωγοί όταν εφαρμοζόταν η ρήτρα αναπροσαρμογής. Απομένει να δούμε πόσα από αυτά θα ανακτηθούν, εάν ανακτηθούν. Κατά τα άλλα δεν υπάρχουν χρήματα να ενισχυθούν οι βιομηχανίες της χώρας.

Δυστυχώς μετά από μια μεγάλη περίοδο θετικών ρυθμών, η βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα κινείται τους τελευταίους μήνες σε χαμηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κινδυνεύει έτσι να χαθεί η θετική δυναμική που κατάφεραν να αποκτήσουν τα τελευταία χρόνια, με σημαντική αύξηση της προστιθέμενης αξίας της μεταποιητικής βιομηχανίας από το 9% στο επίπεδο του 11%. 

Γεγονός που αναδεικνύει τη δυναμική που έχει η ελληνική βιομηχανία να αποτελέσει τον πιο σημαντικό παράγοντα αξιόπιστης ανάπτυξης της οικονομίας της χώρας, αρκεί να λαμβάνει την ίδια στήριξη που παρέχουν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές  κυβερνήσεις στις βιομηχανίες τους.

Στην παρούσα συγκυρία πρόσθετο λόγο ανησυχίας για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής  βιομηχανίας συνιστά το γεγονός ότι τους τελευταίους μήνες τα Κράτη Μέλη ξεδιπλώνουν όλο και περισσότερο αποτελεσματικά μέτρα στήριξης της βιομηχανίας τους για την αντιστάθμιση του υψηλού ενεργειακού κόστους, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων και το Ευρωπαϊκό Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων(TCF). 

Μπροστά στον ορατό πλέον κίνδυνο αποβιομηχάνισης της χώρας όλοι οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι της χώρας ενωμένοι, όπως ποτέ άλλοτε, εξέπεμψαν σήμα κινδύνου με κοινή επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό της χώρας, με την οποία ζητούν ριζική αλλαγή της ακολουθούμενης βιομηχανικής πολιτικής στον τομέα της ενέργειας.

Ανάμεσα στα κύρια μέτρα που καλείται να πάρει άμεσα η κυβέρνηση ξεχωρίζουμε την ρύθμιση που θα επιτρέψει τη σύναψη διμερών συμβολαίων των βιομηχανιών με παραγωγούς, τα γνωστά σε όλους μας PPAs (Power Purchase Agreements, τα οποία αποτελούν κεντρικό άξονα της ευρωπαϊκής πολιτικής, καθώς αποτελούν βασικό εργαλείο μείωσης του κόστους ρεύματος για τη βιομηχανία.

Μια ρύθμιση όμως, η οποία  δεν πρέπει να περιορίζεται στην εξαίρεση από την επιβολή του πλαφόν στα κέρδη των παραγωγών μόνο των διμερών συμβολαίων με φυσική παράδοση, αλλά να εξαιρεί και τα χρηματοοικονομικά (virtual) διμερή συμβόλαια, αρκεί σε αυτά να είναι πλήρως καθορισμένα τόσο η μονάδα παραγωγής όσο και ο αγοραστής. 

Η εξαίρεση μόνο των ΡΡΑ με φυσική παράδοση αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τις μικρές βιομηχανίες να συνάψουν συμφωνίες με παραγωγούς ΑΠΕ, διότι η φυσική παράδοση απαιτεί τη δυνατότητα πάντα ενός καταναλωτή να απορροφά την παραγόμενη ποσότητα ενέργειας τη στιγμή που παράγεται.

Ταυτόχρονα οι καθετοποιημένοι προμηθευτές, με πρώτο το δεσπόζοντα παίκτη, στη διαδικασία λήψης όρων σύνδεσης στο δίκτυο (κατηγορία Β),που θεσμοθετήθηκε τον περασμένο Αύγουστο, με εσωτερικές συμβάσεις που τους επιτράπηκαν, κατάφεραν ήδη στις πρώτες ημέρες ισχύος του μέτρου να δεσμεύσουν χώρο για έργα που ξεπερνούν το όριο των 1.500MW.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω είναι προφανές ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος οι μεγάλοι παίκτες να μονοπωλήσουν και τα πράσινα ΡΡΑς, επεκτείνοντας το μονοπώλιο τους και στην αγορά των ΑΠΕ. 

Ως εκ τούτου βάσει των ανωτέρω, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα που να εξασφαλίζουν ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας για τις βιομηχανίες της χώρας, πολλές από αυτές, ατενίζοντας με αβεβαιότητα το 2023, εξετάζουν το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της  παραγωγής ή και ακόμη αναστολής της λειτουργίας τους. 

- Αντώνης Κοντολέων ,Πρόεδρος ΔΣ ΕΒΙΚΕΝ

(Ναυτεμπορική)