Πως οι ΑΠΕ και η αποθήκευση εντάσσονται στο χρηματιστήριο ενέργειας - Ο κρίσιμος ρόλος των παραγώγων

Η συμμετοχή των ΑΠΕ και η προσθήκη της αποθήκευσης στις νέες αγορές του target model πρόκειται να αλλάξουν το παιχνίδι και να οδηγήσουν σε μια νέα πραγματικότητα, όπως θεωρεί ο Γιώργος Ιωάννου, διευθύνων σύμβουλος του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.

Ο ίδιος ανέλυσε πρόσφατα στο Renewable & Storage Forum τις απόψεις του σχετικά με τις νέες αγορές σε συνάρτηση με τις ΑΠΕ και την αποθήκευση, τονίζοντας ιδιαίτερα και το ρόλο της αγοράς παραγώγων.

Όπως εξήγησε, συνήθως τη χονδρική τη συσχετίζουμε με μεγάλες μονάδες και με όλο το εμπόριο μέσω των διασυνδέσεων, αλλά ξεχνάμε ότι μεγάλο κομμάτι πολύ ουσιαστικό πλέον είναι οι ΑΠΕ με τις διαφορετικές μορφές που έχουν σε παραγωγή και εκπροσώπηση. Αυτό που υπάρχει πλέον είναι μια πραγματική αγορά. Είτε πρόκειται για μεμονωμένους παραγωγούς, είτε για ΦΟΣΕ, οι ΑΠΕ ανήκουν στην αγορά και έρχεται και η αποθήκευση μετά τη σχετική ρυθμιστική παρέμβαση που αναμένεται. Η αποθήκευση θα παίξει ουσιώδη ρόλο γιατί ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς θα σχετίζεται με την αποθήκευση σε όλες τις μορφές της. Με τον τρόπο αυτό, έρχονται πολλά νέα στοιχεία μέσα στους επόμενους μήνες και χρόνια.

Σήμερα στο spot market υπάρχει άμεση συμμετοχή κατανεμόμενων και μη κατανεμόμενων ΑΠΕ, οι οποίες εντάσσονται στην αγορά επόμενης ημέρας και την ενδοημερήσια αγορά και ο τρόπος που εκφράζονται είναι με τη μορφή χαρτοφυλακίων, όπου υπάρχουν ταυτόχρονα διάφορες τεχνολογίες. Το μόνο κομμάτι που εντάσσονται αυτούσιες οι μονάδες είναι στην περίπτωση των υδροηλεκτρικών. 

Οι τύποι ΑΠΕ που συμμετέχουν είναι είτε με ταρίφες, όπου ο ΔΑΠΕΕΠ είναι ο ουσιαστικός διαχειριστής που τις εντάσει, ή μέσω feed in premiums ή δίχως άμεση στήριξη αλλά μπορούν να παίξουν ουσιαστικό ρόλο δημιουργώντας τάσεις τιμών και καθοδηγώντας την όλη αγορά προς το καλύτερο. 

Όπως εκτιμά ο κ. Ιωάννου, οι ΑΠΕ και η αποθήκευση μπορούν να έχουν μεγάλα πλεονεκτήματα μέσα από τη χρήση του target model. Μέσω της προημερήσιας αγοράς μπορούν να διαπραγματευτούν προφίλ που σχετίζονται με την ενέργεια σε επίπεδο ώρας, αλλά σημαντική είναι και η προγενέστερη αγορά των παραγώγων που δίνει σήματα στην προημερήσια. Αν οι ΑΠΕ ενταχθούν στην αγορά παραγώγων, αυτά δημιουργούν τις συνθήκες για να περάσουν στην προημερήσια με καλύτερη στρατηγική και απόδοση. Ταυτόχρονα, μέσα από το target model υπάρχουν και τα policy contracts που δίνουν μια διαφορετική προσέγγιση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΑΠΕ πρέπει να είναι μια κυρίαρχη ομάδα μέσα στην προημερήσια αγορά γιατί μπορούν να παρεμβαίνουν με διορθώσεις και να οδηγούνται σε ελαχιστοποίηση των ανισορροπιών πριν φτάσουν στην αγορά εξισορρόπησης που θα δημιουργήσει χρεώσεις. Πολύ γρήγορα μπορούν να υπάρχουν ορθολογικές προβλέψεις και να παρέχεται ευελιξία που θα παίρνει τιμές από μηχανισμούς της αγοράς. 

Όσον αφορά τα παράγωγα, τονίστηκε ότι δίνουν τα πρώτα βήματα προς τις ΑΠΕ. Μπορούν να αντισταθμίσουν κινδύνους που παίζουν ρόλο στην αγορά επόμενης ημέρας και την ενδοημερήσια αγορά. Ταυτόχρονα, στην αποθήκευση διαφαίνεται ότι οι σχετικές μονάδες θα γίνουν ουσιώδεις παίκτες και θα μετασχηματίσουν όλη τη λειτουργία της αγοράς, ενώ θα είναι η πρώτη στιγμή που θα αντιμετωπίζεται κομμάτι της ηλεκτρικής ενέργειας ως απόθεμα με ότι συνεπάγεται αυτό.