Υποδομές διαχείρισης αποβλήτων: Διανύουμε τα τελευταία μέτρα ώστε όλες οι αναγκαίες μονάδες για τη χώρα, να βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία

To 2025 αποτέλεσε μία ακόμη γόνιμη χρονιά για το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων. H μεγάλη προσπάθεια που ξεκινήσαμε το 2019, προκειμένου να αφήσουμε οριστικά πίσω μας το αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της χώρας μας σε ό,τι αφορά τη διαχείριση αποβλήτων, υλοποιείται με σταθερό ρυθμό, συνέπεια και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Πλέον η χώρα διαθέτει 13 μονάδες διαχείρισης αποβλήτων σε λειτουργία και 26 σε κατασκευή. Όπου ήδη λειτουργούν μονάδες έχουμε πετύχει μείωση ταφής στο 35%, γεγονός που αποδεικνύει πόσο σημαντικές είναι αυτές στη διαδικασία διαχείρισης των αποβλήτων.

Αναφορικά με τις υποδομές διαχείρισης, πρόσφατα υπεγράφη η σύμβαση για την κατασκευή της Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων(ΜΕΑ) στη Λάρισα, ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ, η οποία είναι συμβατή με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες και τους στόχους που έχουν τεθεί.

Επίσης, σε λίγες μέρες θα έχουμε δύο ακόμα δημοπρατήσεις ολοκληρωμένων έργων διαχείρισης αποβλήτων και συγκεκριμένα:

(α) Τις «Υποδομές μεταφόρτωσης και επεξεργασίας (ανακύκλωσης ανάκτησης) αποβλήτων στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου», εκτιμώμενου προϋπολογισμού 128,2 εκατ. ευρώ, έργο το οποίο περιλαμβάνει τη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, συντήρηση, τεχνική διαχείριση και λειτουργία τριών Μονάδων Ανάκτησης – Ανακύκλωσης αποβλήτων (ΜΑΑα) -από μία σε Σύρο, Μύκονο και Πάρο, καθώς και έναν Σταθμό Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (ΣΜΑ) στην Τήνο, για χρονικό διάστημα έως 27 έτη. Μαζί με τις αντίστοιχες υποδομές σε Σαντορίνη, Ρόδο, Νάξο και Κω – Κάλυμνο, οι οποίες βρίσκονται ήδη σε διαγωνιστική διαδικασία, κλείνουμε τον κύκλο των υποδομών ΜΑΑ στο Νότιο Αιγαίο, το οποίο πλέον αποκτά 8 ΜΑΑ και 2 μονάδες προεπεξεργασίας υπολειπόμενων συμμείκτων αποβλήτων σε Άνδρο και Τήνο.

Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε τις Μονάδες Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων (ΜΕΒΑ) σε άλλα νησιά, όπως σε Λέρο, Μήλο, Κάρπαθο και τους μηχανικούς κομποστοποιητές στα μικρότερα νησιά, θα έχουμε σε λειτουργία όλες τις απαραίτητες υποδομές για πράσινη διαχείριση των αποβλήτων.

(β) Τις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων σε Λαμία, Χαλκίδα και Άμφισσα, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 106 εκατ. ευρώ, οι οποίες θα γίνουν επίσης με τη μέθοδο ΣΔΙΤ.

Πλέον απομένει η τελευταία δημοπράτηση ολοκληρωμένου έργου, αυτή των υποδομών του Βορείου Αιγαίου, συνολικού προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ. Λογικά τις πρώτες εβδομάδες του 2026 θα δημοπρατηθεί και το συγκεκριμένο έργο.

Η πρόοδος που έχει ήδη επιτευχθεί είναι σημαντική. Η Ελλάδα αποκτά σύγχρονες υποδομές επεξεργασίας αποβλήτων και μπαίνει σε έναν δρόμο πράσινης διαχείρισης, αφήνοντας πίσω της τις χωματερές.

Παράλληλα, προχωράμε δυναμικά στην υλοποίηση των μεγάλων επενδύσεων στην ανακύκλωση. Ειδικότερα, ολοκληρώνονται τα Ολιστικά Σχέδια Χωριστής Συλλογής σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας. Έτσι οι ΦΟΔΣΑ και οι Δήμοι θα αποκτήσουν τον αναγκαίο εξοπλισμό για να ενισχύσουν τη χωριστή συλλογή, με έμφαση σε βιοαπόβλητα, χαρτί, πλαστικό αλουμίνιο, κλαδιά, ογκώδη και επικίνδυνα οικιακά απόβλητα.

Το 2025 μας αφήνει με σημαντική πρόοδο. Το 2026 θα εργαστούμε σκληρά και μεθοδικά, καθώς θα πρέπει να ολοκληρωθούν τα έργα και οι μεταρρυθμίσεις στην ανακύκλωση. Ωστόσο, η μέχρι σήμερα ουσιαστική πρόοδος, που συντελέστηκε μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, μας οπλίζει με αισιοδοξία και δύναμη ώστε να ολοκληρώσουμε το μεγάλο εθνικό στοίχημα που βάλαμε το 2019. Είμαι, δε, πεπεισμένος ότι μέχρι την άνοιξη του 2027, έτος κατά το οποίο το έργο της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη θα αξιολογηθεί από τον ελληνικό λαό, στο τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων τίποτε δεν θα θυμίζει την κατάσταση που παραλάβαμε.

________

Ο Μανώλης Γραφάκος είναι Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.