Τα πάνω – κάτω φέρνει για τους παραγωγούς ρεύματος ο μηχανισμός του πλαφόν στην χονδρική – Τα ερωτηματικά για τα σταθερά τιμολόγια και τις εκπτώσεις στην λιανική

Ζήτημα με τις εκπτώσεις και τα σταθερά τιμολόγια ρεύματος που παρέχουν στην αγορά λιανικής οι καθετοποιημένοι ενεργειακοί παίκτες ανοίγει ο νέος μηχανισμός του πλαφόν στην χονδρική.

Από τη στιγμή που η παραγωγή δεν θα μπορεί πλέον να επιδοτεί την προμήθεια, με τα όποια υπερέσοδα είχε, αφού αυτά θα «παρακρατώνται» κατευθείαν στην πηγή, δηλαδή στην εκκαθάριση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, εγείρεται θέμα με τις εκπτώσεις στην λιανική. Κυρίως με τα σταθερά τιμολόγια. 

Κρίνοντας από τις μέχρι σήμερα διαβεβαιώσεις όλων των καθετοποιημένων ομίλων, και φυσικά της ΔΕΗ που έχει τη μερίδα του λέοντος στα σταθερά τιμολόγια, τα όποια «υπερκέρδη» από τη παραγωγή διοχετεύονταν στην προμήθεια μέσω ελαφρύνσεων σε καταναλωτές. Τα παραπάνω τιμολόγια χρηματοδοτούνταν ακριβώς με αυτά τα κεφάλαια. Τώρα που τα όποια υπερέσοδα, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στην αποζημίωση που θα εισπράττουν οι παραγωγοί και την εκάστοτε χρηματιστηριακή τιμή, θα μεταφέρονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για να χρηματοδοτούν τα μέτρα στήριξης, δημιουργείται ένα κενό ως προς την εξεύρεση κεφαλαίων για εκπτώσεις.  

Απαξ και η παραγωγή πάψει να επιδοτεί την προμήθεια, δηλαδή λείψουν τα λεφτά, με τα οποία οι εταιρείες κάλυπταν το κόστος των εκπτώσεων και των σταθερων τιμολογίων, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος αναπροσαρμογών στα οικιακά και επαγγελματικά τιμολόγια της λιανικής. Αλλιώς οι εταιρείες θα μπαίνουν μέσα.

Τα ποσά που θα λείψουν

Κύκλοι της αγοράς εξηγούν ότι η άσκηση δεν βγαίνει και φέρνουν ως παράδειγμα μια μονάδα φυσικού αερίου. Εστω ότι αυτή έχει πραγματικό κόστος παραγωγής τα 220 ευρώ/ΜWh. Σύμφωνα με το νέο μηχανισμό για την επιβολή πλαφόν, η αποζημίωση που θα εισπράξει αυτή η μονάδα, θα είναι το κόστος παραγωγής της, συν ένα περιθώριο κέρδους (π.χ. 10%). Δηλαδή 240 ευρώ/MWh.

Εάν, υποθετικά μιλώντας, έχουμε μια Οριακή Τιμή στα 260 ευρώ, τότε η διαφορά των 20 ευρώ, αυτή δηλαδή ανάμεσα στην αποζημίωση και την χρηματιστηριακή τιμή, θα παρακρατείται για να μεταφερθεί στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ), προκειμένου να χρηματοδοτηθούν τα μέτρα στήριξης. Οπως όμως λένε οι ίδιες πηγές, μέχρι σήμερα, ο συγκεκριμένος ηλεκτροπαραγωγός χρησιμοποιούσε αυτά τα 20 ευρώ / MWh για να επιδοτεί την εμπορία του. Τα διέθετε ως κεφάλαιο κίνησης, για να χρηματοδοτεί διακανονισμούς, εκπτώσεις και γενικά την εμπορική του πολιτική. Τώρα, τα λεφτά αυτά θα λείψουν.

Πόσα είναι αυτά για το σύνολο της αγοράς; Πολλά. Εχουν μετρηθεί από τη ΡΑΕ σε 927 εκατ ευρώ για το διάστημα των έξι μηνών από τον Οκτώβριο του 2021 έως το Μάρτιο του 2022. Ανάγοντας δε, το ποσό σε ετήσια βάση, όσο θα διαρκέσει το πλαφόν στην χονδρική, προκύπτει ένα νούμερο λίγο κάτω από 2 δισ ευρώ (1,854 δισ).

Κυριότερο όμως πρόβλημα είναι ότι τα παραπάνω ποσά δεν αφορούν καινούργια κεφάλαια, παρά χρήματα που θα αφαιρεθούν από την αγορά ηλεκτρισμού. Τα μόνο καινούργια ποσά είναι τα 1,1 δισ ευρώ που θα δοθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό, όπως έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση.

Το πρόβλημα με το νέο μηχανισμό αφορά κυρίως τη ΔΕΗ, καθώς πλέον θα απουσιάζουν τα κεφάλαια με τα οποία επιδοτούσε τα σταθερά της τιμολόγια και έκανε εκπτώσεις. Και κανείς προφανώς δεν μπορεί να υποχρεώσει την επιχείρηση να περάσει για ένα χρόνο σε ζημιές. Σε αυτήν λοιπόν την αρκετά σύνθετη άσκηση, δύο είναι τα πιθανά σενάρια: Είτε τα σταθερά τιμολόγια θα εξαιρεθούν από την όποια παρακράτηση γίνει στην «πηγή», δηλαδή στην εκκαθάριση του Χρηματιστηρίου, είτε θα πρέπει όλα ανεξαιρέτως τα τιμολόγια, να μετατραπούν σε κυμαινόμενα. Σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι το κράτος εκείνο που θα αναλάβει να επιδοτεί τα σταθερά τιμολόγια.

Σύμφωνα με πληροφορίες το θέμα κατά πόσο μπορεί να εξαιρεθούν τα σταθερά τιμολόγια από το πλαφόν στην χονδρική είναι υπό συζήτηση. Αλλά και οι ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγοί θεωρούν ότι αν χάσουν το πλεονέκτημα που διέθεταν στην χονδρική, τότε είναι μονόδρομος να ακολουθήσουν μιαν άλλη εμπορική πολιτική που δεν θα τους οδηγεί σε ζημιές.

Ο στόχος της 1ης Ιουλιου

Έτερο ζήτημα αφορά τον στόχο ο νέος μηχανισμός να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου. 

Έτσι όπως ειναι σήμερα τα πράγματα ο στόχος μοιάζει ανέφικτος. Η πρώτη έγκριση του σχεδίου από τις Βρυξέλλες ήρθε μόλις προχθές, η νομοθετική ρύθμιση δεν έχει ακόμη κατατεθεί στην Βουλή και απομένουν μόλις 37 ημέρες μέχρι την 1η Ιουλίου.

Δηλαδή πολύ λιγότερες από τις 60 ημέρες, το διάστημα, εντός του οποίου οι προμηθευτές οφείλουν, σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας, να ειδοποιούν τους πελάτες τους για αλλαγές στα τιμολόγια με βάση τις συμβάσεις που έχουν συνάψει. Η εφαρμογή από την 1η Ιουλίου του νέου μηχανισμού θα προκαλέσει αλλαγές στους λογαριασμούς και ανατροπές στην τιμολογιακή πολιτική των παρόχων, για τις οποίες θα πρέπει να έχουν ενημερώσει τους πελάτες τους τουλάχιστον ένα δίμηνο πριν.