Παρασύρης: Άμεση ανάγκη νομοθετικής προστασίας, αναδρομικής αποζημίωσης και διασφάλισης του ηλεκτρικού χώρου για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά και τους μικροεπενδυτές έως 500kW

Ερώτηση σχετικά με τα φωτοβολταϊκά και τις συνθήκες στην αγορά κατέθεσε ο τομεάρχης ενέργειας του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Φραγκίσκος Παρασύρης.

Όπως αναφέρει:

Σε κατάσταση πλήρους οικονομικής απόγνωσης και αβεβαιότητας έχουν περιέλθει εκατοντάδες αγρότες και μικροεπενδυτές ΑΠΕ (σταθμοί έως 500kW) σε όλη την επικράτεια, εξαιτίας των συνεχιζόμενων, οριζόντιων περικοπών στην απορρόφηση της παραγόμενης πράσινης ενέργειας. Η πρόσφατη απόφαση Ε52/2025 της ΡΑΑΕΥ, η οποία επιβάλλει περιορισμούς και κλείσιμο ακόμα και σε μικρούς σταθμούς έως 500kW, ανατρέπει βίαια τους επιχειρηματικούς σχεδιασμούς των παραγωγών, οι οποίοι υλοποίησαν τις επενδύσεις τους με αυστηρά τραπεζικά κριτήρια και δανεισμό, βασιζόμενοι στην αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης προς το κράτος και τις υπογεγραμμένες συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης με τον ΔΑΠΕΕΠ.

Το πρόβλημα του κορεσμού και των μηδενικών ή αρνητικών τιμών στο Χρηματιστήριο Ενέργειας δεν προκλήθηκε από τους μικρούς παραγωγούς και τον αγροτικό κόσμο. Σήμερα, τα αγροτικά φωτοβολταϊκά καταλαμβάνουν μόλις 450MW στο σύνολο της επικράτειας (λιγότερο από το 2% της συνολικής ισχύος), τη στιγμή που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, οι αγρότες κατέχουν πάνω από το 16% της παραγωγής. Αντίθετα, ο ηλεκτρικός χώρος καταλήφθηκε προνομιακά και κατά προτεραιότητα από μεγάλα έργα με διαδικασίες fasttrack και από εικονικές ενεργειακές κοινότητες, ξεπερνώντας ήδη τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2030 (13.5GW), χωρίς παράλληλα να έχουν υλοποιηθεί οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για την αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών από το 2023

Επιπλέον, η λειτουργία της αγοράς υπό καθεστώς συχνών μηδενικών ή αρνητικών τιμών εγείρει σοβαρές υπόνοιες για στρεβλώσεις, γεγονός που οδήγησε τον ACER (Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας της Ε.Ε.) να ζητήσει από τη ΡΑΑΕΥ τη διεξαγωγή έρευνας για τυχόν φαινόμενα χειραγώγησης στην ελληνική αγορά.

Την ίδια στιγμή που οι μικροεπενδυτές υφίστανται άδικες περικοπές, η κατασκευή μεγάλων έργων συνεχίζεται απρόσκοπτα, ενώ ώριμα, συλλογικά κοινωνικά έργα – όπως το εμβληματικό ομαδικό έργο 91 παραγωγών-αγροτών (ΑΔΜΗΕ 5264/08-12-2022) – παραμένουν αδικαιολογήτως σε μακροχρόνια αναμονή. Οι αγρότες, οι οποίοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παραγωγικής υπαίθρου, καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας για τις ανάγκες της φυτικής και ζωικής παραγωγής κυρίως κατά τις μεσημεριανές ώρες από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, συμβάλλοντας στη σταθερότητα του συστήματος, και αντί να στηριχθούν, οδηγούνται στον οικονομικό στραγγαλισμό, σύμφωνα και με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αγροτικών Φωτοβολταίκων.

Η υφιστάμενη κατάσταση αναδεικνύει μια ξεκάθαρη νομική αντίφαση και μια σοβαρή εκκρεμότητα εναρμόνισης με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο:

1. Η Ευρωπαϊκή Υποχρέωση Αποζημίωσης: Το Άρθρο 13 (παρ. 7) του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2019/943 επιβάλλει τη ρητή υποχρέωση καταβολής οικονομικής αποζημίωσης προς τους παραγωγούς (ίσης τουλάχιστον με τα καθαρά χαμένα έσοδα) όταν εφαρμόζονται μη αγοραίες περικοπές έγχυσης

2. Η Αντίφαση της Ελληνικής Νομοθεσίας: Ο εθνικός Ν. 4951/2022, ενώ στο Άρθρο 10Β θεσπίζει τις περικοπές ως δεσμευτικές κρατικές εντολές, στο Άρθρο 10Γ εισάγει μια προκλητική απαλλαγή ευθύνης των Διαχειριστών (ΑΔΜΗΕ/ΔΕΔΔΗΕ) από κάθε αποζημίωση. Η απαλλαγή αυτή, ωστόσο, αυτοακυρώνεται στην παρ. 4 του ίδιου άρθρου, η οποία υποτάσσεται ρητά και ανεπιφύλακτα στον ανώτερο Ευρωπαϊκό Κανονισμό.

3. Η Ομολογία των Διαχειριστών: Η ανάγκη νομοθετικής ρύθμισης συνομολογείται εγγράφως από τους ίδιους τους Διαχειριστές. Ο ΑΔΜΗΕ (Έγγραφο ΔΝΣ/21411/25.09.2025) παραδέχεται ουσιαστικά ότι η υποχρέωση αποζημίωσης υφίσταται και ότι απλώς εκκρεμεί η θέσπιση των κατάλληλων νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων από το Υπουργείο για την εξειδίκευση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ (Έγγραφο ΓρΔ/324518/30.09.2025) δηλώνει ότι δεν φέρει ευθύνη για εντολές που εκδίδει ο ΑΔΜΗΕ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη (π.χ. Γερμανία - Redispatch 2.0), οι Διαχειριστές αποζημιώνουν κανονικά τους παραγωγούς και στη συνέχεια ανακτούν το κόστος μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων δικτύου (Netzentgelte). Στην Ελλάδα, αντιθέτως, η πρακτική αυτή μεταφράζεται σε ολοκληρωτική οικονομική ζημία των μικρομεσαίων επενδυτών. Ως ένδειξη της μέγιστης θεσμικής αντίδρασης, έχει ήδη κατατεθεί Αίτηση Ακύρωσης κατά της Απόφασης ΡΑΑΕΥ Ε-52/2025 ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).

Επειδή η προστασία της οικονομικής και συμβατικής ελευθερίας κατοχυρώνεται από το Άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος, και η Διοίκηση οφείλει να διέπεται από τις αρχές της ασφάλειας δικαίου και της χρηστής διοίκησης

Λαμβάνοντας υπόψη και την υπ’ αριθμ. 8647/17.09.2025 ερώτηση που σας κατέθεσα από κοινού με τη Βουλευτή κ. Σταρακά Χριστίνα και τις σχετικές απαντήσεις που μας δώσατε στο υπ΄αρίθμ. ΓρΔ/324518/30.09.2025 έγγραφο του ΔΕΔΔΗΕ και στο 21411έγγραφο του ΑΔΜΗΕ.

Ερωτάσθε κ. Υπουργέ

1.Προτίθεται το Υπουργείο να θεσπίσει άμεσα ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο – ενσωματώνοντας τη σχετική ευρωπαϊκή υποχρέωση και επιλύοντας τις ασυμβατότητες του Ν. 4951/2022– που θα εγγυάται την αναδρομική χρηματική αποζημίωση για τις οικονομικές απώλειες των αγροτικών φωτοβολταϊκών και των μικροεπενδυτών έως 500kW, καθώς και την πλήρη απορρόφηση της παραγόμενης ενέργειάς τους μέχρι τη λήξη των ενεργών συμβάσεών τους με τον ΔΑΠΕΕΠ;

2.Ποια συγκεκριμένα μέτρα προστασίας των μικρών παραγωγών προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, ενόψει και της εκδίκασης της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της απόφασης Ε52/2025 της ΡΑΑΕΥ, προκειμένου να σταματήσει η αδικία των οριζόντιων περικοπών εις βάρος τους;

3.Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η έρευνα που ζητήθηκε από τον ACER για τη διερεύνηση τυχόν χειραγώγησης των τιμών στην ελληνική αγορά ενέργειας και ποιες στρεβλώσεις έχουν εντοπιστεί;

4.Για ποιο λόγο συνεχίζεται η προτεραιότητα σε μεγάλα έργα, ενώ ώριμα ομαδικά έργα αγροτών, όπως η αίτηση με αριθμό 5264/08-12-2022 στον ΑΔΜΗΕ, παραμένουν "παγωμένα" και εκτός δικτύου;