Κύπρος: Αλαλούμ με τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ

Πρωτοφανές είναι το ενδιαφέρον για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας και την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων, με αποτέλεσμα τους τελευταίους μήνες να υποβάλλονται δεκάδες πολεοδομικές αιτήσεις και περιβαλλοντικές μελέτες που αυξάνουν κατά πολύ τις ανάγκες της Κύπρου για κάλυψη των δεσμεύσεων σε ό, τι αφορά την αύξηση του ποσοστού των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας, στο 13% μέχρι το 2020. 
Ωστόσο, επικρατεί ένα αλαλούμ με τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών πάρκων, αφού πολλά από αυτά εγκαθίστανται σε εντελώς ακατάλληλες περιοχές. Και δεν μιλάμε ασφαλώς για την κατάλληλη χωροθέτηση όσον αφορά τη βέλτιστη δυνατότητα αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας, αλλά προφανώς για το γεγονός ότι φυτρώνουν φωτοβολταϊκά πάρκα σε εντελώς ακατάλληλες περιοχές για χωροθέτηση ενεργειακών υποδομών. 
Τα περισσότερα από τα φωτοβολταϊκά πάρκα προτείνεται να χωροθετηθούν σε περιοχές αναδασμού και πολεοδομικές ζώνες γεωργικής και κτηνοτροφικής χρήσης, καθώς και σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000 και πολεοδομικές ζώνες προστασίας της φύσης, του τοπίου και των υδάτων.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αντί να αξιοποιούνται ανεκμετάλλευτες, γυμνές και άγονες εκτάσεις γης, να οδηγούμαστε στην καταστροφή οικοτόπων, στην υποβάθμιση εδαφών, στην αλλαγή χρήσης γης, στον κατακερματισμό πολεοδομικών ζωνών, στην αλλοίωση του τοπίου, καθώς και στην απώλεια καλής, εύφορης και αρδευόμενης γεωργικής γης με υψηλή φυσική αξία. 
Τα προβλήματα αυτά μπορούν να επιλυθούν πολύ εύκολα και γρήγορα, μέσω της διενέργειας μίας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη χωροθέτηση των ΑΠΕ.
Το κράτος, πάντως, προνόησε -και μάλιστα πολύ έγκαιρα- ώστε να τεθούν πολεοδομικοί περιορισμοί για τέτοιου είδους αναπτύξεις.
Σύμφωνα με την Εντολή αρ. 2 του 2006 του Υπουργού Εσωτερικών, η οποία αφορά τη χωροθέτηση των ΑΠΕ και εκδόθηκε στη βάση του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, αυθύπαρκτες Φ/Β εγκαταστάσεις για την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας είναι δυνατό να επιτραπούν σε κατάλληλη, κατά την κρίση της Πολεοδομικής Αρχής περιοχή, νοουμένου ότι ικανοποιούνται τα εξής κριτήρια:
• Είναι εκτός ήδη καθορισμένου ορίου ανάπτυξης.
• Είναι εκτός της λωρίδας κατάληψης εγγεγραμμένου ή υπό εγγραφή δημόσιου ή δασικού δρόμου, δρόμου σχεδίου αναδασμού, μονοπατιού ή εγγεγραμμένου δικαιώματος διόδου.
• Δεν εμπίπτουν σε αρχαιολογικό χώρο ή αρχαίο μνημείο Πίνακα Α ή Β.
• Δεν εμπίπτουν σε κρατικό δάσος.
• Δεν εμπίπτουν σε καθορισμένη ακτή και περιοχή προστασίας της Φύσης, γεωμόρφωμα, προστατευόμενο τοπίο, περιοχή προστασίας του Δικτύου Natura 2000 και οποιαδήποτε άλλη καθορισμένη περιοχή προστασίας της φύσης.
• Έχουν τη δυνατότητα σύνδεσης με το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
• Δεν επιβαρύνουν το μικροκλίμα στο περίγυρό τους και τις ανέσεις γειτονικών χρήσεων και αναπτύξεων (ανακλάσεις και αντικατοπτρισμοί, αύξηση της θερμότητας τοπικά, κλπ).
Παρόλα αυτά, 12 χρόνια μετά την έκδοση της εν λόγω εντολής του Υπουργού Εσωτερικών, συνεχίζει να παρατηρείται ένα αλαλούμ όσον αφορά τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ. 
Είναι πραγματικά άξιον απορίας πώς είναι δυνατόν να εξετάζονται πολεοδομικές αιτήσεις και περιβαλλοντικές μελέτες, κατά παράβαση της εντολής του Υπουργού Εσωτερικών, χωρίς χωροταξικό σχέδιο και χωρίς στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Όπως επίσης είναι άξιον απορίας πώς είναι δυνατόν να γίνονται όλα αυτά χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Τμήματος Γεωργίας, πάγια πολιτική του οποίου είναι η διαφύλαξη της -ήδη εξαιρετικά περιορισμένης- καλής, εύφορης και αρδευόμενης γεωργικής γης υψηλής φυσικής αξίας και η εκμετάλλευση της αποκλειστικά για γεωργοκτηνοτροφικούς σκοπούς, εξού και η εισήγηση του για χωροθέτηση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε ανεκμετάλλευτες, ξηρικές και άγονες περιοχές.

(του Άγγελου Νικολάου, Φιλελεύθερος)