Μαζί με την ...άνοιξη, έρχεται και η εκτόξευση των περικοπών και των μηδενικών-αρνητικών τιμών – Ποιο είναι το σενάριο που τρομάζει – «Σωσίβιο» οι εξαγωγές επ΄ ωφελεία όμως των Βούλγαρων καταναλωτών

Προδιαγεγραμμένο εκτιμούν όλοι οι αναλυτές της αγοράς πως είναι το άλμα στις ποσότητες «πράσινης» παραγωγής που θα μείνουν εκτός συστήματος – οδηγώντας επομένως και σε άλμα στις περικοπές, όπως και στις μηδενικές αρνητικές τιμές, που με τη σειρά τους θα οδηγήσουν σε άνευ προηγουμένου συρρίκνωση των εσόδων των παραγωγών ΑΠΕ, και ειδικά των φωτοβολταϊκών.

Σύμφωνα με όλους τους ειδικούς του κλάδου, το νέο ρεκόρ σε απορρίψεις «πράσινης» παραγωγής είναι δεδομένο λόγω της ακόμη μεγαλύτερης φέτος εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών. Απόδειξη το γεγονός ότι, όπως έγραψε πρόσφατα το energypress, τα φωτοβολταϊκά αθροίζουν πλέον 11,7 Γιγαβάτ, όταν στο τέλος του 2024 διαμορφώνονταν σε 9,4 Γιγαβάτ. Κάτι που σημαίνει πως σε 14 μήνες περίπου, προστέθηκαν 2,3 Γιγαβάτ εν λειτουργία ηλιακών πάρκων.

Την ίδια στιγμή, ακόμη και τώρα δεν έχει «μπει στην πρίζα» καμία μονάδα αποθήκευσης. Επίσης, η ζήτηση έχει αυξηθεί μεν -λόγω της έναρξης της διασύνδεσης Κρήτη-Αττική- χωρίς ωστόσο η ενίσχυση των φορτίων να μπορεί να αντισταθμίσει την «επέλαση» νέων φωτοβολταϊκών σταθμών μέσα στον τελευταίο χρόνο. 

Μάλιστα, ειδικά για φέτος επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα (από την άποψη του ενεργειακού ισοζυγίου) αποτελεί το γεγονός ότι οι ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών είναι υπερπλήρεις. Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με την τηλεθέρμανση (καθώς περίπου 300 Μεγαβάτ λιγνιτικών μονάδων εντάσσονται κατά προτεραιότητα) ήταν ένας σημαντικός λόγος που φέτος υπήρξαν απορρίψεις «πράσινης» παραγωγής τόσο τον Φεβρουάριο (με τις τιμές μάλιστα στην DAM την Καθαρά Δευτέρα να καταρρέουν στα -25 ευρώ ανά Μεγαβατώρα), όσο και τον τρέχοντα μήνα.

Επομένως, αν συνεχιστούν οι βροχοπτώσεις, το πρόβλημα θα επιδεινωθεί, επιβάλλοντας την «εκτόπιση» μεγάλης παραγωγής ΑΠΕ από το ενεργειακό μίγμα και άρα σημαντικές απορρίψεις «πράσινων» Μεγαβατώρων. Κι αυτό γιατί οι βροχές θα παρασύρουν τα χιόνια στους ταμιευτήρες, ανεβάζοντας περαιτέρω την στάθμη των ταμιευτήρων. Πράγμα που θα υποχρεώσει τον Διαχειριστή να αυξήσει τα «υποχρεωτικά νερά», για την ασφάλεια του συστήματος. Αντίθετα, αν από εδώ και πέρα επικρατήσει παρατεταμένη ηλιοφάνεια, τότε θα αποφευχθεί το παραπάνω αρνητικό σενάριο, αφού τα χιόνια θα εξατμιστούν.

Σε κάθε περίπτωση, η ενίσχυση των εξαγωγών ήδη από τη χειμερινή περίοδο έχει λειτουργήσει σαν ανάχωμα στις απορρίψεις «πράσινης» παραγωγής. Αν οι εκροές ηλεκτρικής ενέργειας είχαν κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα, τότε θα ήταν πολύ περισσότερες οι περικοπές, ενώ και οι αρνητικές τιμές θα είχαν διαμορφωθεί σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα από τα -25 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. 

Οι εξαγωγές της χώρας τον Ιανουάριο «έκλεισαν» σχεδόν στο 50% των συνολικών εξαγωγών του 2025, με το ισοζύγιο των εμπορικών προγραμμάτων να διαμορφώνεται στις 1,3 Τεραβατώρες περίπου, έναντι 2,6 Τεραβατώρων που ήταν η συνολική περσινή «επίδοση». Με αυτό τον τρόπο, σε κάποιες περιπτώσεις η τιμή της DAM καταφέρνει στα διατηρείται οριακά θετική (π.χ. 0,01 ευρώ ανά Μεγαβατώρα), ώστε τα πάρκα με λειτουργική ενίσχυση μέσω ΣΕΔΠ (Σύμβασης Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης) να λαμβάνουν το εγγυημένο έσοδό τους.

Βέβαια, οι οριακά θετικές τιμές διασφαλίζουν τα έσοδα των έργων, την ίδια στιγμή όμως επιβαρύνουν τον ΕΛΑΠΕ, χωρίς όφελος για τον Έλληνα καταναλωτή ως προς τη μείωση του ενεργειακού του κόστους. Κι αυτό γιατί ελλείψει αποθήκευσης, δεν ετεροχρονίζεται η έγχυση της φθηνής «πράσινης» παραγωγής, ώστε να μειωθούν οι τιμές της εγχώριας DAM σε άλλες ώρες μέσα στο 24ωρο.

Αντίθετα, όπως έχει γράψει το energypress, το εγχώρια παραγόμενο φθηνό «πράσινο» ρεύμα αξιοποιείται για τη φόρτιση μπαταριών σε γειτονικές χώρες, οι οποίες έχουν κάνει σημαντικά βήματα στην αποθήκευση. Ενδεικτική περίπτωση είναι η Βουλγαρία, στην οποία βρίσκονται σε λειτουργία μπαταρίες περίπου 2,5 Γιγαβάτ.

Μάλιστα, με βάση τους ίδιους ειδικούς του κλάδου, η ύπαρξη αυτού του χαρτοφυλακίου αποτελεί βασικό λόγο που η Βουλγαρία είναι πλέον «καθαρά» εισαγωγική ως προς τη χώρα μας. Κι αυτό γιατί, τις ώρες που η ελληνική DAM κινείται σε μηδενικό ή αρνητικό έδαφος, οι εισαγωγές της Βουλγαρίας από την Ελλάδα αξιοποιούνται για τη φόρτιση των εκεί μονάδων αποθήκευσης.

Με άλλα λόγια, οι εγχώριες «πράσινες» επενδύσεις αξιοποιούνται για να μειωθεί το ενεργειακό κόστος των Βούλγαρων καταναλωτών -περιορίζοντας τα spikes τιμών μετά τη δύση του ήλιου- και όχι των εγχώριων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.