«Βάζει εμπρός» το ΥΠΕΝ για Μηχανισμό Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος – Θα αμείβονται μονάδες αερίου, «νερά», αποθήκευση, demand-response – Μέχρι τον Φεβρουάριο οι μελέτες

«Κλείδωσε» από το ΥΠΕΝ η απόφαση για δημιουργία Μηχανισμού Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος, δηλαδή η δημιουργία μίας αγοράς και στη χώρα μας που, μέσω ετήσιων δημοπρασιών, ευέλικτες μονάδες και ευέλικτη ζήτηση θα μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση για την ισχύ που δεσμεύονται να παράσχουν στο σύστημα. Ισχύς η οποία θα επιστρατεύεται για να αντισταθμιστούν οι διακυμάνσεις των ΑΠΕ, καθώς και για να καλυφθούν οι αιχμή φορτίου κατά το καλοκαίρι και τον χειμώνα. 

Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, στόχος του υπουργείου είναι το σχήμα να κοινοποιηθεί προς έγκριση στην Κομισιόν εντός του 2025. Για αυτό τον σκοπό, έχουν ήδη δρομολογηθεί οι απαραίτητες μελέτες, με τη συνδρομή εξωτερικών συμβούλων, και πιο συγκεκριμένα οι μελέτες επάρκειας ισχύος και ευελιξίας για την περίοδο 2025-2035. Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί προβλέπει πως θα είναι έτοιμες μέχρι τον Φεβρουάριο, ώστε με βάση τα πορίσματά τους να γίνει στη συνέχεια λεπτομερής σχεδίαση του Μηχανισμού που θα «οδεύσει» στις Βρυξέλλες, για να λάβει το πράσινο φως. 

Η καταρχήν προσέγγιση είναι πως δυνατότητα ένταξης στον Μηχανισμό θα μπορούν να διεκδικήσουν συμβατικές μονάδες (σταθμοί αερίου, υδροηλεκτρικά έργα), όσο και πηγές χωρίς ορυκτά καύσιμα (demand-response, αποθήκευση). Μάλιστα, ένας από τους στόχους της μελέτης ευελιξίας είναι να ποσοτικοποιηθούν οι ανάγκες ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος (με όρους Μεγαβάτ), οι οποίες μπορούν να καλυφθούν διακριτά από κάθε μία από τις δύο παραπάνω κατηγορίες. Όσον αφορά τις πηγές χωρίς ορυκτά καύσιμα, παράλληλα θα πρέπει να γίνει εφαρμογή κατάλληλων συντελεστών απομείωσης, ώστε να βρεθεί η συνεισφορά της εγκατεστημένης ισχύος της κάθε τεχνολογίας στην κάλυψη της ανάγκης για ευελιξία.

Ο Μηχανισμός θα λειτουργεί με ετήσιες δημοπρασίες. Εκείνες οι μονάδες που θα προκρίνονται από τις δημοπρασίες, ζητώντας τη μικρότερη αποζημίωση, θα λαμβάνουν μια ετήσια αμοιβή για την ισχύ που δεσμεύονται να παράσχουν στο σύστημα, όταν τους ζητηθεί από τον Διαχειριστή. 

Πρόθεση είναι να ληφθούν υπόψη οι βέλτιστες πρακτικές των ισχύοντων αντίστοιχων μηχανισμών (CRM) στην ΕΕ, αλλά και οι συνθήκες της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η μελέτη επάρκειας θα πρέπει να είναι εναρμονισμένη με τη μεθοδολογία ERAA του ENTSO-E. Για τη μελέτη ευελιξίας, θα πρέπει να υπολογιστούν κατάλληλοι δείκτες, λαμβάνοντας υπόψη τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στις αντίστοιχες πρόσφατες μελέτες των Διαχειριστών του γαλλικού και του βελγικού συστήματος μεταφοράς, RTE και ELIA αντίστοιχα.

Εκτός από τις ανάγκες ευελιξίας (διακριτά για τις δύο κατηγορίες ευέλικτων πόρων) θα ποσοτικοποιηθούν οι ανάγκες σε πρόσθετη ισχύ (σε Μεγαβάτ), ώστε να ικανοποιείται το υιοθετούμενο κριτήριο αξιοπιστίας, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της οικονομικής βιωσιμότητας πόρων (EVA). Επίσης, θα προσδιοριστεί το προϊόν ευελιξίας, τα χαρακτηριστικά του (εποχικότητα, ημερήσιες ζώνες, ελάχιστη διάρκεια κ.λπ.) και οι ελάχιστες ημέρες ενεργοποίησης.

Παράλληλα, θα παρουσιαστούν και θα αναλυθούν factual και counterfactual σενάρια. Θα γίνει σύγκριση κόστους ενισχυόμενου έργου (factual) και αντιπαραδείγματος (counterfactual) (σε περίπτωση μη λήψης της ενίσχυσης). Επίσης, θα διενεργηθεί μελέτη Κόστους- Οφέλους, ενώ θα καθοριστεί και η μέγιστης αποζημίωσης (ceiling price) (€/MW/y) για τη δημοπρασία.   

Στόχος του Μηχανισμού είναι να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα της ευέλικτης παραγωγής, καθώς και να κινητροδοτηθεί η ευέλικτη ζήτηση, που χρειάζονται για να εξασφαλιστεί η επάρκεια τροφοδοσίας σε ένα περιβάλλον υψηλού ποσοστού των ΑΠΕ. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η προέλαση των ανανεώσιμων πηγών θα περιορίζει τον χρόνο λειτουργίας των ευέλικτων μονάδων, απειλώντας την οικονομική βιωσιμότητά τους. 

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελούν οι μονάδες αερίου: σύμφωνα με το ΕΣΕΚ η συνολική εγκατεστημένη ισχύς τους θα αυξηθεί στα 7.885 MW, από 6.296  MW το 2022. Ωστόσο, η παραγωγή θα περιοριστεί στις 10,9 TWh (Τεραβατώρες), από 19,1 TWh το 2022. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στο Εθνικό Σχέδιο, η χρήση του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή θα μειωθεί μέχρι το τέλος της 10ετίας, αλλά το φυσικό αέριο θα συνεχίσει να έχει ρόλο για την ευστάθεια του συστήματος ηλεκτροπαραγωγής.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης πως είναι πολύ πιθανό στον Μηχανισμό να προβλεφθεί πλαφόν για τις αμοιβές από την αγορά των μονάδων που λαμβάνουν αποζημίωση. Σε μία τέτοια περίπτωση, σε περιόδους υψηλών χονδρεμπορικών τιμών, οι μονάδες δεν θα αμείβονται τις υψηλές τιμές που θα επικρατούν τότε στη χονδρεμπορική αγορά. Κατά συνέπεια, το «καλάθι» των προμηθευτών δεν θα είναι πλήρως εκτεθειμένο στο υψηλό χονδρεμπορικό κόστος, με συνέπεια το κόστος αυτό να μην μετακυλίεται στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.