Το «φάντασμα» των ενστάσεων πλανάται πάνω από τη λίστα των αιτημάτων για merchant μπαταρίες στον ΑΔΜΗΕ - Ο ατελής σχεδιασμός ενέχει κίνδυνο περικοπών

Επιφυλάξεις ως προς το «ομαλό» της διαδικασίας σχετικά με την διαμόρφωση της λίστας προτεραιοτήτων στα πλαίσια της πρόσκλησης του ΥΠΕΝ για merchant μπαταρίες εκφράζουν στελέχη της αγοράς με τις ανησυχίες να εστιάζουν στα αιτήματα στον ΑΔΜΗΕ και τις σοβαρές πιθανότητες να προκύψει σωρεία ενστάσεων από τους «δυσαρεστημένους» επενδυτές που θα δουν τα έργα τους σε χαμηλότερη θέση από αυτή που θα ήθελαν.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, όπως προσθέτουν οι ίδιες πηγές, τίθεται εν αμφιβόλω και το χρονοδιάγραμμα που έχει δεσμευθεί το ΥΠΕΝ, σύμφωνα με το οποίο, η ανακοίνωση της τελικής λίστας δικαιούχων αναμένεται μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, τόσο για τα αιτήματα στον ΔΕΔΔΗΕ όσο και για τα αιτήματα στον ΑΔΜΗΕ. Διευκρινίζεται ότι το πρόβλημα εντοπίζεται, όπως προαναφέρθηκε στα αιτήματα του ΑΔΜΗΕ καθώς στην περίπτωση του ΔΕΔΔΗΕ τα σχετικά κριτήρια αξιολόγησης έχουν προσδιοριστεί εξαρχής με μεγαλύτερη σαφήνεια μη αφήνοντας περιθώριο για παρερμηνείες και πολλαπλές «αναγνώσεις».

Αντιθέτως, στην περίπτωση του ΑΔΜΗΕ, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές, η ασάφεια των κριτηρίων αξιολόγησης ως προς τον προσδιορισμό της προτεραιότητας στρώνει το έδαφος για «εύλογες» ενστάσεις που με την σειρά τους, εφόσον επιβεβαιωθεί το δυσμενές σενάριο, αναμένεται να δυσκολέψει την όλη διαδικασία διαμόρφωσης της τελικής λίστας.

Ως γνωστόν, το βασικό κριτήριο αξιολόγησης αφορά την απόσταση του πολυγώνου από τον υποσταθμό με προτεραιότητα να παίρνουν όσα βρίσκονται εγγύτερα σε αυτόν. Αυτό ωστόσο αποτελεί και την «πηγή του κακού» όπως διευκρινίζουν αρμόδια στελέχη με γνώση του θέματος, καθώς «αγνοεί» πρόσθετες παραμέτρους που θα καθορίσουν εν τέλει την δυνατότητα ή όχι σύνδεσης του σταθμού αποθήκευσης.

Αναλυτικότερα, όπως επεξηγούν αρμόδια στελέχη, η «απομόνωση» του κριτηρίου αξιολόγησης στο ζήτημα της απόστασης παραγνωρίζει την διαθεσιμότητα των υποσταθμών με αποτέλεσμα να καταλήγουν να υπάρχουν αιτήματα σύνδεσης σε υποσταθμούς που εκ των προτέρων είναι γνωστό ότι δεν μπορούν να υποστηρίξουν την σύνδεση του σταθμού.

Ωστόσο, το εν λόγω αίτημα πληροί τις προδιαγραφές για την ταξινόμησή του υψηλά στην σχετική λίστα με το πρόβλημα στη συνέχεια να μεταφέρεται στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΑΔΜΗΕ που θα κληθούν να βρουν λύση στο «αδιέξοδο» για να εξυπηρετήσουν αιτήματα που «τύποις» δικαιούνται να λάβουν προτεραιότητα, χωρίς ωστόσο αυτό να υποστηρίζεται από την πραγματική εικόνα επί του πεδίου. Επιπρόσθετα, ανάλογα προβληματική και ασαφής είναι η διατύπωση ως προς την απόσταση με την μέτρηση αυτής να επιδέχεται πολλών ερμηνειών.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το τελικό νούμερο είναι διαφορετικό αναλόγως της μεθοδολογίας που θα επιλεχθεί με άλλο αποτέλεσμα να βγάζει ο υπολογισμός της κάτοψης σε ευθεία και άλλο αποτέλεσμα στην περίπτωση που μετρηθεί «εύλογη απόσταση με βάση το ανάγλυφο του εδάφους» ή με βάση το κέντρο βάρους του πολυγώνου.

Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές, τα παραπάνω αποκαλύπτουν το προβληματικό της υπόθεσης με την μέχρι τώρα εμπειρία από ανάλογες περιπτώσεις αιτημάτων για συνδέσεις έργων ΑΠΕ να υπογραμμίζει αφενός την «επιμονή» των επενδυτών να εξυπηρετηθούν και αφετέρου το «πολύπλοκο» της διαδικασίας προκειμένου να βρεθεί μια χρυσή τομή όταν μάλιστα στη μία πλευρά της «εξίσωσης» στέκουν τα δεδομένα όρια του συστήματος.

Από εκεί και πέρα, το υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον με τα αιτήματα να ξεπερνούν τα 10 GW σωρευτικά με όριο στα 3,8 GW σε συνδυασμό με το πλεονέκτημα που δύναται να αποκομίσουν οι πρώτες μπαταρίες στο σύστημα, «εύλογα» προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι επενδυτές θα υποστηρίξουν τα αιτήματα τους μέχρι «εσχάτων» κατά πως άλλωστε τους υπαγορεύει η αμφισημία των σχετικών διατάξεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η προσέγγιση του ΑΔΜΗΕ εξαρχής προσομοίαζε σε αυτή του ΔΕΔΔΗΕ με τον Διαχειριστή μεταφοράς να θέτει βασικό κριτήριο την διασπορά των υπό ανάπτυξη μονάδων τόσο για την καλύτερη λειτουργία των σταθμών αποθήκευσης όσο και προς εξυπηρέτηση του ηλεκτρικού συστήματος εν συνόλω.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, το βέλτιστο σενάριο για τον Διαχειριστή θα ήταν να συνδεθούν μπαταρίες σε υποσταθμούς που παρουσιάζουν υψηλή συγκέντρωση σε ΑΠΕ και δη φωτοβολταϊκά με μια ισορροπημένη κατανομή ανά την επικράτεια της χώρας προκειμένου να «απαλύνουν» την υπερσυσσώρευση που υπάρχει.

Υπό τα υφιστάμενα δεδομένα, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές, η σύνδεση των σταθμών αποθήκευσης θα προχωρήσει παρά τις όποιες δυσκολίες, επιφέροντας ωστόσο, λόγω της ανισορροπίας που δημιουργείται, πρόσθετα προβλήματα στη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος που ενδέχεται να καταλήξουν σε περικοπές ακόμη και μπαταριών τόσο κατά την φόρτιση όσο και κατά την έγχυση, με την σχετική «άσκηση» για το πως θα περπατήσει στην πράξη η ενσωμάτωση των μπαταριών, να μένει να μελετηθεί ακόμη.

Τα παραπάνω αναμένεται να απασχολήσουν την υπό σύσταση Επιτροπή Αξιολόγησης των αιτημάτων και η οποία έχει επιφορτιστεί, κατά το γράμμα της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, να φέρει εις πέρας την όλη διαδικασία και να καταλήξει στις λίστες προτεραιότητας για τους δικαιούχους που θα λάβουν το «πράσινο φως» να προχωρήσουν στην δημιουργία merchant έργων αποθήκευση με μπαταρίες στα πλαίσια της σχετικής πρόσκλησης του ΥΠΕΝ.