Από την ανάπτυξη των ΑΠΕ στην ενεργειακή ανθεκτικότητα της οικονομίας

Η ενεργειακή μετάβαση εισέρχεται πλέον σε μια νέα, πιο απαιτητική και πιο ώριμη φάση.

Για αρκετά χρόνια, η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στην ανάγκη ανάπτυξης νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για το κλίμα. Σήμερα, όμως, η πρόκληση δεν είναι μόνο η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα. Είναι η δυνατότητα του ίδιου του ενεργειακού συστήματος να λειτουργήσει αποτελεσματικά, ευέλικτα και με ανθεκτικότητα μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, υψηλής μεταβλητότητας τιμών και διαρκώς αυξανόμενου εξηλεκτρισμού της οικονομίας.

Η ενέργεια δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα λειτουργικό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αποτελεί στρατηγικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας, παραγωγικής σταθερότητας και οικονομικής ασφάλειας. Οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα νέο περιβάλλον, όπου η ενεργειακή ανθεκτικότητα και η δυνατότητα ελέγχου του ενεργειακού τους κόστους αποκτούν κομβική σημασία για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξή τους.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών υπήρξε ιδιαίτερα δυναμική, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά διαθέτει τεχνογνωσία, επενδυτική ωριμότητα και ισχυρή επιχειρηματική βάση. Τα φωτοβολταϊκά αποτελούν πλέον βασικό πυλώνα του ελληνικού ενεργειακού συστήματος και καθοριστικό εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και την επίτευξη των κλιματικών στόχων.

Ταυτόχρονα, όμως, η αγορά βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια σειρά κρίσιμων προκλήσεων, οι οποίες δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν με τη λογική προηγούμενων ετών. Ο κορεσμός σε τμήματα του δικτύου, οι αυξανόμενες περικοπές παραγωγής, η περιορισμένη ορατότητα στον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, οι καθυστερήσεις σε κρίσιμες διαδικασίες και η αργή ενεργοποίηση βασικών μηχανισμών της αυτοκατανάλωσης και της ευελιξίας δημιουργούν ένα περιβάλλον που απαιτεί ταχύτερες αποφάσεις και πιο ολοκληρωμένο σχεδιασμό.

Η επόμενη ημέρα της ενεργειακής μετάβασης δεν θα καθοριστεί αποκλειστικά από το πόσα νέα MW θα εγκατασταθούν. Θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα επιτευχθεί και κατά πόσο το ενεργειακό σύστημα θα μπορέσει να ενσωματώσει αποτελεσματικά αυτή τη νέα παραγωγή, διασφαλίζοντας παράλληλα σταθερότητα, ευελιξία και οικονομική αποδοτικότητα.

Για τον λόγο αυτόν, η αποθήκευση ενέργειας, η ενεργειακή ευελιξία και η αποκεντρωμένη διαχείριση ενέργειας αποκτούν πλέον κεντρικό ρόλο. Η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης, η επιτάχυνση της αυτοκατανάλωσης, η ενεργοποίηση του energy sharing, η αξιοποίηση της ηλεκτροκίνησης και εν γένει η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού, καθώς και η ψηφιοποίηση του ενεργειακού οικοσυστήματος συνιστούν βασικές προϋποθέσεις για τη μετάβαση σε ένα νέο λειτουργικό μοντέλο ενέργειας.

Η αγορά των φωτοβολταϊκών δεν αφορά πλέον μόνο την παραγωγή «πράσινης» ενέργειας. Αφορά τη συνολική μετάβαση προς ένα πιο αποκεντρωμένο, ψηφιακά διαχειρίσιμο και ενεργειακά ανθεκτικό σύστημα, στο οποίο οι καταναλωτές, οι επιχειρήσεις και οι τοπικές κοινότητες θα συμμετέχουν ενεργά.

Σε αυτή τη νέα εποχή, η Πολιτεία καλείται να κινηθεί με μεγαλύτερη ταχύτητα, θεσμική συνέπεια και λειτουργικότητα. Η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, διαφάνεια ως προς τα δεδομένα του δικτύου, επιτάχυνση των διαδικασιών, αποτελεσματική λειτουργία της αυτοκατανάλωσης και σαφείς κανόνες για την αποθήκευση και τις υπηρεσίες ευελιξίας. Απαιτεί, επίσης, έναν συνολικό σχεδιασμό που θα επιτρέπει στην αγορά να επενδύει με προβλεψιμότητα και μακροπρόθεσμη ορατότητα.

Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) θα συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά και θεσμικά προς αυτή την κατεύθυνση, προωθώντας λύσεις που ενισχύουν τη λειτουργικότητα του ενεργειακού συστήματος, την ανάπτυξη της αγοράς και την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών και των επιχειρήσεων στην ενεργειακή μετάβαση.

Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα όλες τις προϋποθέσεις για να αποτελέσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό ενεργειακό οικοσύστημα με ισχυρή συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της αποθήκευσης και της αποκεντρωμένης παραγωγής. Η επόμενη φάση της μετάβασης απαιτεί ρεαλισμό, ταχύτητα και στρατηγική συνέπεια. Κυρίως, όμως, απαιτεί τη συλλογική κατανόηση ότι η ενέργεια δεν αποτελεί πλέον μόνο έναν κλάδο της οικονομίας, αλλά βασικό πυλώνα της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της αναπτυξιακής προοπτικής της χώρας.

Ο Παναγιώτης Μουρτοπάλλας είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση τόμο GREEK ENERGY 2026 που ετοίμασε για 15^η συνεχή χρονιά η ομάδα του energypress.