Ακυρώνει το σχέδιο της Τουρκίας για καλώδιο με τα κατεχόμενα ο ENTSO-E - Ο ρόλος του Τούρκου Διαχειριστή και το παρασκήνιο με τη θητεία του στον ευρωπαικό φορέα

15 04 2026 | 07:35

Κατηγορηματικά αρνητικοί είναι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί στη προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει «κοινοτική σφραγίδα» το σχέδιο για καλώδιο με τα κατεχόμενα, σενάριο που ζυμώνεται καιρό τώρα και συντηρείται όσο συνεχίζεται η ακινησία στη διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου.

Απαντώντας στις προσπάθειες της τουρκικής και τουρκοκυπριακής πλευράς να προσδώσουν ευρωπαϊκό «μανδύα» στο εγχείρημα, προκειμένου να δημιουργηθούν ψήγματα έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους, ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) επισημαίνει ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι το Great Sea Interconnector.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε τη Μ.Παρασκευή ο ENTSO-E και η οποία φέρει το τίτλο «Πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις σε τουρκικά και τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης σχετικά με μια πρόσθετη ηλεκτρική διασύνδεση με την Κυπριακή Δημοκρατία» επισημαίνει ότι το GSI είναι το μόνο αναγνωρισμένο project διασύνδεσης της Κύπρου με την ΕΕ.

Στο κείμενο αναφέρεται ότι ο GSI «συμμορφώνεται με τις νομικές απαιτήσεις της ΕΕ, ιδιαίτερα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/869 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές» βάσει των οποίων άλλωστε συμπεριλαμβάνεται σταθερά και στα Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος, όπως δείχνει και η προ ημερών επικαιροποιημένη λίστα (https://energypress.gr/news/ta-ellinika-erga-energeias-poy-exasfalizoyn-eyropaiko-bonus).

Εκείνο ωστόσο που ξεχωρίζει στην ανακοίνωση είναι η κατηγορηματική τοποθέτηση του ENTSO-E στην εντεινόμενη και πάλι το τελευταίο διάστημα προσπάθεια της γείτονος να προωθήσει το καλώδιο με τα κατεχόμενα ζητώντας να ενταχθεί στο Δεκαετές Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου (TYNDP), δηλαδή το στρατηγικό σχέδιο για τα ευρωπαικά δίκτυα που εκπονείται ανά διετία.

«Ο ENTSO-E δεν θα εξετάσει κανένα έργο για ένταξη στο TYNDP που θα προταθεί ή θα αναπτυχθεί χωρίς τη συγκατάθεση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς της Κύπρου, ο οποίος είναι ο μοναδικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς που έχει πιστοποιηθεί για ολόκληρη την επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Στη πράξη, είναι η πρώτη φορά που ο ευρωπαικός φορέας απαντά δημόσια στις δηλώσεις της τουρκικής και τουρκοκυπριακής πλευράς που αναπαράγονται από τα κρατικά ΜΜΕ της γείτονος, διαβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχει η παραμικρή περίπτωση να αποκτήσει ευρωπαική αναγνώριση ένα καλώδιο με τα κατεχόμενα.

Της ανακοίνωσης του φορέα που εκπροσωπεί 42 Διαχειριστές Συστημάτων από 35 ευρωπαϊκές χώρες, είχαν προηγηθεί οι προ μηνών δηλώσεις του «πρωθυπουργού» των κατεχομένων Ουνάλ Ουστέλ, ότι το έργο ωριμάζει, έχει ανατεθεί στο τουρκικό όμιλο Aksa Energy και πως θα προταθεί στη Κομισιόν ως εναλλακτική και μάλιστα καλύτερη λύση από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου (GSI), με επιδίωξη τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Τότε μάλιστα ο Ουστέλ είχε σημειώσει ότι το ψευδοκράτος αναμένει εδώ και ενάμισι χρόνο την έγκριση του ENTSO-E, ωστόσο «δύο κακομαθημένα ευρωπαϊκά κράτη, το ελληνικό και το ελληνοκυπριακό βάζουν και πάλι εμπόδια», προσθέτοντας ότι μετά το εξάμηνο της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ (λήγει στις 30 Ιουνίου), η τουρκοκυπριακή πλευρά θα επανέλθει στο θέμα, χωρίς να αποκλείει, όπως είχε πει, την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, εάν το έργο δεν προχωρήσει.

Το ψευδοκράτος μπορεί να μην έχει νομική υπόσταση, ούτε να έχει αναγνωριστεί από άλλο κράτος πέραν της Τουρκίας, ωστόσο η τελευταία γνωρίζει ότι όσο κρατά ζωντανό το σχέδιο και εκμεταλλεύεται τις ευκαιρίες, όπως το πολύμηνο πάγωμα του GSI, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να δημιουργήσει τετελεσμένα, έχοντας ήδη κάνει ένα πρώτο βήμα το 2015, με τη κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού για τη μεταφορά νερού στα κατεχόμενα.

Το παρασκήνιο με τη συμμετοχή του Τούρκου Διαχειριστή

Σημειωτέον ότι πίσω από τη προσπάθεια της τουρκοκυπριακής πλευράς η οποία εγείρει μόνιμα τα τελευταία χρόνια θέμα ηλεκτρικής διασύνδεσης με τα κατεχόμενα, επιδιώκοντας για ευνόητους λόγους να το περιβάλει με ευρωπαική «ομπρέλα», βρίσκεται ο τούρκος Διαχειριστής (TEİAŞ), ο οποίος συμμετέχει με ρόλο παρατηρητή στον ENTSO -E.

Η θητεία του TEİAŞ είναι τριετής, ωστόσο η ελληνική πλευρά κατάφερε να μπλοκάρει την ανανέωσή της με αποτέλεσμα να έχει εγκριθεί παράταση μόνο για ένα 6μηνο, το οποίο εκπνέει τον προσεχή Ιούνιο, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τη συνέχεια.

Τα παραπάνω συμβαίνουν σε μια συγκυρία όπου η τύχη του καλωδίου Ελλάδος - Κύπρου (GSI) συνεχίζει να αγνοείται, ουδείς πλέον αναφέρεται σε αυτό, και ενώ προ μηνών Αθήνα και Λευκωσία είχαν ανακοινώσει ότι προτίθενται να αναθέσουν σε ξένο οίκο την εκπόνηση μελέτης για την επικαιροποίηση των παραμέτρων του έργου.

Η μοναδική αναφορά για το καλώδιο προήλθε προ ημερών από τον κύπριο υπ. Οικονομικών Μάκη Κεραυνό (ΥΠΟΙΚ: Η Κύπρος συνεχίζει να διατηρεί τις πιο χαμηλές τιμές καυσίμων), τον κατεξοχήν ενάντιο στο έργο.

Ερωτηθείς από κυπριακά μέσα σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση GSI, απάντησε ότι γίνεται προσπάθεια επικαιροποίησης των σχετικών μελετών, «επειδή έχει αναγνωριστεί και στο πιο υψηλό επίπεδο Ελλάδας και Κύπρου ότι υπάρχουν θέματα, οικονομικά και τεχνικές πτυχές που πρέπει κάποιος να ξανά ενδιατρίψει σε αυτές».