Κύπρος: Το τερματικό κερδίζει έδαφος

Προβάδισμα αρχίζει να αποκτά η ιδέα περί κατασκευής σταθμού υγροποίησης στο Βασιλικό, ως αποτέλεσμα της εμπλοκής των δύο κολοσσών, της ExxonMobil και της Qatar Petroleum, στην Κυπριακή ΑΟΖ. Το εκτόπισμα των εταιρειών καθώς επίσης και οι αυξανόμενες ελπίδες για εξεύρεση επιπρόσθετων μεγάλων κοιτασμάτων στο οικόπεδο 10, που διεκδικούν από την επίσης ισχυρή κοινοπραξία ENI-TΟΤΑL, δημιουργούν όλες τις κατάλληλες προϋποθέσεις προκειμένου το αρχικό ενεργειακό πλάνο της Κύπρου να υλοποιηθεί τα επόμενα χρόνια, κάτι που, όπως όλα δείχνουν, επιθυμούν και οι εταιρείες.

Σύμφωνα με υπολογισμούς, που έγιναν κατά καιρούς, το κόστος κατασκευής ενός τέτοιου μεγαλεπήβολου έργου κυμαίνεται μεταξύ 7 δις και 10 δις δολαρίων. Πάντως ο χώρος στο Βασιλικό ήδη υπάρχει και προς αυτήν την κατεύθυνση, εκτός από το ΑΚΕΛ, αρχίζουν να πιέζουν σιγά-σιγά και τα υπόλοιπα κόμματα.

Είναι πλέον κατανοητό πως μια τέτοια στρατηγική επένδυση μπορεί να επιφέρει πολλά οφέλη τόσο σε οικονομικό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο, αφού η Κύπρος θα καταστεί ο μεγαλύτερος ενεργειακός κόμβος ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου και μια ολόκληρη ενεργειακή βιομηχανία θα ανοίξει πολλές θέσεις εργασίας.

Το χρονικό ενδιαφέροντος
Το ενδιαφέρον της για αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω της κατασκευής τερματικού εξέφρασε ήδη από τον Φεβρουάριο του 2013 η κινεζική αντιπροσωπία China Shipbuilding Industry Corp. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 2013, οι εταιρείες Noble και Delek είχαν προβεί σε προκαταρκτικές, μη δεσμευτικές, συμφωνίες με την Κυβέρνηση για την κατασκευή του εν λόγω τερματικού στο Βασιλικό, όπου θα μετέφερε τα διάφορα αποθέματα, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της «Αφροδίτης» και από εκεί να τα διανέμει στις διεθνείς αγορές.

Τον Αύγουστο του 2014, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε πρόταση του Υπουργού Ενέργειας, όπως η κυβερνητική διαπραγματευτική ομάδα που διαπραγματευόταν το τερματικό υγροποίησης με τη Noble αρχίσει ανάλογες διαπραγματεύσεις και με την κοινοπραξία ENI-KOGAS. H εγκατάλειψη του ενδιαφέροντος από τις Noble - Delek ήταν ουσιαστικά αποτέλεσμα της δυσμενούς οικονομικής κατάστασης στην οποία βρίσκονταν, λόγω των τεράστιων ποσών που έπρεπε τότε να διαθέσουν, για να αναπτύξουν το κοίτασμα Λεβιάθαν στην ΑΟΖ του Ισραήλ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, την ίδια περίοδο, η Ε.Ε. είχε κυκλοφορήσει σχετικό χάρτη με όλα τα τερματικά υγροποίησης στην Ευρώπη, στον οποίο συμπεριλαμβανόταν και το νησί μας. Ακόμη και ο Επίτροπος για τα θέματα Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Gunther Oettinger, σε συνέντευξή του στο sigmalive το 2014, χαρακτήρισε το τερματικό υγροποίησης στο Βασιλικό ως σημαντικό μέσο διαφοροποίησης του εφοδιασμού της Ε.Ε.

Ενδιαφέρον ΕΤΕπ
Μάλιστα, το ίδιο διάστημα, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), Βέρνερ Χόγιερ, ήταν θετικός για χρηματοδότηση ενός τέτοιου έργου με την προϋπόθεση ότι οι γεωτρήσεις θα είχαν θετικά αποτελέσματα.

Η συνέχεια είναι γνωστή, αφού η αποτυχημένη γεώτρηση που ακολούθησε, οδήγησε την κυπριακή Κυβέρνηση στον ανασχεδιασμό των ενεργειακών της πλάνων, με την επιλογή της Αιγύπτου να τίθεται ψηλά στην ατζέντα, μέχρι και την ανακάλυψη του υπεργιγαντιαίου κοιτάσματος Ζορ, που ανέτρεψε και πάλι τα δεδομένα. Ο ρόλος της ΕΝΙ κρίνεται κομβικής σημασίας, αφού η ιταλική εταιρεία δραστηριοποιείται τόσο στην κυπριακή όσο και στην αιγυπτιακή ΑΟΖ.

Τα υποσχόμενα κοιτάσματα
Σε πρόσφατη ανάλυσή τους, οι ειδικοί σε θέματα ενέργειας Ηλίας Κονοφάγος, Νίκος Λυγερός, και Ηλίας Φώσκολος αναφέρουν πως μέσω σχετικής χαρτογράφησης στο κυπριακό θαλάσσιο οικόπεδο 11 της εταιρείας TOTAL υπάρχουν τουλάχιστον 4 στόχοι κοιτασμάτων βιογενούς φυσικού αερίου τύπου Ζορ αλλά και 2 στόχοι στο θαλάσσιο οικόπεδο 10, οι οποίοι φαίνεται να είναι μεγαλύτεροι σε μέγεθος από το υπεργιγαντιαίο αιγυπτιακό κοίτασμα Ζορ.

«Το κυπριακό θαλάσσιο οικόπεδο 8 φαίνεται επίσης να συμπεριλαμβάνει 3 τουλάχιστον στόχους τύπου Ζορ, ενώ το κυπριακό γεωτεμάχιο 6 δεν συμπεριλαμβάνει στόχους τύπου Ζορ αλλά τουλάχιστον έναν πολύ μεγάλο στόχο φυσικού αερίου τύπου Λεβιάθαν», αναφέρουν, χαρακτηρίζοντας παράλληλα σοφή την απόφαση της κυπριακής Κυβέρνησης να μην εντάξει στον 3ο γύρο αδειοδοτήσεων το θαλάσσιο οικόπεδο 7, αφού, όπως εξηγούν, μέσα σε αυτό οποίο φαίνεται να υπάρχει, βάσει της εταιρείας Spectrum, ένας στόχος φυσικού αερίου 5 φορές μεγαλύτερος από το κοίτασμα Ζορ.

«Κατά τη γνώμη μας ο υπεργιγαντιαίος αυτός κυπριακός στόχος κοιτάσματος πρέπει να παραμείνει ως στρατηγικό απόθεμα για την Κύπρο, διότι σε περίπτωση που η αναμενόμενη έρευνα υδρογονανθράκων στην περιοχή οδηγήσει σε νέες σημαντικές ανακαλύψεις, τα στρατηγικά αυτά αποθέματα θα πάρουν κάποια στιγμή πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική και οικονομική αξία», αναφέρουν οι ειδικοί.

(του Μάριου Πουλλάδου, Σημερινή)