Μ. Πουλλάδος: Λυκοφιλίες με αντάλλαγμα το αέριο

Φουντώνουν τα σενάρια περί πλήρους εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ των πρώην συμμάχων Τουρκίας-Ισραήλ στο εγγύς μέλλον. Αν και η επίσημη διαδικασία επαναπροσέγγισης έχει ξεκινήσει εδώ και πολλούς μήνες με πολλά εμπόδια στην πορεία, όπως το ζήτημα της Χαμάς και η άρση του αποκλεισμού της Γάζας, εντούτοις, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της εφημερίδας «Χουριέτ», οι δυο χώρες αναμένεται την Κυριακή να ανακοινώσουν την αποκατάσταση των διπλωματικών τους σχέσεων, που θα οριστικοποιηθεί με υπογραφές τον Ιούλιο.

Συγκεκριμένα, η ισραηλινή «Χαρέτζ» και η τουρκική εφημερίδα, επικαλούμενες ανώνυμες «ανώτερες πηγές» προσκείμενες στην τουρκική κυβέρνηση, έγραψαν ότι ο Τούρκος Υφυπουργός Εξωτερικών Φεριντούν Σινιρλίογλου και ο ειδικός απεσταλμένος του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Τζόζεφ Τσιχανόβερ, αναμένεται να έχουν μια συνάντηση την Κυριακή, πιθανώς σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, προκειμένου να ανακοινώσουν την πλήρη αποκατάσταση των διμερών σχέσεων.

Ανάμεσα στους λόγους που ευνοούν την επαναπροσέγγιση, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ζήτημα του φυσικού αερίου, με το Ισραήλ να αναζητά άμεσα αγορά για εξαγωγή του και την Τουρκία, από την άλλη, να προσπαθεί αφενός να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της πηγές και αφετέρου να τερματίσει την περιφερειακή της απομόνωση στη μετά Νταβούτογλου εποχή.

Η ενεργειακή διάσταση

Δημοσίευμα του Reuters, κάνοντας αναφορά στην ενεργειακή διάσταση της συμφωνίας μεταξύ των δυο χωρών, σημειώνει πως ο Υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ Γιουβάλ Στάινιτς είχε δηλώσει ότι, κατά τη Σύνοδο Ασφάλειας για την Ενέργεια στις ΗΠΑ τον Μάρτιο, ο ίδιος συναντήθηκε με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, όπου και συζήτησαν θέματα συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου, καθώς και θέματα που αφορούν τη Συρία και το Ιράν.

Σε συνέντευξή του από την Ιερουσαλήμ, ο Στάινιτς επιβεβαίωσε τη συνάντηση της Ουάσιγκτον σημειώνοντας. «Ήταν σε πολύ καλό κλίμα. Δεν θέλω να πω περισσότερα. Είμαι μεγάλος υποστηρικτής αυτής της προσπάθειας για συνέχιση των διπλωματικών σχέσεων με την Τουρκία».

Ο Ισραηλινός Υπουργός δήλωσε μάλιστα, την περασμένη βδομάδα, ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η μελέτη οικονομικής και εμπορικής βιωσιμότητας του αγωγού Τουρκίας-Ισραήλ. Συνεχίζοντας το Reuters σημειώνει πως η οικονομική αξία των αποδεδειγμένων αποθεμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο ανέρχεται σε 700 δισεκατομμύρια δολάρια, με ορισμένες εταιρείες να εκτιμούν ότι τα νέα πιθανά αποθέματα θα μπορούσαν να πολλαπλασιάσουν τη συνολική αξία και να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες του πλανήτη για ένα χρόνο.

Αναφορά γίνεται και στην ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού, προκειμένου να μπορέσουν να προχωρήσουν οι ενεργειακοί σχεδιασμοί μεταξύ των δυο.

Αναμένοντας τις υποψηφιότητες

Ενώ Άγκυρα και Τελ Αβίβ επεξεργάζονται σενάρια ενεργειακής συνεργασίας, η κυπριακή κυβέρνηση αναμένεται στις 22 Ιουλίου να έχει στα χέρια της τις προτάσεις ενδιαφερόμενων εταιρειών για τα τεμάχια 6, 8 και 10, στο πλαίσιο του 3ου γύρου αδειοδότησης.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου Άγγελο Βότση, το θέμα της αξιοποίησης των υδρογονανθράκων και ιδιαίτερα πώς θα αξιοποιηθεί το κοίτασμα Αφροδίτη θα αποτελέσουν αντικείμενο κλειστής συνεδρίασης, όπως ζήτησε ο Υπουργός Ενέργειας.

Επιπλέον, ο κ. Βότσης ανακοίνωσε ότι σύντομα θα υπάρξει σχετική συνεδρίαση, ούτως ώστε να έχουμε πλήρη ενημέρωση για το πώς προχωρούν τα πράγματα και με τον νέο παίκτη της κοινοπραξίας, την εταιρεία Shell, η οποία βρίσκεται ήδη σε άμεση επικοινωνία με το Υπουργείο.

Επένδυση 120 δις στο Λεβιάθαν

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, οι εταιρείες Delek και Avner, που δραστηριοποιούνται στο κοίτασμα Λεβιάθαν εντός της ισραηλινής ΑΟΖ, κοινοποίησαν χθες το πρωί στο χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ ότι μαζί με τον φορέα εκμετάλλευσης της άδειας Noble Energy, θα πραγματοποιήσουν μιαν αρχική επένδυση $120 εκατομμύρια για την ανάπτυξη του κοιτάσματος.

Σύμφωνα με τη διαδικτυακή εφημερίδα «Globes», οι εταίροι αναφέρουν ότι βρίσκονται σε συζητήσεις με διάφορους φορείς για την εξαγωγή φυσικού αερίου που θα ξεκινήσει από το 2019, ενώ η όλη διαδικασία έλαβε ώθηση από τις φήμες για υπογραφή συμφωνίας εξομάλυνσης με την Τουρκία το επόμενο διάστημα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι παρά το γεγονός πως το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ δεν έχει ακόμα εγκρίνει τη συμφωνία πλαίσιο για το φυσικό αέριο με την ηπιότερη ρήτρα σταθερότητας, οι εταίροι ανέφεραν ότι βρίσκονται σε συνομιλίες με πιθανούς πελάτες, τόσο στο Ισραήλ όσο και στο εξωτερικό, για τις συμβάσεις προμήθειας φυσικού αερίου.

Παιχνίδια με τη Γάζα

Υπενθυμίζεται ότι το Τελ Αβίβ και Άγκυρα είχαν αρχίσει μυστικές διαπραγματεύσεις από τον Δεκέμβριο του 2015 στη Γενεύη και το Λονδίνο, με την τουρκική πλευρά να θέτει τους εξής τρεις όρους: τη δημόσια εκδήλωση συγγνώμης από την ισραηλινή πλευρά (έγινε το 2013), την αποζημίωση των οικογενειών των θυμάτων και την άρση του αποκλεισμού της Γάζας. Μέχρι στιγμής έχει βρεθεί λύση στο θέμα των αποζημιώσεων, ενώ πληροφορίες κάνουν λόγο για αμοιβαίες υποχωρήσεις στην άρση του αποκλεισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με την «Jerusalem Post», η Χαμάς ισχυρίζεται ότι η Τουρκία έχει παραιτηθεί από την απαίτηση προς το Ισραήλ να άρει την πολιορκία της Γάζας, που έχει οριστεί ως προϋπόθεση για τη συμφιλίωση. Η «Post», επικαλούμενη την αραβική εφημερίδα «Rai-al Youm», με έδρα το Λονδίνο, αναφέρει ότι αξιωματούχοι της Χαμάς, δήλωσαν:

«Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε προς την ηγεσία της Χαμάς ότι έχει κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να άρει ή να βελτιώσει την κατάσταση πολιορκίας, αλλά η ισραηλινή κυβέρνηση απέρριψε πεισματικά τις προσπάθειές του. Ο Ερντογάν είπε στην ηγεσία ότι πρέπει να σημειωθεί πρόοδος για τη συμφωνία εξομάλυνσης με το Ισραήλ, προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα της Τουρκίας».

Οι ίδιοι αξιωματούχοι είπαν ακόμη ότι αναμένουν από την Τουρκία να λάβει αυστηρά μέτρα κατά ανώτερων αξιωματούχων της Χαμάς που κατοικούν στην Τουρκία, κυρίως με τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας τους μέσα στο κράτος, προκειμένου να ικανοποιηθεί Ισραήλ.

Από την πλευρά του, πάντως, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε πως η Τουρκία θα συνεχίσει να πραγματοποιεί συναντήσεις με την παλαιστινιακή Χαμάς, σε μια προσπάθεια «προώθησης της μακροχρόνιας ειρήνης στην περιοχή», προσθέτοντας ότι οι συναντήσεις αυτές δεν αποτελούν εμπόδιο στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ.

(Η Σημερινή)