Στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, απλά γίνονται και λάθη...

Λένε πως στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, καθώς τη λύση μπορεί να την δώσει πάντα ο λαός μέσω των εκλογών. Το αν ο λαός λαμβάνει πάντα τη σωστή απόφαση, είναι αμφισβητήσιμο καθώς με την ασφάλεια της εκ των υστέρων επισκόπησης έχουμε την πολυτέλεια να παριστάνουμε τους ασφαλέστερους κριτές. Πολλές φορές στο παρελθόν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα είχαμε πλήρη και βίαιη αντιστροφή της λαϊκής βούλησης. Χαρακτηριστικό λόγω της τραγικότητάς του το παράδειγμα όσων προηγήθηκαν και ακολούθησαν την Μικρασιατική καταστροφή.

Μεταστροφή Νο 1

Το 1920 ο Βενιζέλος ηττήθηκε από τον Δ. Γούναρη καθώς ο λαός είχε κουραστεί από την εκστρατεία στη Μ. Ασία, και ο τελευταίος πολιτεύθηκε με σύνθημα το τέλος των πολεμικών επιχειρήσεων. Στη συνέχεια όμως μόλις κέρδισε τις εκλογές παρέτεινε και επέκτεινες τις πολεμικές επιχειρήσεις στα βάθη της Μ. Ασίας, με ατυχή τρόπο και οι συνέπειες ήταν η εθνική καταστροφή του 1922 και η θανατική καταδίκη του Δ. Γούναρη και των συνεργατών του στο Γουδή.

Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε πως θα είχαν εξελιχθεί τα πράγματα αν ο λαός δεν είχε παραδοθεί στη λαϊκίστικη ρητορεία των συντηρητικών της εποχής. Μπορούμε όμως να συμπεράνουμε πως ο λαϊκισμός στο τέλος αποδεικνύεται επιβλαβής και γι’ αυτούς που αρκούνται να τους χαϊδεύουν τα αυτιά και σε αυτούς που πιστεύουν πως αρκούνται απλώς να χαϊδεύουν τα αυτιά των άλλων... 

Μεταστροφή Νο 2

Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι η εκλογή του λαϊκιστή Δηλιγιάννη το 1890 μετά από 8 χρόνια διακυβέρνησης από τον Χαρίλαο Τρικούπη που έθεσε τα θεμέλια ενός σύγχρονου κράτους και υλοποίησε μεγάλα έργα υποδομής. Ο Δηλιγιάννης προσπάθησε ανεπιτυχώς να στείλει τον Τρικούπη στο ειδικό δικαστήριο και το καθεστώς φαυλοκρατίας που εγκαθιστά στη συνέχεια επιδεινώνει την κατάσταση. Στις εκλογές του 1982 ο λαός διορθώνει το λάθος, αλλά μάλλον είναι πλέον αργά. Το έργο έχει διακοπεί και το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αδιέξοδο. Ο Τρικούπης προσπαθεί να καταφύγει σε ένα «μνημόνιο» με τις ξένες δυνάμεις για την αναχρηματοδότηση του χρέους. Για το σκοπό αυτό στέλνουν την τρόικα από τους Εδουάρδο Λω, Ρου και Μόργκαν. Ο Τρικούπης ζήτησε δάνειο από την Αγγλία ύψους 3,5 εκατ. στερλινών για να στηρίξει τα ελληνικά χρεόγραφα. Η συμφωνία προβλέπει κύρωση με βασιλικό διάταγμα. Ο Γεώργιος ο Α΄ αρνείται και ο Τρικούπης παραιτείται.

Το 1893, στις 30 Οκτωβρίου ο Τρικούπης αναλαμβάνει για τελευταία φορά την πρωθυπουργία και εμφανιζόμενος στη Βουλή εκστομεί την ιστορική φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Προσπαθεί να πετύχει συμφωνία με τους δανειστές, εκείνοι ζητούν τον έλεγχο των κρατικών εσόδων. Αρνείται γιατί το θεωρεί υποθήκευση της ανεξαρτησίας, αλλά συμφωνούν τα ανάκτορα που υποκινούν διαδηλώσεις μη πληρωμής των φόρων που επιβάλλει...

Ο διάδοχος Δηλιγιάννης οδηγεί τη χώρα στον πόλεμο του 1897 τον οποίο κερδίζει η Τουρκία. Μαζί με την ήττα φτάνει ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος που εισπράττει για λογαριασμό των δανειστών ειδικούς φόρους από είδη κρατικού μονοπωλίου. Ο έλεγχος αυτός θα λήξει το 1978. Νωρίτερα το 1952 ο Μαρκεζίνης επί Παπάγου είχε αναδιαρθρώσει όλα τα παλιά χρέη της χώρας.

Σαν συμπέρασμα...

Πολλές φορές η λαϊκή βούληση κάνει λάθος σε κρίσιμες ιστορικές καμπές, χωρίς αυτό να σημαίνει πως η νομιμοποίηση που δίνει στην πολιτική εξουσία δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από εκείνα που επιλύει. Τα παραπάνω παραδείγματα είναι δυο από τα πολλά που θα μπορούσαν να εντοπιστούν στο βάθος του χρόνου που επιτρέπει μια αντικειμενική παρατήρηση, χωρίς τα τρέχοντα πάθη και στερεότυπα...

Απλά, το μάθημα της ιστορίας λέει πως οι φίλοι της πατρίδας και της κοινωνίας, σε κρίσιμες καμπές οφείλουν να είναι ψύχραιμοι και λογικοί, ειδικά όταν οι άλλοι χάνουν την ψυχραιμία τους και βλέπουν οράματα αυτόματης επίλυσης των προβλημάτων ή ευκαιρία δικαίωσης παραγκωνισμένων εμμονών...

Αποκρατικοποιήσεις vs εκλογές...

Το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων είναι στη σωστή κατεύθυνση, αλλά υπάρχουν δυο ερωτήματα: Θα περάσει από την Βουλή μαζί με το υπόλοιπο μεσοπρόθεσμο; Και αν περάσει αυτό το κυβερνητικό σχήμα με τα μέχρι σήμερα πεπραγμένα είναι σε θέση να υλοποιήσει αποκρατικοποιήσεις και μεσοπρόθεσμο;

Συναίνεση...

Η απουσία συναίνεσης από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης προβλημάτισε τη χρηματιστηριακή αγορά η οποία ανέκοψε τους, ελέω αποκρατικοποιήσεων, πανηγυρισμούς. Το ζήτημα είναι ευαίσθητο και περίπλοκο και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσαμε να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών...

Τόσο η κυβέρνηση όσο και σημαντική μερίδα του υπόλοιπου πολιτικού σκηνικού ποντάρουν στη λογική του εκβιασμού της Ευρώπης και αυτό ενέχει το ρίσκο να ενδυναμωθούν οι προϋποθέσεις εξώθησης από το Ευρώ. Δυστυχώς σε αυτή τη συγκυρία η προοδευτική διακομματική παράταξη της χώρας με σαφείς δυτικούς και φιλοευρωπαϊκούς προσανατολισμούς είναι κατακερματισμένη και χωρίς την βαρύτητα που της αναλογεί στις εξελίξεις, με αποτέλεσμα να κυριαρχούν σοσασιαλ-τριτοκοσμικά και εθνικο-λαϊκίστικά μορφώματα και τάσεις...

(Capital)