Η νέα στρατηγική της ΔΕΠΑ - Οι βασικές κατευθύνσεις της νέας διοίκησης της εταιρείας

Κορυφαία προτεραιότητα αποτελεί για τη νέα διοίκηση της ΔΕΠΑ η ενίσχυση της εγχώριας παρουσίας της εταιρείας που θα πάρει σάρκα και οστά με την επέκταση του δικτύου του αερίου (μέσης και χαμηλής τάσης) σε νέες περιοχές.  Αυτό προκύπτει από όσα είπε την Τρίτη 12 Ιανουαρίου, στην πρώτη επαφή του με τους δημοσιογράφους, ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Θόδωρος Κιτσάκος, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι η εστίαση στο εσωτερικό έχει και ένα χαρακτήρα αλλαγής στρατηγικής για την εταιρεία η οποία μέχρι σήμερα έδινε μεγαλύτερο βάρος στο εξωτερικό και στα μεγάλα procekts, "αφήνοντας πίσω" ένα βασικό της καθήκον που είναι να επεκτείνει το δίκτυο και τη χρήση του φυσικού αερίου στη χώρα μας.

“Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν οι αγωγοί λίγα μέτρα έξω από πόλεις της Στερεάς Ελλάδας και οι πόλεις αυτές να μην μπορούν να απολάβουν τα οφέλη του αερίου επειδή δεν υπάρχει δίκτυο”  είπε χαρακτηριστικά ο κ. Κιτσάκος. 

Για το θέμα υπάρχουν ήδη επαφές με τους Περιφερειάρχες ιδιαίτερα σε τρεις περιφέρειες όπου θεωρείται ότι οι συνθήκες είναι πιο ώριμες: Δυτική Ελλάδα, Στερεά Ελλάδα και Ανατολική Μακεδονία - Θράκη. Επαφές υπάρχουν όμως και με άλλες Περιφέρειες, ενώ για τα νησιά εκτιμάται ότι θα υπάρξουν projects σε δεύτερη φάση.

Η τροφοδοσία  των νέων περιοχών με αέριο θα επιτευχθεί μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες, ανάλογα με τη μέθοδο που ταιριάζει σε κάθε περιοχή. Δηλαδή είτε μέσω σύνδεσης με το εθνικό δίκτυο, όπου κάτι τέτοιο είναι εφικτό και οικονομικά βιώσιμο, είτε μέσω μικρών εγκαταστάσεων και μεταφοράς CNG, είτε μέσω μεταφοράς LNG σε κάποιες περιπτώσεις.

Η επέκταση πάντως, σύμφωνα με το σχεδιασμό της ΔΕΠΑ, δε θα γίνει με διαγωνισμούς αλλά σε συνεργασία με τις υπάρχουσες ΕΠΑ και τις Περιφέρειες, η φιλοδοξία, δε, είναι να τρέξει ένα ταχύ πρόγραμμα σε περιοχές όπου ήδη υπάρχει η βασική υποδομή δηλαδή ο αγωγός υψηλής πίεσης που μεταφέρει το αέριο. Στο πλαίσιο αυτό θα καταρτιστεί συγκεκριμένο σχέδιο δράσης με σκοπό να αξιοποιηθούν διαθέσιμα κεφάλαια της ΔΕΠΑ, κονδύλια των περιφερειών, περιφερειακά αναπτυξιακά προγράμματα, αλλά και επιδοτήσεις από το ΕΣΠΑ.

Εκτιμάται ότι μέχρι το 2018 θα υπάρχουν απτά αποτελέσματα και το φυσικό αέριο θα ξεκινήσει να διανέμεται σε νέες περιοχές, με την περιοχή της Στερεάς να δείχνει ο πλέον έτοιμος “υποψήφιος”. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν ήδη χαρτογραφηθεί βιομηχανικοί πελάτες, και υπάρχει συγκεκριμένη εκδήλωση ενδιαφέροντος και από άλλους πελάτες (π.χ. θερμοκήπια) ενώ το πλάνο για τις οικιστικές περιοχές θα καταρτιστεί σε συνεργασία με την οικεία Περιφέρεια, όπως και η επιλογή των πρώτων πόλεων με τη Χαλκίδα, τη Λαμία και την Αταλάντη να είναι μεταξύ των πρώτων υποψηφίων.

Παρακολουθούμε στενά το project της Αλεξανδρούπολης

Ως  άμεσα συναρτημένα μεταξύ τους θεωρεί ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Θόδωρος Κιτσάκος τα project του αγωγού IGB και του πλωτού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλεξανδρούπολη. Η επιτυχής δηλαδή έκβαση του market test για τον IGB και συνεπώς η πρόοδος του αγωγού θα καθορίσει εν πολλοίς και την εμπορική δυναμική του έργου στην Αλεξανδρούπολη και συνεπώς και το τι θα κάνει σχετικά η ΔΕΠΑ.

Ο κ. Κιτσάκος εμφανίστηκε πάντως, μιλώντας στους δημοσιογράφους πολύ «προσγειωμένος» σχετικά με τα μεγάλα διεθνή project, για τα οποία, όπως υπογράμμισε, η ΔΕΠΑ διατηρεί το ενδιαφέρον και παραμένει ενεργή. «Έχουμε δει και ακούσει πολλά τα τελευταία χρόνια, θα έλεγα ότι κρατάω μεσαίο καλάθι, ούτε μικρό αλλά ούτε μεγάλο» είπε χαρακτηριστικά.

Πιο αναλυτικά για τον IGB η υπογραφή τον περασμένο μήνα της συμφωνίας για την τελική επενδυτική απόφαση, σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα, ωστόσο πολλά θα εξαρτηθούν από το δεύτερο market test καθώς στην πρώτη προσπάθεια έμεινε αδιάθετη μια ποσότητα της τάξης του 1 δις κυβικών μέτρων. Από αυτό θα εξαρτηθεί και η χρηματοδότηση του μεγαλύτερου κομματιού που αφορά στο Βουλγαρικό έδαφος. «Εμείς και οι συνεταίροι μας στην Poseidon είμαστε έτοιμοι να καλύψουμε ότι αφορά το κομμάτι επί ελληνικού εδάφους, μπορούμε μάλιστα να συζητήσουμε, εάν το θέλουν οι Βούλγαροι, να συμμετάσχουμε και για το κομμάτι επί Βουλγαρικού εδάφους» είπε ο κ.  Κιτσάκος.

Υπενθυμίζεται ότι για τον αγωγό IGB  που έχει ενταχθεί στα έργα κοινού ενδιαφέροντος PCI της Ευρωπαϊκής Ένωσης , έχουν εξασφαλιστεί και περί τα 45 εκ. ευρώ κοινοτικές επιδοτήσεις που αναλογούν στο 25% του συνολικού κόστους. Το δεύτερο market testέχει «ημερομηνία λήξης» στις 29 Φεβρουαρίου.

Σε πιο πρώιμο στάδιο φαίνεται ότι βρίσκεται το έργο του πλωτού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλεξανδρούπολη, ένα έργο του ομίλου Κοπελούζου για το οποίο υπάρχουν συζητήσεις για είσοδο και της ΔΕΠΑ. «Παρακολουθούμε στενά το project της Αλεξανδρούπολης, ούτως ή άλλως το αντίστοιχο έργο της Καβάλας δεν το συζητούμε πλέον, αλλά δεν έχουμε αποφασίσει τι θα κάνουμε και πάντως η απόφαση δεν θα ληφθεί άμεσα» είπε ο κ. Κιτσάκος.

Ο ίδιος εμφανίστηκε αρκετά συγκρατημένος και σε σχέση με την προσφερόμενη τιμή του αερίου από την αμερικανική Cheniere η οποία, ως γνωστόν, επίσης ενδιαφέρεται να συμμετάσχει προκειμένου να διαθέσει αμερικανικό αέριο στην Ελλάδα και –κυρίως - στην ευρύτερη περιοχή μέσω του IGB. Σήμερα η τιμή με την οποία προμηθεύεται η ΔΕΠΑ από την  Gazprom είναι 4,6 δολάρια/ mmbtu, από την  Botas1,2 δολάρια υψηλότερα και της Sonatrac (Αλγερία) στα 6,5 δολάρια όταν η Cheniere προσφέρει τιμή στα 6,5 με 6,7 δολάρια, ανέφερε, σημειώνοντας ότι θα πρέπει το έργο να βγάζει νόημα με δεδομένο ότι εμφανίζει και ένα κόστος της τάξης των 350 εκ. ευρώ. Κοιτάμε το έργο και το αξιολογούμε, πιθανόν να υπάρξει και κάποιο μνημόνιο για την παγίωση του ενδιαφέροντος, πρόσθεσε ο κ. Κιτσάκος. Πάντως σε περίπτωση που το market test του IGB δεν πετύχει τότε θα δοθεί ένα αρνητικό σήμα και για το πλωτό τερματικό ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ.

Ταυτόχρονα ο κ. Κιτσάκος εμφανίστηκε αισιόδοξος και για την προοπτική υλοποίησης του ρωσικού αγωγού σε όποια μορφή είτε ως νότιο ρεύμα (South Stream) είτε ως Νότιος Ευρωπαϊκός Αγωγός (SEP ή Turkish Stream). Εφόσον προχωρήσει το έργο τότε για το ελληνικό κομμάτι, η ΔΕΠΑ φιλοδοξεί να συμμετέχει μέσω του ήδη έτοιμου και αδειοδοτημένου αγωγού ITGI στον οποίο επίσης μετέχει και ηEdison θυγατρική της γαλλικής EdF.

Αρχίσαμε να πληρώνουμε ρήτρες take or pay στους Ρώσους

Η ΔΕΠΑ ήδη κατέβαλε προ ημερών την πρώτη από τις δύο δόσεις συνολικού ύψους 40 εκ. δολαρίων, του πρώτου τιμολογίου που «έκοψε» η Gazprom για τη ρήτρα take or pay του έτους 2014, καθώς στην Ελλάδα καταναλώθηκαν λιγότερες ποσότητες από την πρόβλεψη της σχετικής σύμβασης. Η δεύτερη δόση θα καταβληθεί το Μάρτιο.

Το συνολικό ποσό που θα πληρώσουμε τελικά στους Ρώσους δεν έχει οριστικοποιηθεί, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών. Πάντως οι αρχικοί υπολογισμοί έκαναν λόγο για ρήτρες συνολικά περί τα 100 εκατ. ευρώ.

Τα ποσά που θα πληρώσει η ΔΕΠΑ στην Gazprom θα μετακυληστούν στους πελάτες της (ηλακτροπαραγωγούς, ΕΠΑ και βιομηχανίες) όπως προβλέπεται από τις σχετικές συμβάσεις προμήθειας. Το ζήτημα είναι και ρυθμιστικό και για το λόγο αυτό θα υπάρξει σχετική συνεννόηση με τη ΡΑΕ.

Την ίδια στιγμή εκκρεμεί η έκδοση της απόφασης του διαιτητικού δικαστηρίου για τη διαφορά που έχει προκύψει με την τουρκική botas. Όπως είπε ο κ. Κιτσάκος, η τελική απόφαση της Διεθνούς Διαιτησίας που επρόκειτο να ανακοινωθεί τώρα, θα γνωστοποιηθεί τελικά μέχρι τις 30 Ιουνίου. Η ΔΕΠΑ προσδοκά σε μια απόφαση που δεν θα έχει χαρακτηριστικά μονομέρειας, καθώς το Δικαστήριο αποφάσισε τον περασμένο Αύγουστο να παρατείνει τη λήξη της απόφασης. Τα ποσά που διακυβεύονται ξεκινούν από μερικές δεκάδες εκατομμύρια και φθάνουν τα 150 εκατ. δολάρια. Βέβαια, όπως είπε ο κ. Κιτσάκος, υπάρχουν νομικοί δρόμοι για να αμφισβητηθεί και πάλι η όποια απόφαση, αλλά και δυνατότητα διαπραγμάτευσης με την ίδια την Botas.

Άλλωστε, στα τέλη Ιανουαρίου ο κ. Κιτσάκος θα μεταβεί στην Τουρκία, σε μια προσπάθεια ανατροπής ή μετριασμού των επιπτώσεων από μια ενδεχόμενη δυσμενή για τη ΔΕΠΑ απόφαση της διαιτησίας. Πάντως, και σε αυτήν την περίπτωση, η ΔΕΠΑ θα αναγκαστεί εκ των πραγμάτων να μετακυλήσει στους πελάτες της κι αυτήν την επιβάρυνση της.

Για το 2015 πάντως το ποσό της ρήτρας take or pay στη Ρωσική Gazprom εκτιμάται ότι θα είναι αμελητέο αφού αυξήθηκε η κατανάλωση ενώ για το 2016 πιθανόν να υπερκαλυφθούν οι συμβατικές ποσότητες.

ΒΦΛ, ΕΒΖ και ΟΣΥ έχουν «φεσώσει» τη ΔΕΠΑ με 123 εκατ. ευρώ

Πονοκέφαλος για τη ΔΕΠΑ, η οποία έχει μηδενικό δανεισμό και το 2015 έκλεισε με κύκλο εργασιών στα 900 εκατ. ευρώ, είναι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές μεγάλων πελατών. Συγκεκριμένα τα κυριότερα “κακά χρέη” της ΔΕΠΑ προέρχονται από τη Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων (90 εκατ. ευρώ) την ΟΣΥ, (23 εκατ. ευρώ) και την Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης (10 εκατ. ευρώ) την ίδια στιγμή που από τους ηλεκτροπαραγωγούς πλην ΔΕΗ (όπου υπάρχει μια διαφορά στον τρόπο υπολογισμού που εκτιμάται ότι θα επιλυθεί το επόμενο διάστημα) δεν υπάρχουν εκκρεμείς οφειλές.

Στην ΟΣΥ μάλιστα η αύξηση των οφειλών γίνεται με ρυθμό 700 χιλιάδες ευρώ το μήνα (από τα πράσινα αεριοκινούμενα λεωφορεία) ενώ στην ΕΒΖ λόγω εποχικότητας οι οφειλές παραμένουν σταθερές. Για τις δύο εταιρείες το θέμα χαρακτηρίζεται ως πολιτικό, ενώ και για τα Λιπάσματα η εταιρεία παρακολουθεί στενά την υπόθεση και τις «ακροβατικές» κινήσεις της διοίκησής τους (Διαβάστε περισσότερα εδώ) και έχει ήδη ασκήσει τα νομικά της δικαιώματα. Πάντως υπάρχουν και κάποιες οφειλές από  βιομηχανίες που έκλεισαν όπως η χαρτοποιία Diana (2,5 εκατ. ευρώ) που μάλλον θα πρέπει να διαγραφούν.

Άρχισε ο χορός του ανταγωνισμού και στη λιανική του αερίου

Απώλεια μεριδίου καταγράφει στην αγορά αερίου η ΔΕΠΑ, καθώς μεγάλοι καταναλωτές, κυρίως βιομηχανίες, μεταποιητικές επιχειρήσεις κ.λπ., έχουν αποσπαστεί από το πελατολόγιό της και προμηθεύονται αέριο από ιδιώτες παρόχους. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress το ποσοστό της κατανάλωσης που έχει φύγει από τη ΔΕΠΑ βρίσκεται πλέον σε επίπεδα άνω του 8%. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζονται κατά πολύ τα οργανικά κέρδη της επιχείρησης, δηλαδή τα κέρδη που προέρχονται από την αμιγώς εμπορική δραστηριότητα, και η κερδοφορία της να στηρίζεται κυρίως στις συμμετοχές (ΔΕΣΦΑ, ΕΠΑ κ.λπ.) και στα ρυθμιζόμενα τέλη.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι προμηθευτές που ανταγωνίζονται τη ΔΕΠΑ είναι εταιρείες εμπορίας ή μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές που αγοράζουν αέριο από τις δημοπρασίες τις οποίες έχει υποχρεωθεί να οργανώνει η ΔΕΠΑ, διαθέτοντας αέριο σε χαμηλές τιμές. Πρόκειται για το περίφημο gas release μέσω του οποίου τρίτοι προμηθευτές και πελάτες αποκτούν πρόσβαση σε αέριο σε τιμές κόστους εισαγωγής συν διαχειριστικό κόστος ΔΕΠΑ. Υπάρχει μάλιστα το αίτημα να αυξηθούν οι ποσότητες που διατίθενται στις δημοπρασίες.

Η διοίκηση της ΔΕΠΑ παραδέχεται ότι ο ανταγωνισμός έχει κάνει δυναμικά την εμφάνισή του και γιαυτό οργανώνει ειδική ομάδα (task force την ονομάζει ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας) που θα αναλάβει την υλοποίηση μιας πελατοκεντρικής εμπορικής πολιτικής και τη συστηματική επαφή με τους πελάτες πόρτα – πόρτα. «Ίσως βρεθήκαμε μακριά από την αγορά και γιαυτό χάνουμε πελάτες» λέει χαρακτηριστικά ο κ. Κιτσάκος, ο οποίος αναγνωρίζει όμως ότι αντικειμενικά η ΔΕΠΑ είναι πιο δυσκίνητη από τους ιδιώτες. Για παράδειγμα αναφέρει ότι η σύμβαση που καλείται να υπογράψει ο πελάτης με τη ΔΕΠΑ είναι ένα περίπλοκο κείμενο 70 σελίδων όταν οι ιδιώτες έχουν μια απλούστερη, κατανοητή σύμβαση 5-6 σελίδων. Πιο ευέλικτοι είναι επίσης οι εναλλακτικοί προμηθευτές όσον αφορά τους διακανονισμούς, τις πιστώσεις κ.λπ.

Από την άλλη, οι δεσμεύσεις που έχει η ΔΕΠΑ από το δίκαιο του ανταγωνισμού λόγω δεσπόζουσας θέσης στην αγορά, της δημιουργεί σε κάποιες περιπτώσεις ανταγωνιστικό μειονέκτημα. «Ο ιδιώτης μπορεί να προτείνει σε κάθε πελάτη όποια τιμή θέλει. Εμείς αν θέλουμε να κρατήσουμε έναν πελάτη δίνοντάς του καλύτερη τιμή θα πρέπει αυτή την τιμή να την δώσουμε σε όλη την αντίστοιχη κατηγορία» αναφέρει ως παράδειγμα ο κ. Κιτσάκος.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ΕΠΑ, οι οποίες έχουν πιο ευέλικτο καθεστώς λειτουργίας, έχουν προσαρμόσει την εμπορική τους πολιτική καταφέρνοντας να κρατήσουν, στο σύνολό τους σχεδόν, τους υφιστάμενους πελάτες τους.

Μπροστά στα νέα δεδομένα η ΔΕΠΑ ετοιμάζει νέα τιμολόγια για το 2016, για τα οποία θα κάνει ανακοινώσεις το αμέσως επόμενο διάστημα.

«Φτωχογειτονιά» η γειτονιά μας για το φυσικό αέριο…

Μιλάμε συνεχώς για μεγάλα και μικρά έργα διασύνδεσης αερίου στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά δεν είναι δυνατόν βεβαίως να υλοποιηθούν όλα, γιατί δεν υπάρχουν αντίστοιχες καταναλώσεις. Αυτό έλεγε χθες ο Θόδωρος Κιτσάκος της ΔΕΠΑ επικαλούμενος και μελέτες που δείχνουν ότι το 2020 η ζήτηση στις χώρες της περιοχής θα ανέρχεται σε 29 δισ. κ.μ. το χρόνο, από τα οποία τα 13,5 δισ. κ.μ. αφορούν μόνο τη Ρουμανία. Με λίγα λόγια, όπως είπε, για το φυσικό αέριο η περιοχή είναι «φτωχογειτονιά».  Αντίθετα η ΔΕΠΑ βλέπει προοπτικές προς την Ιταλία, τόσο ως αγορά, όσο και ως δυνητικό εταίρο για μεγάλα σχέδια…

Βλέπει και χρηματιστήριο υπό προϋποθέσεις

Η νέα διοίκηση της ΔΕΠΑ έχει την άποψη ότι υπάρχουν οι δυνατότητες και οι αρχικές προϋποθέσεις ώστε η εταιρεία, εφόσον οι συνθήκες της χρηματιστηριακής αγοράς το επιτρέψουν, να εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Πρόκειται για προσωπική άποψη, όπως διευκρίνισε χθες ο κ. Κιτσάκος, η οποία συνοδεύεται από μια σειρά όρους: καταρχάς να βελτιωθεί το κλίμα στο χρηματιστήριο και να υπάρχει ενδιαφέρον από επενδυτές, ενώ και από πλευράς ΔΕΠΑ θα πρέπει το IPO να συνοδεύεται από συγκεκριμένο επενδυτικό πλάνο για την αξιοποίηση των κεφαλαίων που θα αντληθούν σε μεγάλα project, αυτόνομα ή σε κοινοπρακτικά σχήματα με άλλους παίκτες.

Η έλευση της αμερικανικής Cheniere έπαιξε το ρόλο της

Ο νέος Διευθύνων διαπραγματεύτηκε την ολοκλήρωση της συμφωνίας προμήθειας με την Αλγερινή Sonatrach που κατέληξε σε σημαντική μείωση της τιμής και των προϋποθέσεων. Εκτιμά λοιπόν ότι η έλευση στη «γειτονιά» μας της αμερικανικής Cheniere, που είχε ήδη προσεγγίσει τη ΔΕΠΑ, προσφέροντας αμερικανικό αέριο στην περιοχή των 6,5 – 6,7 δολαρίων / mmbtu, βοήθησε να υπάρχει θετικό αποτέλεσμα στη διαπραγμάτευση με τους Αλγερινούς. Ο ανταγωνισμός με λίγα λόγια, σε κάθε περίπτωση, βοηθάει…