Κύπρος: Προωθείται κανονισμός για τα ατυχήματα σε υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και αερίου

Προσχέδιο κανονισμών, στο οποίο έχουν περιληφθεί οι πρόνοιες οδηγίας που αφορούν τα θέματα μεγάλων κινδύνων που σχετίζονται με τον κλάδο των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, κατατέθηκε στην κυπριακή Βουλή.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, τα σοβαρά ατυχήματα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτός από ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές είναι πιθανόν να έχουν καταστρεπτικές και μη αναστρέψιμες συνέπειες στο περιβάλλον των θαλασσών και των παράκτιων περιοχών, καθώς και σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στις παράκτιες οικονομίες.

Το 2013 εκδόθηκε η οδηγία 2013/30/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και την τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ. Τα κράτη μέλη θα έπρεπε να εναρμονιστούν με την οδηγία το αργότερο μέχρι τις 19.7.2015.

Ως αρμόδια αρχή για εφαρμογή της οδηγίας στην Κύπρο ορίστηκε το υπουργείο εργασίας, πρόνοιας και κοινωνικών ασφαλίσεων μέσω του τμήματος επιθεώρησης εργασίας. Όσον αφορά τις πρόνοιες της οδηγίας για την αδειοδότηση και τα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτου ανάγκης, αρμόδιες αρχές καθορίστηκαν το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, αντίστοιχα.

Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης της κυπριακής νομοθεσίας με την οδηγία, ετοιμάστηκε προσχέδιο κανονισμών, στο οποίο έχουν περιληφθεί οι πρόνοιες της οδηγίας που αφορούν τα θέματα μεγάλων κινδύνων που σχετίζονται με τον κλάδο των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Βασικός σκοπός των προτεινόμενων κανονισμών είναι να μειωθούν όσο το δυνατόν περισσότερο τα σοβαρά ατυχήματα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου και να περιοριστούν οι συνέπειές τους, ώστε να προστατευτούν καλύτερα οι εργαζόμενοι, να βελτιωθεί η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των παράκτιων οικονομιών από τη ρύπανση, να καθοριστούν ελάχιστες προϋποθέσεις για την υπεράκτια εξερεύνηση και εκμετάλλευση κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και να βελτιωθούν οι μηχανισμοί αντίδρασης σε περίπτωση ατυχήματος.

Αρμόδιο υπουργείο για εφαρμογή των κανονισμών, είναι το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μέσω του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας.

Στους προτεινόμενους κανονισμούς δεν προβλέπονται οποιεσδήποτε παρεκκλίσεις ή μεταβατικές διατάξεις.

Με τους προτεινόμενους κανονισμούς αναμένεται να επηρεαστούν οι εταιρείες που θα εκτελούν υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Για την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων της, η αρμόδια αρχή πρέπει να στελεχωθεί κατάλληλα με εξειδικευμένο προσωπικό. Μεταξύ άλλων απαιτούνται μηχανικοί στις ειδικότητες της Μηχανικής Πετρελαίου (Petroleum Engineering), της Πυρομηχανικής (Fire Engineering), της Χημικής Μηχανικής (Chemical Engineering) και της Μηχανολογικής Μηχανικής (Mechanical Engineering). Επιπλέον, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη συστήματος επικοινωνίας ώστε να διευκολύνεται η διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (εταιρείες, εργαζόμενους και κοινό). Ως εκ τούτου, με τους προτεινόμενους κανονισμούς αναμένεται ότι θα υπάρξει δημοσιονομικό κόστος.

Εντός του 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αφορμή την έκδοση της οδηγίας και με ορίζοντα την 19η Ιουλίου 2015, που καθορίζεται ως η τελευταία ημερομηνία εναρμόνισης με την οδηγία, μελέτησε τις ανάγκες σε προσωπικό για την εφαρμογή των προνοιών της οδηγίας αυτής στα κράτη μέλη, εξέτασε την υφιστάμενη δομή των αρμοδίων αρχών περιλαμβανομένης της Κύπρου και εντόπισε τα κενά που υπάρχουν. Η μελέτη κατέδειξε ότι για την εκτέλεση των καθηκόντων/ρυθμιστικών λειτουργιών της αρμόδιας αρχής στην Κύπρο, στο παρόν στάδιο, απαιτούνται 4,5 λειτουργοί επί πλήρους απασχόλησης.

Επιπρόσθετα, η ίδια μελέτη, στην εκτίμηση του απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού που θα πρέπει να στελεχώνει την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους, σε περίπτωση αύξησης κατά 50% των δραστηριοτήτων στον τομέα υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε σχέση με την παρούσα κατάσταση, κατέδειξε ότι για την Κύπρο θα απαιτούνται συνολικά 10,3 Λειτουργοί επί πλήρους απασχόλησης.

Σε ότι αφορά στο θέμα στελέχωσης της αρμόδιας αρχής παραχωρήθηκε η έγκριση του υπουργού οικονομικών, με σχετική επιστολή που στάλθηκε από τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών στις 14 Αυγούστου 2015, για ενίσχυση του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας με 4 λειτουργούς, μέσω του Μηχανισμού Εσωτερικής Αγοράς Εργασίας στη Δημόσια Υπηρεσία, ώστε το ΤΕΕ να μπορεί να εκτελεί τα καθήκοντά για εφαρμογή των προτεινόμενων Κανονισμών. 

Όσον αφορά τις επιχειρήσεις, αυτές που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των κανονισμών θα επιβαρυνθούν με το κόστος εφαρμογής των απαραίτητων μέτρων για συμμόρφωση με τις πρόνοιες της νομοθεσίας. Το κόστος αυτό δεν αναμένεται να είναι μεγάλο γιατί πρόκειται για σχετικά μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες ήδη εφαρμόζουν αρκετά από τα μέτρα αυτά.

Οι προτεινόμενοι κανονισμοί εξετάστηκαν, με βάση την καθιερωμένη διαδικασία, από Τριμερή Τεχνική Επιτροπή του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, των Εργοδοτικών Οργανώσεων ΟΕΒ και ΚΕΒΕ, των Συνδικαλιστικών Οργανώσεων ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ, εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας καθώς επίσης και εκπρόσωποι άλλων Υπηρεσιών / Οργανισμών που επηρεάζονται από τους εν λόγω Κανονισμούς (Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας και Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών). Η Τεχνική Επιτροπή ομόφωνα ενέκρινε το κείμενο των Κανονισμών. Στη συνέχεια το προσχέδιο στάλθηκε στα μέλη του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος και στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο στον τομέα υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου για τυχόν σχόλια/παρατηρήσεις. Δεν υποβλήθηκε κανένα σχόλιο, οπότε θεωρείται ότι οι Οργανώσεις αυτές και οι εταιρείες συμφωνούν με το προσχέδιο.

Το Υπουργικό Συμβούλιο σε συνεδρία του στις 7/10/2015 ενέκρινε το προσχέδιο κανονισμών, εξουσιοδότησε την Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων να καταθέσει το προσχέδιο Κανονισμών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και ενέκρινε την ενίσχυση του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας με τουλάχιστον τέσσερεις λειτουργούς για να μπορέσει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του όπως αυτές ορίζονται στους κανονισμούς.