Συμβατικές υποχρεώσεις και προεδρικές «δεσμεύσεις»

Τα δημοσιεύματα της τουρκικής εφημερίδας «Χουριέτ» κατά τον μήνα Ιούλιο και οι δηλώσεις του κ. Οζερσάι που ακολούθησαν, αποκάλυπταν ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε «συμφωνήσει» να αναστείλει τις έρευνες για το φυσικό αέριο στην Κυπριακή ΑΟΖ, για όσο διάστημα θα είναι σε εξέλιξη οι συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού. Η Κυβέρνηση έσπευσε να διαψεύσει τους τουρκικούς ισχυρισμούς, ωστόσο, όπου υπάρχει καπνός σίγουρα υπάρχει και φωτιά.

Εδώ και αρκετό καιρό η ΤΟΤΑL φαίνεται να μην προχωρεί σε οποιεσδήποτε δραστηριότητες στην Κυπριακή ΑΟΖ, παρόλο που έχει συμβατικές υποχρεώσεις προς την Κυπριακή Δημοκρατία για διενέργεια γεωτρήσεων. Η απλή εξήγηση αυτής της αδράνειας θα μπορούσε να ήταν ότι λόγω της τιμής του πετρελαίου δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα για την εταιρεία η περαιτέρω δραστηριότητα στην Κυπριακή ΑΟΖ, τουλάχιστον προς το παρόν. Η περίπτωση, όμως, της κοινοπραξίας ΕΝΙ-KOGAS είναι σίγουρα διαφορετική. Η εταιρεία ανέστειλε αρχικά τις εργασίες της στην Κυπριακή ΑΟΖ για να επιθεωρήσει, δήθεν, ένα τρυπάνι.

Αντί στη συνέχεια να επιστρέψει για να εκτελέσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις προς την Κυπριακή Δημοκρατία, προχωρεί τώρα σε διερευνητικές γεωτρήσεις σε τεμάχιο της Αιγυπτιακής ΑΟΖ, το οποίο γειτνιάζει με τεμάχιο της Κυπριακής ΑΟΖ, τα αποκλειστικά δικαιώματα του οποίου η ίδια κατέχει. Εύλογα διερωτάται κάποιος, πώς μπορεί η ΕΝΙ-KOGAS να προχωρεί σε γεωτρήσεις σε τεμάχιο της Αιγυπτιακής ΑΟΖ, αλλά όχι σε διπλανό τεμάχιο που ανήκει στην Κυπριακή ΑΟΖ; Και όλα αυτά, ενώ οι συμβατικές υποχρεώσεις της ΕΝΙ-KOGAS της επιβάλλουν να προχωρήσει με γεωτρήσεις. Δυστυχώς, η Κυβέρνηση δεν πείθει, ακόμα και μετά την πολύ πρόσφατη συμφωνία της Κυβέρνησης με την ΕΝΙ-KOGAS για επιστροφή της κοινοπραξίας εντός του 2016 σε διερευνητικές γεωτρήσεις.

Συνεπώς, δημιουργείται αβίαστα το ερώτημα κατά πόσο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει, τουλάχιστον, «ενθαρρύνει» τις εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Κυπριακή ΑΟΖ να αναστείλουν τη διενέργεια γεωτρήσεων. Η αναστολή των γεωτρήσεων θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον έχει προσφερθεί ως «αντάλλαγμα» προς την Τουρκία, για να μην εισβάλει και πάλι με το «Μπαρπαρός» στην Κυπριακή ΑΟΖ και να μην αναγκαστεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να εγκαταλείψει τις συνομιλίες.

Όσο και να διαψεύδουν τα πιο πάνω οι εκπρόσωποι της Κυβέρνησης και παρά την οποιαδήποτε πρόσφατη συμφωνία με την κοινοπραξία, χρειάζονται έργα και ουσιαστικές εξελίξεις. Ο μόνος τρόπος για να αποδείξουν ότι ουδεμία δέσμευση υπάρχει προς την τουρκοκυπριακή πλευρά και την Τουρκία γι' αναστολή των γεωτρήσεων, είναι να προχωρήσουν οι ΤΟΤΑL και ΕΝΙ-KOGAS άμεσα σε γεωτρήσεις. Η ίδια η Κυβέρνηση να απαιτήσει και να ασκήσει πιέσεις για πλήρη υλοποίηση των συμβατικών υποχρεώσεων των εταιρειών απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία. Στην πράξη είναι που θα πρέπει να μας πείσει η Κυβέρνηση ότι δεν υπάρχουν προεδρικές «δεσμεύσεις» για το φυσικό αέριο.

*του Μιχάλη Δαμιανού, 
Δικηγόρος, Δημοτικός Σύμβουλος Στροβόλου, Μέλος Εκτελεστικού Γραφείου ΔΗΚΟ - Υπεύθυνος Επιτροπής Θεσμών

(Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ)