«Άνθρακες» τελικά οι υδρογονάνθρακες;

Θυμάστε την ευφορία που διακατείχε ολόκληρο τον πληθυσμό τα Χριστούγεννα του 2011 όταν η Noble ανακοίνωνε τα αποτελέσματα της πρώτης επιβεβαιωτικής γεώτρησης (7 tcf) στο Τεμάχιο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης; Σήμερα κάθε συζήτηση για τις προοπτικές υδρογονανθράκων συνοδεύεται με κατήφεια έως και απογοήτευση.

Διερωτάται λοιπόν κανείς τι άλλαξε. Από τότε μεσολάβησε η δεύτερη διερευνητική γεώτρηση της Noble στο τεμάχιο 12 με την αναθεώρηση προς τα κάτω του εκτιμημένου αποθέματος (3,2 tcf), η ανακοίνωση για την αρνητική διερευνητική γεώτρηση της ENI-KOGAS στο απόθεμα «Ονασαγόρας» του τεμαχίου 9 και τέλος η φημολογούμενη απόσυρση του ενδιαφέροντος της γαλλικής TOTAL  για την έναρξη ερευνών στα τεμάχια 10 και 11.

Αν αναλογιστούμε τις φανφάρες και τα βαρύγδουπα λόγια όλων ανεξαιρέτως των πολιτικών μας ταγών, οι οποίοι ούτε λίγο ούτε πολύ φούσκωσαν τα μυαλά του κόσμου ότι οσονούπω θα αρχίζαμε όλοι να κυκλοφορούμε με κελεμπίες και να πλενόμαστε με πετρέλαιο, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τη σημερινή παγωμάρα του κόσμου. Όταν μας έχουν πρήξει με συνεχείς και αχρείαστες ανακοινώσεις ή... διαρροές στον Τύπο «σήμερα φτάσαμε τα 1.000 μέτρα, αύριο σχεδιάζουμε το τερματικό υγροποίησης μεθαύριο εξάγουμε προς την Α ή τη Β χώρα» ας μη διερωτώνται γιατί ο κόσμος είχε αυξημένες απαιτήσεις.

Ας προσπαθήσουμε όμως τώρα να διαγράψουμε τις ανεύθυνες θριαμβολογίες των πολιτικών και να δούμε τα πράγματα ψύχραιμα. Είμαι της άποψης ότι οι υδρογονάνθρακες έχουν ήδη επιτελέσει το έργο τους. Πρώτα απ' όλα η Κύπρος ανακάλυψε υδρογονάνθρακες. Το γεγονός από μόνο του έχει τεράστια σημασία για τη χώρα. Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι δεν υπάρχει ίχνος άλλων υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ (κάτι που εγώ προσωπικά αποκλείω ως απίθανο), τα ήδη ανακαλυφθέντα αποθέματα είναι ικανά να καλύψουν πλήρως και για δεκαετίες τις συνολικές ενεργειακές ανάγκες του τόπου με τεράστιο όφελος για την κυπριακή οικονομία. Αν δε, δει κανείς τα δικά μας αποθέματα σε συνδυασμό με τις ανακαλύψεις τεραστίων κοιτασμάτων στην ισραηλινή ΑΟΖ και τη μεταγενέστερη απόφαση του Ισραήλ να εξάγει φυσικό αέριο, τότε είναι εύκολο να αντιληφθεί κάποιος πόσο σημαντικά αναβαθμίζεται αίφνης η Κυπριακή Δημοκρατία. Πέρα λοιπόν από το άμεσο απτό οικονομικό όφελος, το μέγιστο κεφάλαιο που καρπούται η Κυπριακή Δημοκρατία, έστω και από τις ήδη ανακαλυφθείσες ποσότητες, είναι γεωπολιτικό και στρατηγικό.

Η αναβάθμιση της Κύπρου είναι τεράστια ήδη και εξ αιτίας των τρεχουσών εξελίξεων στην περιοχή δύναται να καταστεί ακόμα μεγαλύτερη. Οι διαφαινόμενες ευκαιρίες ουσιαστικής συνεργασίας με το Ισραήλ αλλά και την Αίγυπτο καθιστούν την Κύπρο παράγοντα σταθερότητας και ειρήνης στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Διά της αναβάθμισης όμως αλλά και της περαιτέρω διαφαινόμενης επιρροής που θα μπορούσε να ασκήσει η Κύπρος σε χώρες όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος μέσω μιας μακρόπνοης και στοχευμένης ενεργειακής εξωτερικής πολιτικής, η Τουρκία αντελήφθη ότι κινδυνεύει να απολέσει το στρατηγικό πλεονέκτημα που κατέχει στην Κύπρο. Έπεσαν λοιπόν οι μάσκες και αναγκάστηκε η Άγκυρα να αφήσει τα προσχήματα περί της ασφάλειας των Τουρκοκυπρίων και να θέσει επιτέλους τα πράγματα απροκάλυπτα όπως θα τα ήθελε: Δεν υπάρχει Κυπριακή Δημοκρατία.

Οι πρόσφατες NAVTEX κατέδειξαν ότι η Τουρκία αποφάσισε πάση θυσία να μην επιτρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία να επιτύχει τη διαφαινόμενη αναβάθμισή της, αφού κάτι τέτοιο θα ακύρωνε τους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς της για το νησί και θα μπορούσε να καταλήξει σε μεγάλη γεωπολιτική ήττα. Εν ολίγοις η Άγκυρα προτιμά να δεχτεί το όποιο μένος της διεθνούς κοινότητας για την περαιτέρω καταπάτηση των δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας παρά να ρισκάρει να χάσει για πάντα την Κύπρο, αφού αν δεν λυθεί με τον τρόπο που αυτή επιθυμεί το Κυπριακό τώρα, οποιαδήποτε άλλη προσπάθεια σε βάθος χρόνου θα τη φέρει σε δυσμενέστερη διαπραγματευτική θέση. Εξ ου και η δήλωση Νταβούτογλου: ή λύση τώρα ή οι υδρογονάνθρακες να διαμοιραστούν.

Εμένα προσωπικά η αποτυχία της πρώτης διερευνητικής γεώτρησης της ENI-KOGAS αλλά και η ενδεχόμενη απόσυρση του ενδιαφέροντος της TOTAL από τα τεμάχια 10 και 11 δεν με ανησυχούν. Το παιχνίδι των υδρογονανθράκων είναι σύνθετο και επηρεάζεται από πολλούς τεχνικούς αλλά κυρίως οικονομικούς παράγοντες. Η πρόσφατη κατρακύλα της τιμής του πετρελαίου για παράδειγμα έχει μεγάλη σημασία για την απροθυμία της TOTAL να συνεχίσει. Εκείνο όμως που με προβληματίζει είναι η προσβλητική και επιθετική πλέον συμπεριφορά της Τουρκίας. Η Άγκυρα απροκάλυπτα θέτει ουσιαστικά θέμα κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ενεργεί ως εάν το σχέδιο Ανάν να αποτελεί τη λύση του Κυπριακού και διεκδικεί τόσο για την ίδια όσο και για το τουρκοκυπριακό συνιστών κρατίδιο το «μερτικό» της.

Τι γίνεται λοιπόν με τους υδρογονάνθρακές μας; Η Κύπρος άφησε να παρέλθουν ήδη τρία έτη από την επιτυχία της πρώτης ανακάλυψης. Ονειροπολώντας για το πόσο μεγάλο θα είναι το τερματικό υγροποίησης, ότι θα ενισχύσουμε την οικονομία από τον πακτωλό των χρημάτων που θα εισρεύσει αλλά και εμφανίζοντας μια άνευ προηγουμένου υπεροψία σε σχέση με τη διαπραγματευτική μας ισχύ στο Κυπριακό, παρασύραμε τον κόσμο σε μια αεριολαγνεία και στην ουσία κάναμε μια τρύπα στο νερό. Θα βρουν φαντάζομαι τώρα τρόπο να το μαζέψουν επικοινωνιακά. Επί της ουσίας όμως τι γίνεται;

* Ο  δρ  Γιώργος Π. Παμπορίδης είναι νομικός-διεθνολόγος.

(philenews.com)