Γιάννης Αδειλίνης: Επίμονο φλερτ δέχεται η Κύπρος για το φυσικό αέριο

Από το στόμα της κοινοπραξίας ΕΝΙ-Cogas και τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων που ξεκινούν μέσα Σεπτεμβρίου στο τεμάχιο 9 και στη συνέχεια στα τεμάχια 2 και 3 της κυπριακής ΑΟΖ κρέμονται η Λευκωσία και ένθερμοι μνηστήρες για σύμπραξη και προμήθεια κυπριακού φυσικού αερίου. Τα στοιχεία από την πρώτη γεώτρηση της ιταλο-κορεατικής κοινοπραξίας θα ανακοινωθούν επίσημα στο τέλος του χρόνου.

Οι πρώτες ενδείξεις, όμως, για ύπαρξη αρκετών αποθεμάτων στα ανωτέρω τεμάχια ωθούν χώρες που επείγονται για να καλύψουν εσωτερικές ανάγκες σε γκάζι να βλέπουν την Κύπρο ως πολύφερνη νύφη. Από τον Σεπτέμβριο ο υπουργός Ενέργειας ξεκινά περιοδεία που θα τον φέρει στις 9 Σεπτεμβρίου στην Ιορδανία, ενώ στη συνέχεια έχει ήδη κλείσει επισκέψεις για το Ομάν, την Ρουμανία και την Κροατία.

Οι χώρες αυτές έστειλαν οι ίδιες προσκλήσεις στην κυπριακή κυβέρνηση για να συζητήσουν το ενδεχόμενο πώλησης φυσικού αερίου σε αυτές. Την περασμένη Τρίτη, ο κ. Λακκοτρύπης ήταν στο Κάιρο, επίσης κατόπιν πρόσκλησης της κυβέρνησης της χώρας, για να συζητήσει την προοπτική πώλησης αλλά και εφοδιασμού με αέριο των αδρανών τερματικών υγροποίησης της Αιγύπτου.

Πρόκειται για μεγάλο deal που έχει και σημαίνουσες γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς μια σύμπραξη της Αιγύπτου, Ισραήλ και αργότερα Λιβάνου, με συνδετικό κρίκο την Κύπρο για προμήθεια της Ευρώπης με φυσικό αέριο αποτελεί στρατηγικό στόχο και των ΗΠΑ στην περιοχή.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει συνάντηση για τα θέματα αυτά με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, προς το τέλος Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.

Τα πάντα ρει

Η γεωπολιτική σταθερότητα ήταν ανέκαθεν ένα πολύτιμο και δυσεύρετο αγαθό στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου και στη Μέση Ανατολή. Αυτή την περίοδο, η αναζωπύρωση της σύγκρουσης του Ισραήλ με τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, η ανήσυχη ηρεμία με τους αδελφούς μουσουλμάνους στην Αίγυπτο και βέβαια οι σφαγές και τα έκτροπα της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS) στη Συρία και το Ιράκ καθιστούν πολύ ρευστή την κατάσταση και απομακρύνουν οριστικές αποφάσεις για τον χειρισμό θεμάτων του φυσικού αερίου, τουλάχιστον σε πολιτικό επίπεδο.

Στο Ισραήλ, αυτή την εποχή η κυβέρνηση ασχολείται αποκλειστικά με την προσπάθεια επίτευξης μόνιμης εκεχειρίας ώστε να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί της Γάζας αλλά και η εκτόξευση ρουκετών από τη Χαμάς προς την ισραηλινή επικράτεια.

Οι εταιρείες που αποτελούν τις κοινοπραξίες στα κοιτάσματα «Λεβιάθαν» και «Ταμάρ» συνεχίζουν τις επαφές τους για πιθανές εξαγωγές, αλλά για να προχωρήσουν τα πράγματα είναι αναγκαία και η πολιτική έγκριση. Υπενθυμίζουμε ότι η ένοπλη διαμάχη στη Γάζα είχε ως αποτέλεσμα να ακυρωθεί η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών του Ισραήλ, Άβιγκτορ Λίμπερμαν, στην Κύπρο για να προετοιμάσει επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού της χώρας, Βενιαμίν Νετανιάχου, στο νησί.

Deal με την Αίγυπτο

Τη γεωπολιτική ρευστότητα στην περιοχή θέλουν να ελέγξουν οι ΗΠΑ που βλέπουν με πολύ καλό μάτι και ενθαρρύνουν τη διαφαινόμενη ισχυρή συνεργασία Κύπρου – Αιγύπτου στα θέματα της ενέργειας. Ο Πρόεδρος της Αίγυπτου, Αμπντέλ Φατάχ ελ-Σίσι, ζήτησε να συναντηθεί με τον Νίκο Αναστασιάδη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, τέλη Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.

Για το σκοπό προετοιμασίας αυτής της συνάντησης, αλλά και με στόχο τη διερεύνηση μιας ευρύτερης συνεργασίας πώλησης και προμήθειας φυσικού αερίου, μετέβη στο Κάιρο, την περασμένη Τρίτη, ο υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης. Αυτή την περίοδο, η Αίγυπτος ταλανίζεται από μεγάλη ενεργειακή κρίση.

Χρειάζεται επειγόντως γκάζι για εσωτερική κατανάλωση, αφού ακόμα και η ηλεκτροδότηση δεν είναι δεδομένη στη χώρα. Οι διακοπές στην παροχή ρεύματος σε οικίες και επιχειρήσεις είναι καθημερινές. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση της Αιγύπτου αναζητεί λύσεις και για τη λειτουργία δύο τερματικών υγροποίησης φυσικού αερίου που έχουν ανήκουν στην BritishGas, την ΕΝΙ και την ισπανική εταιρεία Union Fenosa και τα οποία είτε είναι αδρανή, είτε υπολειτουργούν.

Ο κ. Λακκοτρύπης ξεκαθάρισε στους Αιγύπτιους συνομιλητές του ότι η Κύπρος θα μπορεί να καλύψει ανάγκες της Αιγύπτου σε αέριο, τόσο για την εσωτερική αγορά όσο και για τις μονάδες υγροποίησης, εφόσον έχει καλά αποτέλεσμα από τις γεωτρήσεις που ξεκινά η ΕΝΙ εντός Σεπτεμβρίου.

Ο υπουργός τόνισε επίσης ότι αν τα αποθέματα είναι ικανοποιητικά, τότε η Κύπρος θα επιδιώξει διασπορά στις εξαγωγές της, έχοντας υπόψη και ότι με αυτό τον τρόπο ενισχύει τον γεωπολιτικό της ρόλο και απαλύνει κάπως την πίεση για άμεση οικοδόμηση χερσαίου τερματικού υγροποίησης (LNG) στο Βασιλικό, που παραμένει στρατηγική της επιλογή.

Ο παράγοντας Ουκρανία

Η προοπτική συνεργασιών με το Ισραήλ και αραβικές χώρες είναι ο ένας άξονας που κινείται αυτή την περίοδο η κυπριακή κυβέρνηση. Ο άλλος έχει να κάνει με το ενδεχόμενο σύναψης διμερών συμφωνιών με ευρωπαϊκές χώρες που επηρεάζονται σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο από την κρίση στην Ουκρανία και την έναρξη ενός νέου ψυχρού πολέμου μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας.

Χώρες όπως η Ρουμανία και η Κροατία, που θα μπορούσαν να επηρεαστούν πολύ από μια διακοπή της παροχής ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, έχουν έλθει ήδη σε επαφή με την Κύπρο και διερευνούν πιθανότητα υπογραφής συμφωνιών, σε διμερές επίπεδο, για να προμηθεύονται κυπριακό φυσικό αέριο, όταν η Δημοκρατία θα είναι έτοιμη για εξαγωγές. Στη Ρουμανία και την Κροατία θα μεταβεί ο υπουργός Ενέργειας μετά τις επισκέψεις του σε Ιορδανία και Ομάν.

Σημειώνεται ότι οι χώρες της Μεσογείου μπορούν σε πρώτο στάδιο και για σχετικά μικρές ποσότητες να εξυπηρετηθούν με τη μέθοδο της μεταφοράς συμπιεσμένου φυσικού αερίου. Η κυβέρνηση τονίζει ότι το συμπιεσμένο γκάζι (CNG) που μπορεί να μεταφερθεί με πλοία σε αποστάσεις μέχρι 2.500 χιλιόμετρα αποτελεί μία από τις επιλογές που εξετάζει αν και όταν θα αρχίσει η διαδικασία εξαγωγών.

Έρχεται το τρυπάνι

Το γεωτρύπανο της ENI, που λειτουργεί σε μια τεράστια και υπερσύγχρονη πλατφόρμα, ξεκίνησε από τη Μοζαμβίκη με κατεύθυνση προς την Κύπρο και το τεμάχιο 9 της ΑΟΖ.

Η άφιξή του δεν μπορεί να οριστεί με ακρίβεια, αφού εξαρτάται πάρα πολύ από τον καιρό και το γεγονός ότι δεν χωρά από τη διώρυγα του Σουέζ και πρέπει να κάνει κύκλο.

Όπως και να έχουν τα πράγματα, η πλατφόρμα αναμένεται να είναι «μάχιμη» εντός του πρώτου δεκαημέρου του Σεπτεμβρίου. Τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη γεώτρηση θα γίνουν γνωστά στο τέλος του 2014.

(Καθημερινή της Κύπρου)