Ποιος «εμποδίζει» τις ΑΠΕ στην Κύπρο;

Η φιλελευθεροποίηση της αγοράς ενέργειας στην Κύπρο είναι το μεγάλο ζητούμενο που έχει θέσει η τρόικα των δανειστών μας και είναι το μεγάλο στοίχημα για να υπάρξει η πολυπόθητη επιστροφή στην ανάπτυξη, σε διαφορετικό τομέα από τον τουρισμό ή τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. 

Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η μεταβατική περίοδος μέχρι να «ανοίξει» η αγορά

Πριν από περίπου ένα μήνα, οι διεθνείς δανειστές ζήτησαν να ενημερωθούν για τα βήματα που γίνονται για το άνοιγμα της αγοράς του ηλεκτρισμού και την ένταξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Με βάση το Μνημόνιο που έχει υπογραφεί η κυβέρνηση θα πρέπει να διαμορφώσει ολοκληρωμένη στρατηγική για την αναδιάταξη του ενεργειακού τομέα στην Κύπρο, βασικό στοιχείο της οποίας θα είναι ένα ολοκληρωμένο περίγραμμα του ρυθμιστικού καθεστώτος (ΡΑΕΚ) και της οργάνωσης της αγοράς για τον αναδιαρθρωμένο ενεργειακό τομέα και τις εξαγωγές φυσικού αερίου, με σκοπό την εισαγωγή ανοικτών, διαφανών, ανταγωνιστικών αγορών ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της κυπριακής οικονομίας, την ενσωμάτωση του ενεργειακού συστήματος της Κύπρου στις περιφερειακές αγορές, την αρχή της ανεξάρτητης ρυθμιστικής επίβλεψης, καθώς και τους στόχους της ΕΕ αναφορικά με την ενεργειακή επάρκεια, την ανανεώσιμη ενέργεια και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Το τελικό περίγραμμα πρέπει να έχει καταρτιστεί μέχρι το τέλος του 2014 και είναι πολύ βασική σε όλο αυτό η διαδικασία του λειτουργικού και λογιστικού διαχωρισμού της ΑΗΚ, στη βάση της σχετικής απόφασης της ΡΑΕΚ. 

Φωτοβολταϊκά: Το net metering και οι νέες πρωτοβουλίες

Πριν από λίγες ημέρες το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε το δεύτερο σχέδιο για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε κατοικίες με επιδότηση και προτεραιότητα στις ευάλωτες και ευπαθείς ομάδες καταναλωτών, με σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, το λεγόμενο «net metering». 

Το νέο σχέδιο προνοεί άδειες για εγκατάσταση οικιακών φωτοβολταϊκών συστημάτων δυναμικότητας μέχρι 3kW με το net metering, εγκατάσταση μέχρι 3kW χωρίς χορηγία και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αποκλειστικά για αυτοπαραγωγή. 

Το συνολικό όριο ισχύος είναι 15MW, δηλαδή περίπου 5.000 συστήματα φωτοβολταϊκών. Η επιχορήγηση για τις εγκαταστάσεις θα είναι περίπου 900€ ανά κιλοβάτ και θα καταβάλλονται από το Ειδικό Ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εξοικονόμησης Ενέργειας.

Όσον αφορά τη μέθοδο συμψηφισμού μετρήσεων κατανάλωσης – παραγωγής, τα νοικοκυριά θα μπορούν να παράγουν ηλεκτρισμό που διατίθεται στο δίκτυο της ΑΗΚ και η παραγωγή θα αφαιρείται από τον λογαριασμό της κατανάλωσης.

Το σχέδιο προβλέπει και αυτοπαραγωγή μέσω φωτοβολταϊκών συστημάτων για συνολική δυναμικότητα 5 MW για εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές έναντι των 10MW που προβλέπονταν πέρσι. Δηλαδή μπορούν να παράγουν ηλεκτρισμό μέσω φωτοβολταϊκών, με τον περιορισμό ότι θα τον καταναλώνουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις. Η μέγιστη δυναμικότητα του κάθε συστήματος ξεχωριστά θα είναι 1MW. Ακόμα 5 MW συνολικά εγκρίθηκαν για την ανάπτυξη εμπορικών φωτοβολταϊκών πάρκων.

Το συμπέρασμα

Το νέο σχέδιο για τα φωτοβολταϊκά έφερε και την αύξηση των εταιρειών που κάνουν εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών, αναμένοντας την αύξηση της ζήτησης για εγκαταστάσεις από νοικοκυριά και με την προσδοκία ότι το νέο σχέδιο θα είναι επικερδές για τα φωτοβολταϊκά.

Το πρόβλημα είναι ότι το νέο σχέδιο για τα φωτοβολταϊκά δεν βοηθάει σημαντικά στη φιλελευθεροποίηση της αγοράς. Είναι ένα σχέδιο αυτοηλεκτροδότησης, χωρίς να βγαίνουν ουσιαστικά κερδισμένοι οι καταναλωτές. Το σχέδιο που αφορά την αυτοπαραγωγή δεν λαμβάνει υπόψη του το περίσσευμα παραγωγής που μπορεί να έχει ένα νοικοκυριό, καθώς ό,τι περισσεύει απλά πηγαίνει πίσω στην ΑΗΚ χωρίς αμοιβή και δεν δικαιούσαι να πουλήσεις την έξτρα παραγωγή. Επίσης ο περιορισμός στη δυνατότητα παραγωγής δεν αφήνει πολλά περιθώρια για πραγματικό κέρδος. 

Συγκεκριμένα, μπορεί να γίνεται προσπάθεια για ανάπτυξη περισσότερης ανανεώσιμης ενέργειας, αλλά το ηλεκτρικό δίκτυο της Κύπρου δεν έχει μεγάλες δυνατότητες. Το Πανεπιστήμιο Κύπρου κάνει έρευνα για τις συνέπειες της εισαγωγής του net metering στις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε σχέση με το υπάρχον δίκτυο.

* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην κυριακάτικη εφημερίδα "24", στις 13/7/2014.