Άννη Καρολίδου: Ανερχόμενος ενεργειακός παίκτης η Ελλάδα

Διακόσια δισεκατομμύρια θα πρέπει να επενδυθούν στα επόμενα 6 -10 χρόνια, σε διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας, για να υλοποιηθούν τα 248 projects που έχουν καταγραφεί σαν σχέδια κοινού ενδιαφέροντος για την ευρωπαϊκή οικονομία. Από τα 200 δισ. ευρώ, τα 140 δισ. θα πρέπει να διατεθούν για δίκτυα ηλεκτρισμού, υψηλής τάσης, τα 40 δισ. για δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου και για εγκαταστάσεις LNG( υγροποιημένου αερίου) επιπλέον 20 δισ.

Τα παραπάνω τόνισε από το βήμα του 8ου συνεδρίου του Ινστιτούτου Ενέργειας της ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ), ο εκπρόσωπος της Νorton Rose Fulbright για την Ελλάδα, Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος, προσθέτοντας ότι για την πραγματοποίηση των παραπάνω σχεδίων, θα απαιτηθεί διασυνοριακή συνεργασία, δημιουργία του κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου και, συγχρηματοδότηση από εθνικούς πόρους.

Αυτό το ποσό, των 200 δισ., δεν είναι τόσο μεγάλο όσο αρχικά φαίνεται, καθώς ο αναλυτής υποστήριξε ότι η παγκόσμια ζήτηση για ενέργεια, ως το 2050 θα αυξηθεί κατά 8%, ζήτηση που για να ικανοποιηθεί θα απαιτηθούν επενδύσεις 35 τρισ.

Ωστόσο, για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές, τα νέα είναι αισιόδοξα σε ό,τι αφορά τις τιμές, καθώς η μειωμένη ζήτηση για το φυσικό αέριο, η χαμηλή τιμή του άνθρακα και ο αναμενόμενος ανταγωνισμός μεταξύ LNG και φυσικού αερίου, πιέζει καθοδικά τις τιμές, ενώ οπωσδήποτε η συνολική αγορά ενέργειας επηρεάζεται θετικά σε ό,τι αφορά στο ενεργειακό κόστος, από την αύξηση στην προσφορά του σχιστολιθικού πετρελαίου.

Κρίσιμο το ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη

Η αγορά φυσικού αερίου υπέφερε από την Κοινοτική πολιτική, που έριξε το βάρος και οδήγησε τεράστιες επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η αγορά δεν προβλέπεται να ανακάμπτει στα επόμενα πολλά χρόνια, πιθανώς ως το 2050, με τον ανταγωνισμό μάλιστα μεταξύ του LNG και των εισαγωγών μέσω του συστήματος αγωγών μεταφοράς αερίου, να πιέζει τις τιμές ενέργειας.

Όπως τόνισε ο αναλυτής της βρετανικής Gas Strategies, Κρις Γουόλτερς, στα επόμενα χρόνια, στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, θα δημιουργηθεί ένα ακόμη σύστημα διαμόρφωσης τιμών στη νοτιοανατολική Ευρώπη, μέρος του οποίου θα αποτελεί η Ελλάδα, με τις υποδομές που δημιουργούνται στη περιοχή (π.χ. ΤΑΡ) αλλά και την αξιοποίηση του ενεργειακού δυναμικού της περιοχής που έρχεται στην επιφάνεια (σ.σ. Κύπρου, Ισραήλ, Ελλάδας).

Σύμφωνα με τον κ. Γουόλτερς, «το ρωσικό αέριο θα παραμείνει κρίσιμο για την Ευρώπη», καθώς μάλιστα χώρες που ήταν εξαγωγείς αερίου, όπως η Βρετανία και η Ολλανδία, έχουν μετατραπεί σε εισαγωγείς. Σε αυτή την ενεργειακή σχέση Ρωσίας – ΕΕ, η σημασία της Ουκρανίας έχει περιοριστεί σημαντικά με τον Nord Stream αλλά και λόγω των πολιτικών εξελίξεων. Το 2010 το 47% του ρωσικού αερίου που κατευθύνονταν στην ΕΕ περνούσε από την Ουκρανία, σήμερα περνάει το 29% και με τον South Stream η Ουκρανία θα μπορέσει να παρακαμφθεί, αλλά η Ρωσία θα παραμείνει ενεργειακά απαραίτητη για την Ευρώπη.

Ένα ακόμη σημείο στο οποίο εστίασε ο κ. Γουόλτερς, ήταν η στροφή προς το LNG, με 40 projects, τα περισσότερα υλοποιημένα, στην Ευρώπη, ενώ στις ΗΠΑ 95 projects έχουν σαν αντικείμενο την μετατροπή μονάδων, σε εξαγωγικές LNG, ενώ καταγράφεται αύξηση της παραγωγής σε Αυστραλία, Ρωσία, Καναδά και Ανατολική Αφρική.

Εξελίξεις στην ελληνική αγορά αερίου

Στην Ελλάδα, η κατανάλωση φυσικού αερίου μειώθηκε κατά 30% λόγω των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων (του 2014) στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Παρά τα θετικά μηνύματα που υπήρχαν το 2011-2012 για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, οι προβλέψεις διαψεύσθηκαν αφού από τους 11 καταγεγραμμένους προμηθευτές στο μητρώο, μόνο οι δύο είναι ενεργοί.

Αναφερόμενος στα μεγάλα ενεργειακά έργα, ο αντιπρόεδρος της ΡΑΕ Mιχαήλ Θωμαδάκης, είπε ότι δυστυχώς μόνο ο ΤΑΡ έχει χρηματοδότηση. Ως το τέλος του καλοκαιριού αναμένονται οι συμφωνίες μεταφοράς αερίου. Τα μάρκετ tests προχωρούν ομαλά και τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται στο γ΄ τρίμηνο του 2014, ενώ η λειτουργία τοποθετείται τον Ιανουάριο του 2019.

Στη λιανική αγορά αερίου υπάρχουν ραγδαίες αλλαγές. Οι πελάτες- εκτός Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Θεσσαλίας- θα είναι επιλέξιμοι μέχρι τον Ιούλιο του 2014.

Οι σημερινές EΠΑ θα πάψουν να υφίστανται με τη σημερινή τους μορφή ως τον Οκτώβριο του 2014 και μέχρι το 2017 θα είναι επιλέξιμοι σε  όλη την Ελλάδα, κάτι που όμως, ο κ. Θωμαδάκης,  δεν γνωρίζει πως θα γίνει, αφού τα δίκτυα δεν υπάρχουν.

Σε ό,τι αφορά στην αγορά χονδρικής, μέχρι το τέλος του 2015 αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μία εικονική πλατφόρμα διαπραγμάτευσης, η οποία ως το τέλος του έτους θα ανακοινωθεί επισήμως. Επίσης, ως το τέλος του 2014, θα πρέπει να επιλυθεί το ζήτημα της υπόγειας εγκατάστασης για αποθήκευση αερίου στη Νότια Καβάλα, ένα έργο που καθυστερεί επί μακρόν αφού  τα τελευταία τέσσερα χρόνια περιμένουμε να προκηρυχθεί διαγωνισμός.

(voria.gr)