Gazprom: Η κρίση δεν θα μπλοκάρει το αέριο

Δεν υπάρχει κίνδυνος για την απρόσκοπτη ροή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας, τονίζουν πηγές της Gazprom στην Kommersant, εκτιμώντας ότι Ρωσία, Ουκρανία και ΕΕ, έχουν κάθε μια τους δικούς της λόγους να μην εμπλακεί, ουσιαστικά, στην κρίση το ενεργειακό, παρά τις εκατέρωθεν απειλές.

Όπως επισημαίνει η Kommersant, η «επανάσταση» του Φεβρουαρίου στην Ουκρανία, στην πραγματικότητα χώρισε τη χώρα σε δύο μέρη. Η χερσόνησος της Κριμαίας, ετοιμάζεται να προσχωρήσει στη Ρωσία και οι σχέσεις μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, ρωσικές αρχές, δυνάμεις που ανήρθαν στην εξουσία στην Ουκρανία, ΕΕ και ΗΠΑ, είναι τεταμένες. Η Μόσχα, στηρίζει τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς, τον οποίο όμως η νέα ηγεσία δεν αναγνωρίζει. Αυτά σε πολιτικό επίπεδο.  Όμως, ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η διεθνής κοινότητα στο εγγύς μέλλον, δεν θα είναι πολιτικό, αλλά οικονομικού χαρακτήρα: Πώς θα επηρεάσει η κατάσταση στη χώρα, τη ροή του φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη;

Εκπτώσεις τέλος

Στις αρχές Μαρτίου, η Μόσχα, όπως αναμενόταν άλλωστε, ανακοίνωσε ότι η έκπτωση στην τιμή του φυσικού αερίου που προμηθεύεται η Ουκρανία με συμφωνία που είχε επιτευχθεί στα μέσα Δεκεμβρίου 2013, δεν θα παραταθεί μετά το Α’ τρίμηνο του 2014. Την ίδια εποχή, οι δύο πλευρές συμφώνησαν, επίσης, για τη χορήγηση από τη Ρωσία στην Ουκρανία δανείου 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, από τα οποία πρόλαβαν να απορροφηθούν μόλις τα 3 δισ. δολάρια. Είχε θεωρηθεί ότι μέρος των κεφαλαίων που θα λάβει το Κίεβο από τη Ρωσία θα επιστραφούν πίσω, σαν πληρωμή για τα χρέη της ουκρανικής πλευράς στην Gazprom. Η έκπτωση, θα αποδίδονταν κάθε τρίμηνο, με τη μορφή  συμπληρωματικού παραρτήματος στην αρχική συμφωνία. Η Ουκρανία, είχε αρχίσει να παραλαμβάνει ρωσικό φυσικό αέριο με αρκετά προνομιακούς όρους: 268,5 δολάρια, αντί των 415 δολαρίων τα χίλια κυβικά μέτρα, από την 1η Ιανουαρίου 2014. Η ουκρανική Naftogaz, όμως, ήδη από το Φεβρουάριο του 2014, δεν μπορούσε να πληρώσει για το ρωσικό φυσικό αέριο.

Τους νέους όρους για την προμήθεια «γαλάζιου χρυσού», το Κίεβο τους αποδέχθηκε σχετικά ήρεμα.  Την ανακοίνωση έκανε, ο ίδιος ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, που είπε χαρακτηριστικά: «χρήματα δώσαμε, τις τιμές του φυσικού αερίου τις μειώσαμε, αλλά καμία πληρωμή δεν έγινε».  Σήμερα, όπως αναφέρουν πηγές που βρίσκονται κοντά στις διαπραγματεύσεις, το ποσό του χρέους της Naftogaz είναι λίγο περισσότερο από 2 δισ. δολάρια.

Οικονομική βοήθεια στην Ουκρανία

Συγκεκριμένο σενάριο για το πώς ακριβώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, δεν υπάρχει. Η Ρωσία, εκφραζόμενη είτε μέσω της Gazprom, είτε μέσω της κυβέρνησης, είναι έτοιμη να δώσει στη Naftogaz νέο δάνειο ύψους 2-3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι ουκρανικές αρχές κατέστησαν σαφές, ότι υπολογίζουν σε αυτούς τους πόρους. Παράλληλα, βρίσκονται σε συνομιλίες με το ΔΝΤ για επιπλέον βοήθεια τουλάχιστον 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για τη στήριξη της ευάλωτης ουκρανικής οικονομίας. Η διαδικασία αυτή, ωστόσο, μπορεί να διαρκέσει μερικές εβδομάδες. Η εκταμίευση των δανείων θα επιτρέψει στην Ουκρανία να πληρώσει φυσικό αέριο για ποσότητες τουλάχιστον δύο μηνών. Οι νέες αρχές στο Κίεβο λένε, ότι δεν θα αρχίσουν τη μη εξουσιοδοτημένη «άντληση» φυσικού αερίου, καθώς φοβούνται την επιδείνωση των σχέσεων της χώρας με την Ευρώπη.

Ενεργειακός κόμβος

Το ρωσικό φυσικό αέριο εξασφαλίζει περίπου το ένα τρίτο των αναγκών των Ευρωπαίων καταναλωτών. Η μισή ποσότητα από το ρωσικό «γαλάζιο χρυσό», ρέει μέσα από το ουκρανικό δίκτυο αγωγών φυσικού αερίου. Η μεταφορική ικανότητα φυσικού αερίου στην είσοδο της χώρας, είναι 288 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, στην έξοδο - 178,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, από τα οποία στην Ευρώπη κατευθύνονται τα 142,5 δισ. κυβικά μέτρα. Το 2013, η Ουκρανία εισήγαγε 27,9 δισ. κυβικά μέτρα.

Η υπόλοιπη ποσότητα, μεταφέρθηκε μέσω του ουκρανικού εδάφους προς την Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν δηλώσει, ότι ενδιαφέρονται για την σταθερότητα στη μεταφορά τράνζιτ του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας. Ο επίτροπος της ΕΕ για θέματα ενέργειας Γκ. Έτινγκερ δήλωσε, ότι στο υπό συζήτηση πακέτο διάσωσης των Βρυξελλών για την Ουκρανία, ποσού 610 εκατ. ευρώ, θα περιλαμβάνονται κονδύλια για τη μερική πληρωμή του ουκρανικού χρέους για φυσικό αέριο. Επιπλέον, οι αμερικανικές αρχές δήλωσαν, ότι είναι διατεθειμένες να δώσουν στο Κίεβο δάνειο ύψους 1 δισ. δολαρίων. Η Ουκρανία προσπαθεί και η ίδια να μειώσει την εξάρτηση της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ήδη, πραγματοποιεί συνομιλίες για «εικονική» επιστροφή γαλάζιου χρυσού από τη Σλοβακία, που θα της επιτρέψει να παραλάβει περίπου 10 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.

Δεν υπάρχουν κίνδυνοι για την Ευρώπη

Πηγές κοντά στη Gazprom βεβαιώνουν, ότι η Ευρώπη δεν κινδυνεύει από την κατάσταση στην Ουκρανία, όσον αφορά στην (απρόσκοπτη) παροχή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω του ουκρανικού εδάφους. «Η ΕΕ, είναι ένας στρατηγικός εταίρος της Gazprom. Η Ουκρανία δεν βρίσκεται σε τέτοια θέση που να μπορεί να προχωρήσει σε ενέργειες που να οδηγήσουν σε επιδείνωση των σχέσεων με τη Gazprom και με την Ευρώπη. Έτσι, δεν πιστεύουμε ότι υπάρχουν κίνδυνοι για τους καταναλωτές στη Δύση», λέει ανώτερο στέλεχος του ρωσικού μονοπωλίου. Η πηγή στο υπουργείο Ενέργειας, υπενθυμίζει πως η διακοπή της παροχής φυσικού αερίου στην Ευρώπη λόγω της Ουκρανίας το 2009, είχε κοστίσει στο ρωσικό ενεργειακό κολοσσό τρία δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόστιμα. «Αλλά το πιο πιεστικό ζήτημα, αφορά στη φήμη της εταιρείας.

Η κατάσταση που δημιουργείται με τις αξιώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο της συζήτησης του Τρίτου Ενεργειακού πακέτου, δεν είναι και τόσο απλή. Η Gazprom, επενδύει στην ανάπτυξη της παραγωγής που στοχεύει στη δυτική αγορά. Έτσι, μια επανάληψη του σεναρίου του 2009 δεν είναι αποδεκτή», δήλωσε ο Ρώσος αξιωματούχος. Ειδικά, επειδή η Μόσχα έχει από καιρό συνειδητοποιήσει την ανάγκη διαφοροποίησης των διαδρομών μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, φέτος, θα πρέπει να παραδοθούν στη Δυτική Ευρώπη μέσω του αγωγού Nord Stream πάνω από 20 δισ. κυβικά μέτρα. Επιπλέον, η Gazprom συνεχίζει να υπογράφει συμφωνίες με τις ευρωπαϊκές χώρες για την προώθηση ενός άλλου έργου, του αγωγού South Stream, ο οποίος θα μεταφέρει στη γηραιά Ήπειρο φυσικό αέριο μέσω της Μαύρης Θάλασσας.