IEA - World Energy Outlook 2013: Οι προβλέψεις για τις ΑΠΕ

13 12 2013 | 00:19

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας θα καταφέρουν να γίνουν η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής πριν το 2015 ενώ το 2035 θα έχουν καταφέρει να προσεγγίσουν το μερίδιο του άνθρακα.

Αυτά προβλέπει η ΙΕΑ στο World Energy Outlook 2013, εκτιμώντας παράλληλα ότι η ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ συνδέεται κυρίως με τη σημαντική μείωση που θα σημειωθεί στο κόστος των επιμέρους τεχνολογιών.

Για την περίπτωση της Ευρώπης, η ΙΕΑ τονίζει ότι οι χαμηλοί ρυθμοί αύξησης της ζήτησης σε συνδυασμό με τη δύσκολη οικονομική κατάσταση δημιουργούν αβεβαιότητα όσον αφορά τα χρονοδιαγράμματα των μελλοντικών επενδύσεων ενώ παράλληλα, σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, θα αναδυθούν προβλήματα που σχετίζονται με την υψηλή διείσδυση κάποιων ΑΠΕ στο σύστημα. Αυτή η ανησυχία συνδέεται κυρίως με το γεγονός ότι η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών ήταν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ενώ, σε κάποιες χώρες, υπήρχαν γενναιόδωρα και χωρίς όριο οικονομικά κίνητρα ενώ την ίδια στιγμή τα κόστη των φωτοβολταϊκών έπεφταν. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ΙΕΑ παραθέτει την Ισπανία. Η χώρα αναγκάστηκε το 2010 να αναπροσαρμόσει τις επιδοτήσεις για τις ΑΠΕ ενώ πιο πρόσφατα προχώρησε σε μορατόριουμ για νέα έργα.

Στην έκθεση σημειώνεται ότι σημαντική ανάπτυξη θα γνωρίσουν οι ΑΠΕ και στις αγορές εκτός ΟΟΣΑ. Για παράδειγμα, στην Κίνα, το ενεργειακό σχέδιο που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2013 θέτει φιλόδοξους στόχους για τις ΑΠΕ και τις εκπομπές CO2. Το πενταετές πλάνο της Κίνας προβλέπει αύξηση της ισχύος από ΑΠΕ που είναι συνδεδεμένη στο σύστημα της τάξης των 11 GW από μεγάλα υδροηλεκτρικά και 30 GW από άλλες ΑΠΕ μέχρι το 2017.

Από ΑΠΕ το 18% της ζήτησης

Λόγω του διαφορετικού επιπέδου των μέτρων στα οποία λαμβάνονται υπόψη, υπάρχει διαφοροποίηση στο μερίδιο που θα κατέχουν η ΑΠΕ στην πρωτογενή κατανάλωση ενέργειας το 2035.

Έτσι, στο σενάριο “450” το μερίδιο φτάνει στο 26%, στο σενάριο New Policies στο 18% και στο Current Policies στο 15%. Σημειώνεται ότι το αντίστοιχο μερίδιο του 2011 ήταν 13%.

Λόγω του ότι οι ΑΠΕ περιλαμβάνουν τόσο παραδοσιακές όσο και μοντέρνες τεχνολογίες, η ανάπτυξη του κλάδου θα είναι το αποτέλεσμα δύο αντίθετων τάσεων: από τη μια αυξάνεται η ζήτηση για σύγχρονες ΑΠΕ όπως τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά και από την άλλη παραδοσιακές ΑΠΕ όπως η βιομάζα χάνουν έδαφος το διάστημα μέχρι το 2035. Και αυτό διότι η χρήση της βιομάζας για θέρμανση και άλλες χρήσεις (μαγείρεμα κλπ) μειώνεται λόγω της χρήσης μοντέρνων καυσίμων όπως το φυσικό αέριο, ο ηλεκτρισμός και το LPG.

Στο σενάριο New Policies, το μερίδιο της παραδοσιακής βιομάζας στη συνολική πρωτογενή ζήτηση ενέργειας πέφτει από το 5,7% το 2011 στο 3,9% το 2035.

Η ζήτηση για τις σύγχρονες μορφές ΑΠΕ, μεταξύ των οποίων τα υδροηλεκτρικά, τα αιολικά, τα φωτοβολταϊκά και η γεωθερμία, αυξάνεται κατά σχεδόν 2,5 φορές, από τους 983 εκατ. τόνους ισοδύναμου πετρελαίου το 2011 σε σχεδόν 2.400 εκατ. τόνους το 2035. Το μερίδιό τους στη συνολική πρωτογενή ζήτηση αυξάνεται από το 8% στο 14%. Ειδικά στην περίπτωση της υδροηλεκτρικής ενέργειας, η αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη στις χώρες εκτός ΟΟΣΑ, όπου υπάρχει ακόμη μεγάλο ανεκμετάλλευτο δυναμικό. Η βιομάζα συνεχίζει να κατέχει σημαντικό μερίδιο, ωστόσο η χρήση της μειώνεται από τους 744 Mtoe το 2011 στους 680 Mtoe το 2035. Στον πίνακα και το διάγραμμα που ακολουθούν φαίνεται η χρήση των ΑΠΕ ανά τεχνολογία και περιοχή (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):

Ηλεκτροπαραγωγή

Στο σενάριο New Policies, η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ αυξάνεται κατά περίπου 7.000 TWh το διάστημα 2011 – 2035. Το μερίδιό τους στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα αυξάνεται από το 20% το 2011 σε 31% το 2035. Συνολικά, οι ΑΠΕ γίνονται η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής πριν το 2015 ενώ το 2035 έχουν καταφέρει να προσεγγίσουν το μερίδιο του άνθρακα. Στον πίνακα που ακολουθεί φαίνεται η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ για το σενάριο New Policies [δείτε εδώ αναλυτικά σχετικά με τα σενάρια της έκθεσης] για τις διάφορες παγκόσμιες αγορές (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):

Τα δύο τρίτα της αύξησης της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ συμβαίνει σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ. Αυτές οι χώρες ευθύνονται για το 62% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ το 2035, έναντι 53% το 2011. Η Κίνα ευθύνεται για το 28% ή 1.990 Twh της συνολικής αύξησης της παραγωγή από ΑΠΕ, περισσότερο από ό,τι η ΕΕ, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία στο σύνολό τους, όπως φαίνεται και στο ακόλουθο διάγραμμα:

Σημαντική ανάπτυξη καταγράφεται επίσης σε Λατινική Αμερική, Ινδία, Αφρική και Νοτιοανατολική Ασία. Η αύξηση στις ΗΠΑ πραγματοποιείται παρά το δυνατό ανταγωνισμό με το φυσικό αέριο και χάρη στην πτώση της παραγωγής από άνθρακα.

Στην ΕΕ η αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ, ποσοστιαία, υπερβαίνει κατά πολύ την αύξηση της συνολικής παραγωγής, καθώς μειώνεται σημαντικά η παραγωγή από άνθρακα και πυρηνικά. Στην Ιαπωνία, λόγω των γενναιόδωρων επιδοτήσεων, η παραγωγή των ΑΠΕ καταγράφει αύξηση 160%. Στην περίπτωση της Ινδίας, οι πολιτικές και οι φιλόδοξοι στόχοι που τίθενται είναι τα στοιχεία που οδηγούν στη σημαντική ανάπτυξη των ΑΠΕ ενώ στη Μέση Ανατολή, η αύξηση αντικατοπτρίζει τη διάθεση της περιοχής να αξιοποιήσει το σημαντικό αιολικό και ηλιακό δυναμικό που διαθέτει.

Εγκατεστημένη ισχύς

Έως το 2035, προβλέπεται να εγκατασταθούν περισσότερα από 3.100 GW νέας ισχύος ΑΠΕ, ποσότητα η οποία είναι σχεδόν τριπλάσια της ισχύος που είναι εγκατεστημένη στις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Λαμβάνοντας υπόψη και τις μονάδες ΑΠΕ που θα αποσυρθούν έως τότε, η συνολική ισχύς αυξάνεται από τα 1.600 GW το 2012 σε σχεδόν 4.000 GW έως το 2035. Στο διάγραμμα που ακολουθεί απεικονίζεται η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ για τις διάφορες αγορές:

Από ΑΠΕ θα προέλθει περισσότερο από το 50% της νέας ισχύος στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής. Οι ΑΠΕ αυξάνουν το μερίδιό τους στην εγκατεστημένη ισχύ από 28% το 2012 σε 40% το 2035. Στην κορυφή βρίσκονται τα αιολικά, με προσθήκες σχεδόν 1.250 GW ενώ ακολουθούν τα φωτοβολταϊκά (750 GW) και τα υδροηλεκτρικά (740 GW):

Όσον αφορά τα βιοκαύσιμα, τα οποία η ΙΕΑ διαχωρίζει από τις υπόλοιπες ΑΠΕ, η κατανάλωσή τους αναμένεται να αυξηθεί από τα 1,3 εκατ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως το 2011 σε 2,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2020 και 4,1 εκατ. βαρέλια το 2035. Έως το 2035, από βιοκαύσιμα προέρχεται το 8% της κατανάλωσης στον τομέα των μεταφοράς, από 3% που είναι σήμερα.

“Focus” στα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά

- Αιολικά

Στο σενάριο New Policies, η παραγωγή ηλεκτρισμού από αιολικά (χερσαία και υπεράκτια) προβλέπεται να αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 6% το διάστημα από το 2011 έως το 2035. Το 2035, η αιολική παραγωγή φτάνει τις 2.800 TWh, ενώ το μερίδιο των αιολικών στη συνολική παγκόσμια παραγωγή φτάνει το 7,5% και η εγκατεστημένη ισχύς τα 1.130 GW. Περίπου το 80% της νέας ισχύος αφορά χερσαία έργα, παρόλο που η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών είναι πολύ υψηλή. Παρόλο που σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο αιολικής ισχύος, το 2035, τα πρωτεία παίρνει η Κίνα:

- Φωτοβολταϊκά

Στο σενάριο New Policies, η ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά φτάνει τις 950 TWh το 2035, ενώ το μερίδιό τους στη παγκόσμια παραγωγή αυξάνεται από το 0,4% στο 2,6%. Έως το 2035, η εγκατεστημένη ισχύς επταπλασιάζεται, φτάνοντας τα 690 GW έως το 2035. Η παραγωγή από φωτοβολταϊκά αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι η εγκατεστημένη ισχύς λόγω των τεχνολογικών βελτιώσεων αλλά και της παραγωγής σε περιοχές με υψηλό ηλιακό δυναμικό.

Οι χώρες εκτός ΟΟΣΑ ευθύνονται για το 60% περίπου της αύξησης της παγκόσμιας ισχύος των φωτοβολταϊκών. Στην Κίνα εγκαθίστανται 150 GW ενώ στην Ινδία 90 GW. Σημαντικές προσθήκες σημειώνονται επίσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ΗΠΑ (80 GW περίπου και στις δύο περιπτώσεις) αλλά και στην Ιαπωνία (50 GW). Η ΙΕΑ σημειώνει ότι η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών, παρά τις μειώσεις του κόστους, θα συνεχίσει να είναι συνδεδεμένη με τις κυβερνητικές επιδοτήσεις ενώ μόνο σε έναν περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων τα φωτοβολταϊκά θα καταφέρουν να είναι ανταγωνιστικά, συγκρινόμενα με τις μέσες τιμές χονδρικής.

Εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών ανά περιοχή (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):