Γραφειοκρατία ΕΕ - Ελλάδας μπλοκάρει τις αποκρατικοποιήσεις

Γραφειοκρατία των Βρυξελλών από τη μία και κακοί χειρισμοί από ελληνικής πλευράς οδηγούν σε σοβαρές καθυστερήσεις συνολικά το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, αλλά και στην ολοκλήρωση των ήδη συμφωνημένων μεταβιβάσεων.

ΔΕΣΦΑ

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της μεταβίβασης του ΔΕΣΦΑ στην αζερική εταιρεία Socar, στην ολοκλήρωση της οποίας είναι κομβικός ο ρόλος της Ε.Ε. Αυτό γιατί η απόκτηση ενός ευρωπαϊκού δικτύου μεταφοράς αερίου από μία κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση φυσικού αερίου θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τα προβλεπόμενα στο τρίτο ενεργειακό πακέτο της Ε.Ε. που έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία. Η εν λόγω νομοθεσία προβλέπει διαχωρισμό της διανομής από τη δραστηριότητα στην παραγωγή φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού. Ειδικά για την εξαγορά δικτύων από κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση τρίτης χώρας, υπάρχει ειδική πρόβλεψη, ότι δεν θα πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η ειδική αυτή πρόβλεψη στηρίχτηκε, σύμφωνα με ενεργειακούς παράγοντες, στον έλεγχο επέκτασης της ρωσικής Gazprom στην ευρωπαϊκή αγορά. Συμβαίνει όμως αυτή τη στιγμή να αφορά τη Socar, η οποία είναι επίσης πλήρως καθετοποιημένη επιχείρηση τρίτης χώρας γι’ αυτό και ήταν γνωστό από την αρχή ότι η Ε.Ε. θα εξαντλούσε την αυστηρότητά της στην έγκριση της σύμβασης εξαγοράς του ΔΕΣΦΑ. Ο εξονυχιστικός αυτός έλεγχος από την Ε.Ε. δεν έχει αρχίσει ακόμη και αυτό γιατί, όπως αποκαλύπτουν πηγές από την Κομισιόν, η ελληνική πλευρά δεν έχει προχωρήσει στις απαραίτητες διαδικασίες. «Για εμάς δεν “τρέχουν” οι προθεσμίες πιστοποίησης», φέρεται να είπαν στους εκπροσώπους της ΡΑΕ, του ΤΑΙΠΕΔ, των ΕΛΠΕ και της Socar με τους οποίους συναντήθηκαν προχθές στις Βρυξέλλες εκπρόσωποι της DG Energy. Η παρατήρηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αφορούσε στη ΡΑΕ, η οποία δεν έχει όπως όφειλε υποβάλει το απαιτούμενο αίτημα πιστοποίησης του ΔΕΣΦΑ με βάση τη νέα μετοχική σύνθεσή του.

Στην ίδια συνάντηση, η αρμόδια επιτροπή ενημέρωσε την ελληνική και την αζερική πλευρά ότι για την έγκριση της σύμβασης απαιτείται διακυβερνητική συμφωνία Ε.Ε.- Αζερμπαϊτζάν, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από τη Βουλή του Αζερμπαϊτζάν. Η συμφωνία θα δεσμεύει τον αγοραστή ότι δέχεται να εφαρμόσει το τρίτο ενεργειακό πακέτο της Ε.Ε. Το θέμα της διακυβερνητικής συμφωνίας συζητήθηκε χθες στη συνάντηση του επιτρόπου Γκ. Ετινγκερ με τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και τον υφυπουργό Ενέργειας Μάκη Παπαγεωργίου. Δεν υπάρχει καμία εμπλοκή στην υπόθεση του ΔΕΣΦΑ, τόνιζαν μετά τη συνάντηση κυβερνητικές πηγές, επισημαίνοντας τη διάθεση όλων των πλευρών για την ολοκλήρωση της πώλησης. Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις οδηγούν σε καθυστέρηση τη μεταβίβαση του ΔΕΣΦΑ στην αζερική Socar, από την οποία Δημόσιο και ΕΛΠΕ αναμένουν συνολικά έσοδα ύψους 400 εκατ. ευρώ.

Παρεμβάσεις

Το ναυάγιο του διαγωνισμού της ΔΕΠΑ αποτελεί μία επίσης ενδεικτική περίπτωση κακού συντονισμού Ε.Ε. και ελληνικών αρχών. Αν και η ατυχής έκβαση του διαγωνισμού αποδόθηκε από την ελληνική πλευρά στα προσκόμματα που πρόβαλε η Ε.Ε. στην είσοδο της Gazprom στην ελληνική αγορά, εκ των υστέρων διαπιστώνεται όλο και περισσότερο ότι εξίσου καθοριστικός ήταν ο ρόλος του ελλιπούς σχεδιασμού και των αναποτελεσματικών διαπραγματεύσεων με τον αγοραστή. Οι πρόσφατες παρεμβάσεις της Ε.Ε. για κατάργηση του αποκλειστικού δικαιώματος προμήθειας φυσικού αερίου στις ΕΠΑ μεταθέτουν το χρονοδιάγραμμα για τον νέο διαγωνισμό της εταιρείας, ενώ έχουν ήδη καταστήσει άγονους τους διαγωνισμούς για τις τρεις νέες ΕΠΑ.

Από σαράντα κύματα οι εγκρίσεις

Στις περισσότερες περιπτώσεις αποκρατικοποιήσεων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθυστερεί πολύ να δώσει το «πράσινο φως», ειδικά στις περιπτώσεις εκείνες που αφορούν κρατικές ενισχύσεις. Στην πράξη η Κομισιόν, παρά τις πιέσεις που ασκεί ως μέλος της τρόικας για την προώθηση των αποκρατικοποιήσεων, το «πράσινο φως» για απαλλαγή των πωλούμενων περιουσιακών στοιχείων από τυχόν κρατικές ενισχύσεις άρχισε να δίνεται μόλις μέσα στο 2013. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, για παράδειγμα, έλαβε την έγκριση από τις υπηρεσίες της Κομισιόν μόλις τον περασμένο Ιούνιο. Και τέσσερις μήνες αργότερα το ΤΑΙΠΕΔ προκήρυξε τον σχετικό διαγωνισμό.

Στην περίπτωση του ΟΛΠ, η έγκριση των κοινοτικών αρχών ήλθε μόλις τον περασμένο Μάιο. Και το θέμα δεν έχει λήξει ακόμη, καθώς υπάρχει προβληματισμός σχετικά με τις νέες συμβάσεις που έχουν υπογραφεί μεταξύ ΟΛΠ και Cosco. Oι κοινοτικοί εκτιμούν πως η κινεζική εταιρεία διαθέτει αθέμιτο προβάδισμα σε έναν πιθανό διαγωνισμό πώλησης των μετοχών του ΟΛΠ κι επιχειρεί κάτι τέτοιο να αποτραπεί.

Για εκείνους όμως που αμφισβητούν τις προθέσεις της Κομισιόν, οι νομικές διελκυστίνδες που δημιουργούνται στη συγκεκριμένη αποκρατικοποίηση στόχο έχουν να σταματήσουν την απόβαση των Κινέζων στον Πειραιά, με απώτερη επιδίωξη την προστασία της κίνησης των βορειοευρωπαϊκών λιμανιών, που σήμερα υποχωρεί συνεχώς. Το ίδιο ισχυρίζονται και για τον τομέα της ενέργειας, όπου λέγεται ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αυτή την περίοδο βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική συγκυρία και δεν μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων της χώρας.

Οι καθυστερήσεις των κοινοτικών να δώσουν το «πράσινο φως» πολλές φορές οφείλονται και στη γραφειοκρατική τυπολατρία. Για παράδειγμα, στην αποκρατικοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων, έπρεπε η κυβέρνηση να φέρει το ρυθμιστικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα βασιστεί η τιμολογιακή πολιτική των αεροδρομίων. Χωρίς αυτή οι κοινοτικοί δεν ενέκριναν προκειμένου να προχωρήσει η αποκρατικοποίηση. Μόλις η κυβέρνηση οριστικοποίησε το ρυθμιστικό πλαίσιο (Απρίλιος 2013), αμέσως μετά δόθηκε η σχετική έγκριση (Ιούλιος 2013).

Η παρέμβαση της Ε.Ε. στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων είναι αποτέλεσμα των αποφάσεων που έλαβε η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ με επικεφαλής τον κ. Κώστα Μητρόπουλο. Ο τελευταίος έλαβε την απόφαση ν’ ανοίξει όλα τα θέματα κρατικών ενισχύσεων των προς αποκρατικοποίηση επιχειρήσεων, με στόχο, πριν αυτές αποκρατικοποιηθούν, να εξαλειφθεί οποιαδήποτε τέτοιου είδους νομική αβεβαιότητα. Ουσιαστική επιδίωξη θα ήταν ένα καλύτερο τίμημα για τη χώρα, αφού θα εξαλείφονταν τέτοιου είδους αβεβαιότητες.

(Χρ. Λιάγγου - Β. Μανδραβέλλη, Καθημερινή, 7/12/2013)