Εϊκε Μπατίστα: Η άνοδος και η πτώση του Βραζιλιάνου κροίσου

Ο πολυσχιδής μεγιστάνας έχασε 30 δισ. δολάρια και η πτώχευση της ενεργειακής βιομηχανίας του σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη χρεοκοπία στη Λατινική Αμερική.

Θα μπορούσε να παραμείνει στους κύκλους των ζάμπλουτων του κόσμου, εφόσον το προσωπικό του στοίχημα ήταν να βρεθεί στην κορυφή της σχετικής λίστας και να εξοστρακίσει κολοσσούς, όπως ο Κάρλος Σλιμ και ο Μπιλ Γκέιτς. Ωστόσο, ο Εϊκε Μπατίστα, ο Βραζιλιάνος πρώην μεγιστάνας, δεν θα εκπληρώσει το όνειρό του, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπος με τη χρεοκοπία.

Ο πολυσυλλεκτικός όμιλός του, Grupo EBX, ο οποίος δραστηριοποιούνταν σε ποικίλους κλάδους, από τα πετρέλαια και την εξόρυξη μέχρι την ψυχαγωγία, τη διαχείριση λιμένων, τα συστήματα διαχείρισης τροφοδοτικής αλυσίδας και τη ναυπήγηση σκαφών, έχει διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη. Τελευταίο επεισόδιο στη δραματική κατάρρευση του Grupo EBX ήταν η χρεοκοπία της OGX Petroleo e Gas Participacoes, της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου του Εϊκε Μπατίστα.

Την προηγούμενη εβδομάδα ζήτησε δικαστική προστασία έναντι των πιστωτών της, καθιστάμενη η μεγαλύτερη επιχειρηματική χρεοκοπία στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής. Η απόφαση ελήφθη αφότου η διοίκηση της OGX δεν κατόρθωσε να έλθει σε συμφωνία με τους πιστωτές της, με τους οποίους επαναδιαπραγματευόταν μέρος των οφειλών της συνολικού ύψους 5,1 δισ. δολαρίων.

Μετά τη δικαστική απόφαση περί πτώχευσης, θα πρέπει η εταιρεία μέσα σε διάστημα 60 ημερών να καταρτίσει βιώσιμο επιχειρηματικό σχέδιο ανασυγκρότησης των δραστηριοτήτων της. Στη συνέχεια οι πιστωτές της OGX, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται ο ισχυρός όμιλος στα επενδυτικά κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου PIMCO και ο επενδυτικός όμιλος Blackrock, θα έχουν διορία τριάντα ημερών να το αποδεχθούν ή όχι.

Πάντως, η χρεοκοπία της πετρελαϊκής δεν αναμένεται να επηρεάσει δυσμενώς την οικονομία της Βραζιλίας, δεδομένου ότι η επιχειρηματική δραστηριότητά της μόλις είχε αρχίσει. Αλλωστε, μείζων παράγοντας της αποδόμησής της ήταν ότι τα πολυθρύλητα υπεράκτια πετρελαιοφόρα κοιτάσματα, που είχε εντοπίσει ο Εϊκε Μπατίστα, δεν ήταν παρά... άνθρακες. Οι επενδυτές, που τον είχαν εμπιστευτεί, κατακρήμνισαν την τιμή της μετοχής τους OGX και η πορεία χωρίς επιστροφή ξεκίνησε. Σε δεινή θέση βρίσκεται και η άλλη εταιρεία του ομίλου, η ναυπηγοκατασκευαστική OSX Brasil, η οποία εξαρτάται πλήρως από τις εξελίξεις στην ΟGX. Ο κ. Μπατίστα ίδρυσε την OSX με στόχο να την κάνει υποστηρικτική προς την OGX, παρέχοντας υπηρεσίες, κατασκευάζοντας υποδομές και ναυπηγώντας τάνκερ. Επί του παρόντος, η ΟSX έχει ανασχέσει τις προσπάθειές της να κατασκευάσει το μεγαλύτερο ναυπηγείο στο νότιο ημισφαίριο και εξετάζει τις εναλλακτικές που έχει για να επιβιώσει. Η διοίκησή της δεν σκέπτεται να την εντάξει σε καθεστώς πτώχευσης, ενώ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα εξετάσει και ενδεχόμενη συγχώνευση με ανταγωνιστή της. Το μερίδιο του 10% στην εταιρεία διατηρεί η νοτιοκορεατική Ηyundai Heavy Industries.

Η ακμή και η παρακμή του μεγαλοεπιχειρηματία παραλληλίζεται με εκείνη της πατρίδας του, της Βραζιλίας, που άφησε πίσω της μία δεκαετία εκρηκτικής ανάπτυξης, στη διάρκεια της οποίας οι επενδυτές διοχέτευσαν κεφάλαια σ’ αυτήν, όπως και στον Εϊκε Μπατίστα. Σήμερα, η ισχυρότερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής παλινωδεί, θέτοντας εν αμφιβόλω τους στόχους της να ενταχθεί στους κόλπους των ανεπτυγμένων κρατών. Ο Εϊκε Μπατίστα, κάποτε μεταξύ των δέκα πλουσιότερων διεθνώς, έχει χάσει από την προσωπική του περιουσία 30 δισ. δολάρια και δεν του έχουν απομείνει και πολλά. Μόλις πέρυσι διατεινόταν «πως σε ορίζοντα δεκαετίας θα φθάσω να αποτιμώμαι περίπου 100 δισ. δολάρια». Τελικώς, απέτυχε, αν και έχει ορκιστεί να επανακάμψει. Ενα από τα σχέδια που θα πληγούν περισσότερο είναι η αναζωογόνηση του Ρίο ντε Τζανέιρο εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2016, καθώς είχε στηρίξει σθεναρά την πρωτοβουλία.

«Το μοντέλο Μπατίστα»

Ο 56χρονος σήμερα Εϊκε Μπατίστα είχε μητέρα Γερμανίδα και άλλα έξι αδέλφια. Σπούδασε μηχανικός στο Ααχεν, ενώ εργαζόταν ως ασφαλιστής. Πριν ολοκληρώσει το πανεπιστήμιο, πήγε στον Αμαζόνιο να βρει χρυσό. Το πρώτο του εκατομμύριο το εξασφάλισε πουλώντας πρώτες ύλες στην Κίνα. Σταδιακά κατόρθωσε να εισδύσει σε όλους τους κλάδους που στήριζαν την ανάπτυξη της Βραζιλίας. Κατασκεύασε τεράστια πετρελαιοφόρα, αγόρασε εταιρείες φορτηγών, εισήλθε στην ανίχνευση πετρελαίου και σε έργα υποδομής, προσωποποιώντας την αναγέννηση της χώρας του. Το αποκορύφωμα ήταν η κατασκευή ενός τεράστιου υπερ-λιμανιού στο Ακού, βόρεια του Ρίο ντε Τζανέιρο, το οποίο θα φιλοξενούσε όχι μόνο τα μεγαλύτερα πλοία αλλά και τις μεγαλύτερες πολυεθνικές. Οι εργασίες μετά τις τελευταίες εξελίξεις διεκόπησαν. «Ολοι, ακόμα και η κυβέρνηση, πίστευαν ότι ο Μπατίστα είναι πολύ ισχυρός για να πέσει», τονίζει ο επικριτής του, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Ρίο ντε Τζανέιρο, Μάρκος Πεντλόφσκι. «Το μοντέλο του Είκε Μπατίστα, δηλαδή το μοντέλο του εντυπωσιασμού, των υποσχέσεων της “μαγκιάς”, είχε λίγη ουσία».

(Κ. Καπερναράκου, Καθημερινή, 9/11/2013)