Πράσινο φως της ΡΑΑΕΥ στη μείωση των συντελεστών απωλειών δικτύου – Προς δημοσίευση σε ΦΕΚ η απόφαση – «Ψαλίδι» στο κόστος προμήθειας όσο περιορίζονται οι ρευματοκλοπές 

Το «πράσινο φως» για την πρώτη μείωση των συντελεστών απωλειών δικτύου έπειτα από αρκετά χρόνια άναψε η ΡΑΑΕΥ, εγκρίνοντας τη σχετική εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ και ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για περιορισμό ενός από τα επιμέρους κόστη που επωμίζονται οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, η απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής έχει αποσταλεί ήδη από τα τέλη Αυγούστου στο Εθνικό Τυπογραφείο, με συνέπεια να αναμένεται η δημοσίευσή της σε ΦΕΚ μέσα στον Σεπτέμβριο. Σε μία τέτοια περίπτωση, οι νέοι μειωμένοι συντελεστές θα τεθούν σε ισχύ από τον Νοέμβριο, καθώς ενεργοποιούνται τον μεθεπόμενο μήνα από τον μήνα δημοσίευσης.  

Η απόφαση αποτελεί σημείο καμπής, καθώς αντιστρέφει την πορεία των προηγούμενων ετών, όταν οι αυξανόμενες απώλειες του δικτύου –και κυρίως η διόγκωση των ρευματοκλοπών– είχαν οδηγήσει σε αλλεπάλληλες αναπροσαρμογές προς τα πάνω των συντελεστών. Παράλληλα, προκαλεί μικρή μείωση του κόστους προμήθειας το οποίο, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των απωλειών, θα συνεχίσει να μειώνεται ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια.

Στο 15,15% ο συντελεστής στη χαμηλή τάση

Οι συντελεστές απωλειών είναι ουσιαστικά ο μηχανισμός μέσω του οποίου οι προμηθευτές προκαταβάλλουν το κόστος για την ηλεκτρική ενέργεια η οποία εισέρχεται στο δίκτυο διανομής, αλλά δεν καταλήγει σε καταμετρημένη κατανάλωση. Έτσι, για να τροφοδοτήσει έναν πελάτη με συγκεκριμένη ποσότητα ρεύματος, ένας πάροχος υποχρεώνεται να αγοράσει μεγαλύτερη ποσότητα, ώστε να καλύψει εκ των προτέρων μέρος των εκτιμώμενων απωλειών.

Μία συνιστώσα αυτών των επιβαρύνσεων είναι οι τεχνικές απώλειες, οι οποίες είναι αναπόφευκτες σε ένα ηλεκτρικό δίκτυο και συνδέονται με φυσικά φαινόμενα, όπως η αντίσταση των αγωγών και οι απώλειες στους μετασχηματιστές. Επίσης, περιλαμβάνονται οι μη τεχνικές απώλειες, δηλαδή οι ρευματοκλοπές.

Η βελτίωση της εικόνας και στις δύο κατηγορίες οδήγησε τον ΔΕΔΔΗΕ να προτείνει χαμηλότερες προσαυξήσεις, πρόταση που ενέκρινε η ΡΑΑΕΥ. Έτσι, στη χαμηλή τάση, ο συντελεστής περιορίζεται στο 15,15%, από 16,19% σήμερα. Στη μέση τάση μειώνεται αντίστοιχα στο 4,35%, έναντι 4,59%.

Μικρότερη ποσότητα ρεύματος για την ίδια κατανάλωση

Η αλλαγή σημαίνει πως για να καλύψει κατανάλωση 100 κιλοβατωρών στη χαμηλή τάση, ένας προμηθευτής θα επιβαρύνεται πλέον για 115,15 κιλοβατώρες. Με τον υφιστάμενο συντελεστή, η αντίστοιχη ποσότητα ήταν 116,19 κιλοβατώρες.

Επομένως, για την ίδια τελική κατανάλωση θα χρειάζεται να πληρώσει για μικρότερη ποσότητα ενέργειας, με τη διαφορά να οδηγεί σε αποκλιμάκωση κατά περίπου 1% του συγκεκριμένου σκέλους του κόστους προμήθειας. Το όφελος μπορεί στη συνέχεια να ενσωματωθεί εν μέρει ή εξ ολοκλήρου στις ανταγωνιστικές χρεώσεις που διαμορφώνουν οι εταιρείες. Στη μέση τάση, αντίστοιχα, για κατανάλωση 100 κιλοβατωρών η σχετική επιβάρυνση θα υποχωρήσει στις 104,35 κιλοβατώρες, από 104,59 σήμερα.

Σε πρώτη ανάγνωση, η αλλαγή είναι οριακή. Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, είναι η κατεύθυνση που σηματοδοτεί. Η αποκλιμάκωση έρχεται έπειτα από μία μακρά περίοδο αύξησης των απωλειών και προορίζεται να αποτελέσει την πρώτη από μία σειρά μειώσεων των συντελεστών, κυρίως εφόσον επιβεβαιωθεί τα επόμενα χρόνια η αντιστροφή της τάσης στις ρευματοκλοπές.

Ορόσημο το 2024

Αφετηρία για την αλλαγή αποτέλεσαν τα στοιχεία του 2024, έτος κατά το οποίο, σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, καταγράφηκε για πρώτη φορά μείωση των απωλειών. Οι ρευματοκλοπές υποχώρησαν κατά περίπου 5% σε ετήσια βάση, ενώ παράλληλα βελτιώθηκε και η εικόνα των τεχνικών απωλειών του δικτύου.

Ως αποτέλεσμα, το σύνολο των απωλειών παρουσίασε μείωση της τάξης του 4% έναντι του προηγούμενου έτους αναφοράς. Η εξέλιξη αυτή έδωσε τη βάση στον Διαχειριστή για την εισήγηση αναπροσαρμογής των συντελεστών, την οποία πλέον υιοθέτησε η Ρυθμιστική Αρχή.

Παράλληλα, οι πρώτες εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ δείχνουν ότι η πτωτική πορεία συνεχίστηκε και μέσα στο 2025. Αν η εικόνα αυτή επιβεβαιωθεί από τα οριστικά στοιχεία, τότε δημιουργείται έδαφος για νέες μειώσεις στο μέλλον, οι οποίες θα περιορίσουν ακόμη περισσότερο την επιβάρυνση των προμηθευτών και, δυνητικά, των τελικών καταναλωτών.

Άλλωστε, η κάμψη των ρευματοκλοπών προβλέπεται στον οδικό χάρτη που έχει εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ και ο οποίος προβλέπει ότι οι μη τεχνικές απώλειες θα πρέπει να μειωθούν κατά 50% μέσα στην τετραετία 2025-2028, ενώ θα συνεχίσουν να αποκλιμακώνονται στα επόμενα χρόνια, ώστε έως το 2032 να έχουν πρακτικά εξαλειφθεί.

Όπλο οι έξυπνοι μετρητές

Βασικό «όπλο» για να επιτευχθεί ο στόχος θα είναι η μαζική εγκατάσταση έξυπνων μετρητών. Η δυνατότητα συχνότερης και ακριβέστερης καταγραφής των καταναλώσεων επιτρέπει στον Διαχειριστή να εντοπίζει πολύ ταχύτερα ύποπτες μεταβολές, να κατευθύνει πιο στοχευμένα τους ελέγχους και παράλληλα να διορθώνει γρηγορότερα λάθη και αστοχίες στις μετρήσεις.

Όσον αφορά το όφελος που θα έχει στον τελικό καταναλωτή η έστω και μικρή πρώτη μείωση των συντελεστών, αρκετές εταιρείες προμήθειας φαίνεται να τηρούν επιφυλακτική στάση, με δεδομένο ότι η αποκλιμάκωση έχει ιστορικό μόλις ενός έτους, καθώς ξεκίνησε το 2024. Επομένως, δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί δεδομένο ότι θα συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό.

Όπως σημείωναν προμηθευτές στη διαβούλευση της εισήγησης του ΔΕΔΔΗΕ, εάν οι πραγματικές απώλειες αποδειχθούν τελικά υψηλότερες από εκείνες που θα έχουν προπληρωθεί μέσω των νέων συντελεστών, η διαφορά θα εμφανιστεί στην οριστική εκκαθάριση τουλάχιστον ένα χρόνο αργότερα. Σε αυτή την περίπτωση, οι προμηθευτές θα βρεθούν αντιμέτωποι με πρόσθετες χρεώσεις, τις οποίες θα χρειαστεί στη συνέχεια να ανακτήσουν.

Ανεξάρτητα πάντως από αυτές τις ενστάσεις, η απόφαση της ΡΑΑΕΥ βάζει για πρώτη φορά μετά από χρόνια τους συντελεστές απωλειών σε καθοδική τροχιά. Έτσι, εγκαινιάζει μία περίοδο σταδιακής υποχώρησης στις ρευματοκλοπές, όπως προγραμματίζεται, με σταδιακά επομένως μικρότερο κόστος προμήθειας.