ΕΤΜΕΑΡ: Στα 70 εκατ. ευρώ ο «ανοιχτός λογαριασμός» με τη βιομηχανία – Οι εκκρεμότητες που φτάνουν μέχρι το 2027

Ένας «ανοιχτός λογαριασμός» που σύμφωνα με εκτιμήσεις της βιομηχανίας φτάνει περίπου τα 70 εκατ. ευρώ εξακολουθεί να βαραίνει τις σχέσεις των ενεργοβόρων επιχειρήσεων με την Πολιτεία, καθώς οι εκκαθαρίσεις του μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ παραμένουν σε εκκρεμότητα, ενώ πλέον δημιουργούνται ερωτήματα ακόμη και για το πώς θα εφαρμοστεί ο μηχανισμός από το 2027.

Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια συγκυρία κατά την οποία το ενεργειακό κόστος και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής βρίσκονται εκ νέου στο επίκεντρο. Στελέχη της βιομηχανίας επισημαίνουν ότι πριν ανοίξει η συζήτηση για πρόσθετα εργαλεία στήριξης θα πρέπει να κλείσουν εκκρεμότητες προηγούμενων ετών, οι οποίες στερούν σημαντική ρευστότητα από τις επιχειρήσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η εφαρμογή του μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ για τους επιλέξιμους βιομηχανικούς καταναλωτές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 18 Μαΐου 2026 τον νέο μηχανισμό, ο οποίος αφορά αποκλειστικά την περίοδο 2024-2026 και αντικαθιστά το προηγούμενο καθεστώς.

Η κοινοτική έγκριση, ωστόσο, δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε πλήρη εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Αναμένεται ακόμη η υπουργική απόφαση

Όπως επισημαίνει η ΕΒΙΚΕΝ σε επιστολή της προς τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο, παραμένει σε εκκρεμότητα η υπουργική απόφαση που θα καθορίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μηχανισμού.

Η καθυστέρηση έχει ως αποτέλεσμα το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ για την περίοδο 2024-2026 να οδηγείται ουσιαστικά σε εκ των υστέρων εφαρμογή (ex-post), παρά το γεγονός ότι στην κοινοτική εγκριτική απόφαση προβλέπεται ότι η μειωμένη χρέωση θα πρέπει να επιβάλλεται απευθείας στο τιμολόγιο, δηλαδή ex-ante.

Για τις επιχειρήσεις η διαφορά δεν είναι τυπική. Όταν η έκπτωση δεν περνά εξαρχής στον λογαριασμό, η βιομηχανία καταβάλλει ολόκληρη τη χρέωση και στη συνέχεια περιμένει την εκκαθάριση για να ανακτήσει τα ποσά που δικαιούται. Επί της ουσίας, επομένως, οι επιχειρήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα τη διαφορά.

Και αυτό ακριβώς είναι το μοντέλο που η βιομηχανία ζητεί να μην επαναληφθεί από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Σύμφωνα με βιομηχανικές πηγές, εάν δεν γίνουν εγκαίρως οι απαραίτητες κινήσεις, επιχειρήσεις στη Μέση Τάση κινδυνεύουν να συνεχίσουν να χρεώνονται με 8,78 ευρώ/MWh, αντί της μειωμένης επιβάρυνσης της τάξης των 2,5 ευρώ/MWh που αντιστοιχεί στους δικαιούχους του μηχανισμού.

Η ΕΒΙΚΕΝ ζητεί γι' αυτό να ληφθούν εγκαίρως όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε από τον Ιανουάριο του 2027 το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ να περνά απευθείας στο τιμολόγιο και να σταματήσει η πρακτική των εκ των υστέρων επιστροφών.

Το ερωτηματικό για το 2022 και το 2023

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι εκκρεμότητες των προηγούμενων ετών. Και εδώ εντοπίζεται ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο της υπόθεσης: ενώ έχει ήδη εγκριθεί νέο καθεστώς για την τριετία 2024-2026, δεν έχει κλείσει ακόμη ο λογαριασμός προηγούμενων περιόδων.

Στην επιστολή της η ΕΒΙΚΕΝ σημειώνει ότι η εκκαθάριση για τα έτη 2022 και 2023 εξακολουθεί να εκκρεμεί και θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με βάση τον προηγούμενο μηχανισμό.

Παράλληλα, παραμένει ασαφές για τις επιχειρήσεις πότε και με ποια ακριβώς διαδικασία ο ΔΑΠΕΕΠ θα προχωρήσει στις εκκαθαρίσεις, καθώς από την πλευρά του Διαχειριστή προβάλλεται η ανάγκη προηγούμενης έκδοσης υπουργικής απόφασης.

Το αποτέλεσμα είναι οι δικαιούχοι να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα την επιστροφή σημαντικών ποσών, με βιομηχανικές πηγές να υπολογίζουν το συνολικό οικονομικό αντικείμενο της εκκρεμότητας περίπου στα 70 εκατ. ευρώ.

Το ζήτημα της ρευστότητας

Η συζήτηση δεν περιορίζεται, πάντως, στη γραφειοκρατική διάσταση του θέματος. Για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις πρόκειται πρωτίστως για ζήτημα κόστους και ρευστότητας.

Η ΕΒΙΚΕΝ τονίζει χαρακτηριστικά ότι η σημαντική καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των εκκαθαρίσεων, σε συνδυασμό με τη μη έγκαιρη εφαρμογή του νέου μηχανισμού, δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας στις επιλέξιμες βιομηχανίες και επιβαρύνει την ανταγωνιστική τους θέση έναντι των αντίστοιχων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Το επιχείρημα που διατυπώνεται από την πλευρά της βιομηχανίας είναι ότι δεν μπορεί ένα μέτρο που σχεδιάστηκε για να περιορίζει το ενεργειακό κόστος να καταλήγει, εξαιτίας των διοικητικών καθυστερήσεων, να λειτουργεί ως μια πολυετής απαίτηση των επιχειρήσεων έναντι του Δημοσίου.

Ακόμη περισσότερο όταν η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας έχει ενταθεί και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει βασικό μειονέκτημα για πολλές ενεργοβόρες μονάδες.

Για τον λόγο αυτό η ΕΒΙΚΕΝ έχει ζητήσει συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, προκειμένου να υπάρξει σαφής ενημέρωση τόσο για το χρονοδιάγραμμα και τον τρόπο εφαρμογής του νέου μηχανισμού όσο και για την πορεία των εκκρεμών εκκαθαρίσεων.

Το ζητούμενο πλέον για τη βιομηχανία είναι διπλό: αφενός να κλείσουν άμεσα οι εκκρεμότητες των προηγούμενων ετών και να επιστραφούν τα ποσά που δικαιούνται οι επιχειρήσεις και αφετέρου να διασφαλιστεί ότι το 2027 δεν θα ξεκινήσει με το ίδιο πρόβλημα.

Διότι διαφορετικά, όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, θα δημιουργηθεί το οξύμωρο να συζητούνται νέες παρεμβάσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, την ώρα που παλαιότερα μέτρα στήριξης παραμένουν ακόμη στα χαρτιά ή στις εκκαθαρίσεις.

φωτογραφία: pixabay.com