Πως υποδέχθηκε η βιομηχανία το πράσινο φως της Κομισιόν για το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ

Με συγκρατημένη ικανοποίηση αλλά και προβληματισμό για τα «κενά» του νέου σχήματος υποδέχθηκε η ενεργοβόρος βιομηχανία το πράσινο φως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ελληνικό πρόγραμμα ενίσχυσης μέσω μειωμένων χρεώσεων ΕΤΜΕΑΡ.

Η απόφαση της Κομισιόν, που εγκρίνει κρατική ενίσχυση ύψους 405 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2024-2026, θεωρείται από τη βιομηχανία ένα σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση μέρους της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων υψηλής κατανάλωσης ενέργειας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν κύκλοι της αγοράς, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τόσο το παρελθόν όσο και την πρακτική εφαρμογή του μηχανισμού.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, οι επιλέξιμες επιχειρήσεις θα λάβουν μείωση 75%-85% στις χρεώσεις ΕΤΜΕΑΡ, ανάλογα με την έκθεσή τους στο διεθνές εμπόριο και στο ενεργειακό κόστος, με κατώτατη χρέωση τα 0,5 ευρώ/MWh. Το μέτρο θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως το τέλος του 2026 και αντικαθιστά το προηγούμενο καθεστώς που είχε εγκριθεί το 2018.

Παράλληλα, τίθενται και «πράσινες» υποχρεώσεις για τις βιομηχανίες, καθώς οι ενισχυόμενες επιχειρήσεις θα πρέπει είτε να επενδύσουν τουλάχιστον το 50% της στήριξης σε έργα απανθρακοποίησης είτε να καλύπτουν τουλάχιστον το 30% των ενεργειακών τους αναγκών από καθαρές πηγές.

Τα ερωτήματα για το 2022 και το 2023

Παρά τη θετική υποδοχή της απόφασης, πηγές της ενεργοβόρου βιομηχανίας θέτουν σειρά ερωτημάτων για τις εκκρεμότητες προηγούμενων ετών.

«Γιατί το νέο σχήμα αφορά μόνο την περίοδο 2024-2026; Τι θα γίνει με το 2023;» σχολιάζει χαρακτηριστικά παράγοντας της αγοράς, υπενθυμίζοντας ότι οι στρεβλώσεις στις χρεώσεις ΕΤΜΕΑΡ δεν περιορίζονται μόνο στη νέα τριετία.

Ακόμη πιο σύνθετο θεωρείται το ζήτημα των ποσών που αφορούν το 2022, κυρίως για καταναλωτές Μέσης Τάσης. Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, υπάρχουν σημαντικές οικονομικές εκκρεμότητες που δεν έχουν ακόμη τακτοποιηθεί, ενώ παραμένει ασαφές πώς θα γίνει η τελική εκκαθάριση μεταξύ όσων πρέπει να επιστραφούν και όσων θα πρέπει να ανακτηθούν από άλλες κατηγορίες καταναλωτών.

Σύμφωνα με τη βιομηχανία, για την περίοδο 2024-2026 οι επιλέξιμες επιχειρήσεις θα πρέπει να λάβουν επιστροφές, καθώς μέχρι σήμερα χρεώνονταν με βάση το ισχύον μοντέλο υπολογισμού του ΕΤΜΕΑΡ. Την ίδια στιγμή, όμως, άλλοι καταναλωτές πλήρωναν αισθητά χαμηλότερες χρεώσεις από εκείνες που, σύμφωνα με τη νέα λογική του μηχανισμού, θα έπρεπε να καταβάλουν.

Η στρέβλωση ανά τάση

Το ιστορικό της υπόθεσης συνδέεται με τον τρόπο επιβολής του ΕΤΜΕΑΡ μέχρι σήμερα, καθώς η χρέωση καθοριζόταν με βάση την τάση σύνδεσης και όχι τα χαρακτηριστικά κατανάλωσης ή ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Έτσι, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, υπήρχαν καταναλωτές στην Υψηλή Τάση που κατέβαλλαν περίπου 2,55 ευρώ/MWh, ενώ με βάση τη νέα μεθοδολογία θα έπρεπε να πληρώνουν κοντά στα 17 ευρώ/MWh. Αντίστοιχα, επιχειρήσεις στη Μέση Τάση –όπως μεγάλες εμπορικές αλυσίδες και σούπερ μάρκετ– κατέβαλλαν περίπου 8,78 ευρώ/MWh αντί για 17 ευρώ/MWh.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πώς θα ανακτηθούν αυτές οι διαφορές και αν ο ΔΑΠΕΕΠ θα μπορέσει να εισπράξει τα σχετικά ποσά από τις κατηγορίες καταναλωτών που θεωρείται ότι υποχρεούνται να τα καταβάλουν.

Τα 405 εκατ. και οι πραγματικές διαστάσεις

Στο εσωτερικό της αγοράς υπάρχει παράλληλα συζήτηση και για το πραγματικό μέγεθος της ενίσχυσης των 405 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε η Κομισιόν.

Παράγοντες της βιομηχανίας εκτιμούν ότι το ποσό «φαίνεται μεγάλο», επειδή ο υπολογισμός βασίζεται στη διαφορά μεταξύ των 17 ευρώ/MWh και των εξαιρετικά χαμηλών χρεώσεων που ίσχυαν για ορισμένες επιλέξιμες βιομηχανίες στην Υψηλή Τάση.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, το πραγματικό ετήσιο όφελος είναι αισθητά χαμηλότερο, καθώς πολλές επιχειρήσεις ήδη πλήρωναν 2,47 ευρώ/MWh ή 8,78 ευρώ/MWh. Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, το καθαρό όφελος για τη βιομηχανία τοποθετείται περίπου στα 17 εκατ. ευρώ ετησίως.

Σε κάθε περίπτωση, η έγκριση της Κομισιόν θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για μια βιομηχανία που συνεχίζει να πιέζεται από το υψηλό ενεργειακό κόστος και τη μεταβλητότητα της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού.