Τα σινιάλα για κρίση το χειμώνα στο φυσικό αέριο - Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές στην αντλία παρά τη πτώση του μπρεντ - Οι 3+1 αρνητικοί παράγοντες

29 07 2026 | 07:35

Τοξικό κοκτέιλ υψηλών τιμών, που όχι μόνο δείχνουν ανθεκτικότητα, αλλά και φαίνεται να οφείλονται σε δομικούς παράγοντες που δεν θα εξαλειφτούν εύκολα, ακόμη και αν αποκλιμακωθεί η ένταση στο Περσικό, απλώνεται πάνω από τη παγκόσμια οικονομία και την Ελλάδα.

Στη περίπτωση του φυσικού αέριου, οι εκτιμήσεις ότι η αναπλήρωση των ευρωπαικών αποθεμάτων ενόψει χειμώνα θα γίνει σε υψηλές τιμές, μαζί το σταδιακό τέλος των ρωσικών ροών, και την απουσία του Καταριανού LNG, αποτελούν μόνιμο παράγοντα νευρικότητας και σπέκουλας στις αγορές.

Καθόλου τυχαίο ότι το αέριο παρ’ ότι έχει υποχωρήσει από τα προ ημερών επίπεδα των 63 ευρώ - τα υψηλότερα από τον Ιανουάριο του 2023 - εντούτοις έκλεισε χθες στα 59 ευρώ/Μεγαβατώρα, δηλαδή 84% υψηλότερα απ’ ό,τι πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στον Περσικό.

“Με ανησυχεί ο χειμώνας που έρχεται. Ήθελα να κεφαλαιοποιηθεί η εταιρεία πριν πάμε στο Σεπτέμβριο και Οκτώβριο και όσα θα έρθουν ο χειμώνα, όπως η άνοδος των επιτοκίων και οι πληθωριστικές πιέσεις”, είπε χθες ο επικεφαλής της AKTOR Αλέξανδρος Έξαρχου, σε συνέντευξη Τύπου μετά την εκδήλωση που έγινε στο Χρηματιστήριο Euronext Athens, με αφορμή την έναρξη διαπραγμάτευσης των νέων μετοχών της εταιρείας.

Στη περίπτωση των καυσίμων, η απάντηση στο φλέγον ερώτημα “γιατί δεν πέφτουν οι τιμές στην αντλία παρά την υποχώρηση του μπρεντ” - που στην Ασία πάντως άνοιξε σήμερα ανοδικά πάνω από τα 87 δολάρια - ενισχύει τους φόβους ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ενεργειακή κρίση αγνώστου διάρκειας.

Κι αυτό καθώς η πρόσφατη ένταση στον Περσικό έχει μετασχηματιστεί από κρίση προμήθειας αργού σε κρίση προϊόντων πετρελαίου.

Αν και στη περίπτωση του αργού, μετά το πρώτο σοκ, βρέθηκαν τρόποι αντιμετώπισης του αποκλεισμού των Στενών - από τη διάθεση στρατηγικών αποθεμάτων μέχρι τη παράκαμψη του Ορμούζ με τη χρήση του αγωγού "Ανατολής - Δύσης" μέσω Σαουδικής Αραβίας, καθώς και άλλων διόδων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ, εντούτοις οι αγορές προϊόντων φαίνεται ότι αντιμετωπίζουν πολύ πιο δομικά προβλήματα.

Αυτό σημαίνει ότι παρ’ ότι έχει αυξηθεί το διαθέσιμο αργό, δεν υπάρχει η επαρκής διυλιστική ικανότητα για να το μετατρέψει σε ντίζελ, βενζίνες ή αεροπορικά καύσιμα.

Κι αυτό καθώς μεγάλες περιοχές του κόσμου δεν διαθέτουν αντίστοιχης δυναμικότητας διυλιστήρια και καλύπτονται από εισαγωγές. Αλλά οι βασικοί εξαγωγείς προϊόντων, όπως τα διυλιστήρια του Αραβικού κόλπου, της Ρωσίας και της Κίνας, αντιμετωπίζουν προβλήματα και υπολειτουργούν.

Πώς φτάσαμε στη κρίση των προϊόντων του πετρελαίου

Καταρχάς τα διυλιστήρια του Κόλπου έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές και θα χρειασθούν 6-12 μήνες να ανακάμψουν. Εκτιμάται ότι είναι εκτός λειτουργίας 3-4 εκατ. Bbls/day.
Τα ρωσικά διυλιστήρια έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές από τους βομβαρδισμούς με drones. Εκτιμάται ότι έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας 1,6 εκατ. Bbls/day, με τη Ρωσία να έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές και να πραγματοποιεί εισαγωγές βενζίνης και άλλων προϊόντων.
Η Κίνα από την αρχή της κρίσης έσπευσε να προχωρήσει σε μείωση των εισαγωγών αργού, μείωση κατεργασίας διυλιστηρίων και απαγόρευση εξαγωγών προϊόντων.
Κατ' επέκταση τα αποθέματα βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν πέσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα αποθέματα βενζίνης μειώθηκαν κατά περίπου 700.000 βαρέλια την περασμένη εβδομάδα.

Διευρύνεται η απόκλιση τιμών μεταξύ μπρεντ και προϊόντων

Στην πραγματικότητα, έχει διαταραχθεί σημαντικά η παγκόσμια ισορροπία στην αγορά πετρελαϊκών προϊόντων, όπως εξηγούν οι ειδικοί, καθώς η προσφορά έχει περιοριστεί αισθητά, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι στην αγορά αργού πετρελαίου.

Η εξέλιξη αυτή εξηγεί και την ολοένα μεγαλύτερη απόκλιση μεταξύ των διεθνών τιμών της βενζίνης, του ντίζελ και της τιμής του αργού Brent, με τις δύο πρώτες αγορές να κινούνται πλέον με διαφορετική δυναμική.

Αν δει κανείς τις ποσοστιαίες μεταβολές του μπρεντ (Dated Brent) και των διεθνών τιμών της Μεσογείου (CIF MED) βενζίνης και ντίζελ, η αναντιστοιχία μεγαλώνει συνεχώς.

Η κίτρινη καμπύλη απεικονίζει τις αυξομειώσεις του αργού, η κόκκινη της διεθνούς τιμής της βενζίνης για παράδοση στην αγορά της Μεσογείου (UNL 10 ppm CIF Med) και η πράσινη τη διεθνή του ντίζελ επίσης για παράδοση στην αγορά της Μεσογείου (ULSD 10 ppm CIF Med).

Από την αρχή του έτους το μπρεντ έχει αυξηθεί κατά περίπου 70%, ωστόσο η διεθνής τιμή της βενζίνης έχει εκτιναχθεί κατά 90% και η αντίστοιχη του ντίζελ έχει απογειωθεί κατά 110-120%, παρ' ότι οι εχθροπραξίες στο Περσικό έχουν διακοπεί.

Σημειωτέον ότι το Brent Dtd (Dated Brent) είναι δείκτης της S&P Global Platts, χρησιμοποιείται για να υπολογίζει τις τιμές spot ενός «καλαθιού» ελαφρών αργών που παράγονται στη Β.Θάλασσα και δεν έχει τη παραμικρή σχέση με τη τιμολόγηση των διεθνών τιμών των προϊόντων.

Αυτές υπολογίζονται από το Platts, το πλέον αντιπροσωπευτικό δείκτη για τις τιμές των περίπου δέκα κυριότερων αργών που προμηθεύονται τα διυλιστήρια στη Μεσόγειο.

Το ελληνικό βέτο στο ρωσικό LNG

Στη περίπτωση πάλι του φυσικού αερίου, η κατάσταση ευνοεί παιχνίδια με τις τιμές. Αρκεί ένας τυφώνας στις ακτές του Κόλπου των ΗΠΑ που κατευθύνεται προς τις περιοχές εξαγωγής του LNG, όπως σημειώνει σε έκθεση της η Citi ή κάποια άλλη, ακόμη και ήσσονος σημασίας, διαταραχή, όπως τυχόν απεργίες εργαζομένων σε τερματικούς σταθμούς στην Αυστραλία, για να πυροδοτηθεί αύξηση των τιμών.

Επίσης, μπορεί στο θέμα του ρωσικού αερίου η Ευρώπη να δείχνει ότι έχει ενιαία φωνή, ωστόσο η πραγματικότητα είναι διαφορετική, όπως φάνηκε από το βέτο της Αθήνας τη περασμένη εβδομάδα για τους περιορισμούς στη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, που τελικά ήρθη, αφού πρώτα η Ελλάδα εξασφάλισε εξαίρεση.

Τη δυνατότητα να συνεχίσει να εκτελεί συμβόλαια τα οποία είχαν συναφθεί πριν από το 2022, υπό την προϋπόθεση ότι οι μεταφερόμενες ποσότητες δεν θα υπερβαίνουν τα επίπεδα του 2025.

“Από τη μια νομοθετούμε κυρώσεις (σσ: κατά του ρωσικού αερίου) για να προστατεύσουμε στην ουσία την Ουκρανία και να μη χρηματοδοτούμε τη Ρωσία, και από την άλλη πριν αυτές εφαρμοστούν, επειδή δεν μπορούμε να βγάλουμε ευρωομόλογο, προτιμάμε να πληρώνουμε τους Ρώσους για να συνεχίζουν να βομβαρδίζουν τους Ουκρανούς”, σχολίασε χθες ο επικεφαλής της AKTOR αναφερόμενος στη συζήτηση για την άρση ή μη των κυρώσεων κατά της Μόσχας.