Φωκά: Πάνω από 5 δισ. ευρώ το χρηματοδοτικό κενό για την πράσινη μετάβαση της ακτοπλοΐας

Την ανάγκη συντονισμένης δράσης για την ανανέωση του ακτοπλοϊκού στόλου, τη δημιουργία λιμενικών υποδομών και τη διαμόρφωση κατάλληλων χρηματοδοτικών εργαλείων ανέδειξε η κ. Αθηνά Φωκά, προϊσταμένη της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μιλώντας την Τετάρτη στο 4ο Hydrogen and Green gases Forum που διοργανώνει το energypress.gr.

Η κ. Φωτκά εξήγησε ότι το master plan για την ακτοπλοΐα, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτέλεσε την πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια καταγραφής της υφιστάμενης κατάστασης στην επιβατηγό ναυτιλία, τις λιμενικές υποδομές και τις διαθέσιμες επιλογές καυσίμων για την πράσινη μετάβαση του κλάδου.

Η ίδια σημείωσε ότι η μελέτη βασίστηκε σε εκτεταμένα στοιχεία που αφορούν 326 πλοία της επιβατηγού ναυτιλίας και περισσότερες από 185.000 συνδέσεις ετησίως, ενώ είχε προηγηθεί ειδική μελέτη για τις άγονες γραμμές και τα πράσινα πλοία σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης, η οποία λειτούργησε ως βάση για το master plan.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, το χρηματοδοτικό κενό που συνδέεται με την πράσινη μετάβαση της ακτοπλοΐας εκτιμάται σε περισσότερα από 5 δισ. ευρώ για τα επόμενα 25 χρόνια. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Φωκά, «σχεδόν 3 δισ. είναι τα CAPEX και πάνω από 2 δισ. το OPEX», επισημαίνοντας ότι το μέγεθος των απαιτούμενων επενδύσεων επιβάλλει σταδιακή προσέγγιση και αξιοποίηση πολλαπλών χρηματοδοτικών πηγών.

Στόλος, βιοκαύσιμα και ευρωπαϊκοί κανόνες

Η επιτυχία της μετάβασης προϋποθέτει στενό συντονισμό μεταξύ ακτοπλοϊκών εταιρειών, λιμένων και ευρωπαϊκών θεσμών, υπογράμμισε η κ. Φωκά και τόνισε ότι «είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είμαστε εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης» και συνεπώς η χάραξη πολιτικής οφείλει να λαμβάνει υπόψη το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

Αναφερόμενη στα καύσιμα, σημείωσε ότι βραχυπρόθεσμα η πιο άμεσα διαθέσιμη λύση είναι τα βιοκαύσιμα μέσω μίξης με συμβατικά καύσιμα, προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο ξεκαθάρισε πως «ό,τι κάνει carbon locking δεν είναι επιλέξιμο από ευρωπαϊκούς ούτε από εθνικούς πόρους για τη ναυτιλία και την ακτοπλοΐα».

Ως άμεσες προτεραιότητες για τον κλάδο ανέφερε την επιτάχυνση της ανανέωσης και αναβάθμισης του στόλου, επισημαίνοντας ότι τα περισσότερα ακτοπλοϊκά πλοία έχουν πλέον ηλικία άνω των 30 ετών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι σημαντικό μέρος του στόλου μπορεί να παραμείνει επιχειρησιακά και περιβαλλοντικά ανταγωνιστικό μέσω μετασκευών και τεχνολογικών αναβαθμίσεων (retrofit).

Η προϊσταμένη της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ αποκάλυψε επίσης ότι το Υπουργείο Ναυτιλίας βρίσκεται σε ανοιχτή διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημιουργία καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων που θα καλύπτει τόσο τη ναυπήγηση νέων πλοίων όσο και τις μετασκευές υφιστάμενων σκαφών.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι πέρα από τα εθνικά προγράμματα ΕΣΠΑ θα υπάρχουν και μηχανισμοί απευθείας χρηματοδότησης επιχειρήσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Εκεί εμείς βλέπουμε την ακτοπλοΐα, τη ναυπηγική βιομηχανία και τον ναυτιλιακό εξοπλισμό», ανέφερε.

Κλείνοντας, στάθηκε στις επικείμενες αλλαγές του ευρωπαϊκού πλαισίου Fit for 55 και FuelEU, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις εκπομπές ρύπων αλλά επεκτείνεται και στο καύσιμο που χρησιμοποιείται για την πρόωση των πλοίων. Όπως είπε, η νέα διαβούλευση αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο, με στόχο να ενισχυθούν περαιτέρω οι απαιτήσεις για χρήση καθαρότερων καυσίμων στην ευρωπαϊκή ναυτιλία.