Κάθετος Διάδρομος: Στις Βρυξέλλες το επόμενο κεφάλαιο με νέα συνάντηση στις 3 Μαρτίου - Βελτιωμένο προϊόν μεγαλύτερης διάρκειας εξετάζει η Κομισιόν για να καταστεί πιο εμπορική η διαδρομή

Ενα νέο βελτιωμένο προϊόν μεγαλύτερης διάρκειας από τα υφιστάμενα, προκειμένου να καταστήσει πιο ελκυστικό το Κάθετο Διάδρομο, λέγεται ότι εξετάζει η Κομισιόν, γεγονός που εφόσον επιβεβαιωθεί στη πράξη, θα συνιστά μια αλλαγή στάσης από τη μέχρι τώρα άκαμπτη θέση των αυστηρά στοχευμένων και κατ΄εξαίρεση των κοινοτικών Κανονισμών, διαδικασιών.

Το θέμα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του νέου ραντεβού των Διαχειριστών που ορίστηκε για την επόμενη Τρίτη 3 Μαρτίου στις Βρυξέλλες, οι οποίες παίρνουν τη σκυτάλη από την Ουάσινγκτον, δείγμα της κινητικότητας που φέρνουν οι αμερικανικές πιέσεις.

Την ίδια ανάγνωση έχει και η επιτάχυνση των έργων κατά μήκος της διαδρομής που ανακοίνωσαν χθες η Βουλγαρία και η Ρουμανία, αλλά και η τεχνική συνάντηση που είχαν χθες οι Διαχειριστές των χωρών της όδευσης, προκειμένου οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν σε πολιτικό επίπεδο κατά τη πρώτη ημέρα της διάσκεψης να μετουσιωθούν σε έργα.

Στη συνάντηση που έγινε υπό τον συντονισμό πάντα του αμερικανικού υπ. Ενέργειας και με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων κοινοτικών στελεχών, εκφράσθηκε η βούληση της Κομισιόν να εξετάσει ένα νέο βελτιωμένο προϊόν για τη δέσμευση δυναμικότητας στο Κάθετο Διάδρμο, πέρα από τις χρονικές παρατάσεις στα υπάρχοντα (Route 1, Route 2, Route 3).

Στο ερώτημα κατά πόσο αυτό θα αφορά ένα προιόν ετήσιας διάρκειας, το οποίο ζητά επιτακτικά η αγορά (traders και προμηθευτές) προκειμένου να αποκτήσει επενδυτική ορατότητα ή κάτι άλλο, η απάντηση θα δοθεί πιθανότατα την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες. «Οσο αυξάνεται η διάρκεια των προϊόντων, τόσο φθηνότερα καθίστανται για τους τελικούς πελάτες», ανέφεραν χθες πηγές του ΔΕΣΦΑ, θυμίζοντας πρόσφατες δηλώσεις της πρώην Διευθύνουσας Συμβούλου της εταιρείας, Μαρία Ρίτα Γκάλι.

Βήματα προόδου πάντως δείχνει και η δήλωση της επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Κομισιόν, Ντίτε Γιουλ Γιόργκενσεν που συμμετείχε στη χθεσινή συνάντηση και ανακοινώνοντας το ραντεβού της επόμενης Τρίτης μετέφερε με σαφήνεια τη πρόθεση της Κομισιόν να αρθούν τα εμπόδια. «Επιχειρούμε να βρούμε λύση στα ανοικτά θέματα του Κ.Διαδρόμου, από τα ρυθμιστικά ζητήματα και τη χρηματοδότηση των υποδομών έως το «αγκάθι» των σημαντικά υψηλότερων χρεώσεων διαμετακόμισης συγκριτικά με άλλες οδεύσεις ώστε να γίνει κοστολογικά ανταγωνιστική η διαδρομή», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Τα τελευταία επικαιροποιημένα στοιχεία δείχνουν ότι οι ταρίφες για να «ταξιδέψει» το αμερικανικό αέριο προς την Ουκρανία, μετά πάντα και τις τρέχουσες εκπτώσεις των Διαχειριστών, διαμορφώνονται σε 4,4 €/MWh μέσω της Πολωνίας και σε 4,7 €/MWh από τη Κροατία μέσω της Ουγγαρίας, έναντι των 7 €/MWh από Ελλάδα μέσω Ρεβυθούσας και των οριακά κάτω από 9 €/MWh μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης.

Τα ίδια πάντα στοιχεία δείχνουν ότι τα κόστη προς την Ουκρανία διαμορφώνονται σε 7,2 €/MWh από τη διαδρομή Λιθουανίας μέσω Πολωνίας, σε 9,8 €/MWh από τη Γερμανία μέσω Τσεχίας και Σλοβακίας και σε 10,1 €/MWh από τη Γερμανία μέσω Αυστρίας και Σλοβακίας.

Η αμερικανική πρόταση 

Ενδιαφέρον έχει και η πρόταση που έριξε στο τραπέζι η αμερικανική πλευρά, σύμφωνα με την οποία τα ποσά που θα απαιτηθούν για να βελτιωθούν οι υποδομές του Vertical Corridor, θα μπορούν να θεωρούνται ως τμήμα των 750 δισ δολαρίων.

Σύμφωνα με το σύμβουλο του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, Αντριου Ραπ που συμμετείχε στη διάσκεψη των Διαχειριστών, τα κεφάλαια που θα χρειαστεί να δαπανηθούν από τις χώρες της διαδρομής για να ενισχυθεί ο Κάθετος Διάδρομος, θα μπορούσαν να αποτελέσουν τμήμα της αξίας των αμερικανικών ενεργειακών προιόντων που έχει δεσμευτεί να αγοράσει η ΕΕ κατά τη τριετία 2026-2028 στο πλαίσιο της συμφωνίας με τις ΗΠΑ για τους δασμούς.

«Σε κάθε περίπτωση, μπορεί στην Ουάσινγκτον να μην έκλεισαν δεσμευτικές συμφωνίες παρά μόνο ΜOU, ωστόσο είμαστε πιο κοντά παρά ποτέ στη λύση των θεμάτων, κάτι που αποτελεί κοινή αίσθηση τόσο των Ευρωπαίων οσο και Αμερικανών», αναφέρει πηγή του ΔΕΣΦΑ. Και όπως λέει, για να μπορούν οι συμφωνίες να μετουσιωθούν σε δεσμευτικά συμβόλαια και να υλοποιηθούν, θα πρέπει να υπάρχουν οι υποδομές μεταφοράς των υπό συμβολαιοποίηση ποσοτήτων.

Επιτάχυνση έργων σε Βουλγαρία, Ρουμανία

Στη κατεύθυνση αυτή, ο βούλγαρος υπηρεσιακός υπουργός Ενέργειας Τράιτσο Τράκοφ ανακοίνωσε από την Ουάσιγκτον ότι έως το τέλος του έτους θα έχουν ολοκληρωθεί τα έργα που θα αυξήσουν τη μεταφορική ικανότητα αερίου από Ελλάδα προς Βουλγαρία και από Βουλγαρία προς Ρουμανία. Στο βαθμό μάλιστα που εγκριθεί το αίτημα που έχει υποβάλει η χώρα για επιχορήγηση των έργων από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ, μπορεί αυτό να οδηγήσει και σε μείωση των ταριφών που είναι και από τα βασικά ζητούμενα.

Στη δε, περίπτωση της Ρουμανίας έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση κήρυξε ως έργα εθνικής σημασίας, προκειμένου να προχωρήσουν ταχύτερα, τις επενδύσεις για εκσυγχρονισμό των μετρητικών σταθμών στο κομμάτι του Κάθετου Διαδρόμου που διέρχεται από το έδαφος της χώρας. Η ολοκλήρωση τους συνεπάγεται την σημαντική αύξηση της μεταφορικής ικανότητας φυσικού αερίου από τη Βουλγαρία προς τη Ρουμανία και από τη Ρουμανία προς την Ουκρανία.

Την ίδια πάντως στιγμή δεν περνά απαρατήρητη η αμφίσημη στάση της Βουδαπέστης που από τη μία έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της απόφασης της ΕΕ για απαγόρευση του ρωσικού αερίου από το φθινόπωρο του 2027, από την άλλη ωστόσο υπέγραψε στην Ουάσινγκτον το προχθεσινό κοινό ανακοινωθέν των 13 χωρών για απεξάρτηση από το αέριο της Μόσχας και αύξηση των εισαγωγών LNG...

«Η Ουγγαρία καλωσορίζει τη διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων, αλλά δεν προτίθεται να στραφεί προς ακριβότερες και λιγότερο αξιόπιστες πηγές προμήθειας αερίου. Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί μια εναλλακτική αλλά η δυναμικότητά του είναι ακόμα σχετικά μικρή. Επιπροσθέτως, οι τιμές είναι κατά 20% υψηλότερες σε σχέση με τον TurkStream», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπ. Εξωτερικών και Εμπορίου της χώρας Πίτερ Σιγιάρτο.

Η μονάδα της Αλεξανδρούπολης

Έτερη υποδομή που συνδέεται ευθέως με το Κάθετο Διάδρομο είναι η νέα υπό κατασκευή μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στην Αλεξανδρούπολη, συμφερόντων ΔΕΗ και ΔΕΠΑ, αμιγώς εξαγωγικού χαρακτήρα και ισχύος 800 Μεγαβάτ, την οποία επισκέφθηκε χθες ο Πρωθυπουργός. Καθόλου τυχαία η αναφορά από τον ίδιο στη σύνοδο της Ουάσιγκτον, δεδομένου ότι η νέα μονάδα που πρόκειται να μπει στο σύστημα το 2027 θα μπορεί να τροφοδοτείται από αμερικανικό LNG που θα φτάνει στο FSRU της Αλεξανδρούπολης και να εξάγει τη παραγόμενη ενέργεια στις γειτονικές χώρες.

Στο σκέλος πάντα των υποδομών ενδιαφέρον έχει και το περίγραμμα των επόμενων σχεδίων της «Atlantic SEE LNG Trade» όπως προκύπτει από τη χθεσινή της ανακοίνωση, που στέλνει το σήμα ότι έχει στο «ραντάρ» και άλλους τομείς, από επενδύσεις σε FSRU μέχρι νέους αγωγούς, κάτι που είχε προαναγγείλει ο κ. Εξάρχου από το Δεκέμβριο στο περιθώριο εκδήλωσης στο Χρηματιστηριο για την εισαγωγή τότε της διαπραγμάτευσης του ομολογιακού δανείου της Aktor.

«Ηδη, η Atlantic SEE LNG Trade αξιολογεί τη συμμετοχή της σε διάφορα έργα ενεργειακών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή, τα οποία κρίνονται ως απαραίτητα για την πλήρη ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου όπως πλωτές μονάδες αποθήκευσης και αεριοποίησης LNG (FSRU), έργα ενίσχυσης χωρητικότητας υφιστάμενων αγωγών αερίου (ή και νέων αγωγών αερίου ακόμη), καθώς και μονάδων παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.