Το μήνυμα Τσάφου για τη Σύνοδο του IEA: ενεργειακό κόστος και ασφάλεια των ηλεκτρικών συστημάτων στο επίκεντρο – Η εμπειρία της Ελλάδας

Το ενεργειακό κόστος και την ασφάλεια του συστήματος ξεχώρισε ως τα κύρια ζητήματα που απασχόλησαν την υπουργική Σύνοδο του IEA, o υφυπουργός ενέργειας Νίκος Τσάφος.

Όπως σχολίασε σε ανάρτησή του, «είχαμε ένα πλούσιο πρόγραμμα με πολλά θέματα, αλλά το βασικό θέμα της συνάντησης, το πρόβλημα που διαπερνούσε σχεδόν όλες τις συζητήσεις, ήταν η οικονομική προσιτότητα – πώς να μειωθούν τα κόστη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις».

Μεταξύ άλλων ο κ. Τσάφος τόνισε:

«Υπάρχουν ορισμένες θετικές εξελίξεις σε αυτό το θέμα. Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα παρά την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα. (Στην πραγματικότητα, δεν έγινε σχεδόν καμία συζήτηση για το πετρέλαιο.) Οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν υψηλές στην Ευρώπη – δεν έχουμε ακόμη ανακάμψει πλήρως από το σοκ του 2022 – αλλά μια νέα κύμα προσφοράς LNG, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναμένεται να ωθήσει τις τιμές προς τα κάτω τα επόμενα χρόνια.

Το πιο δύσκολο μέρος της εξίσωσης είναι η ηλεκτρική ενέργεια. Ο κόσμος στρέφεται όλο και περισσότερο προς την ηλεκτρική ενέργεια – αυτό είναι σαφές. Ωστόσο, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν μια μεγάλη πρόκληση.

Η εμπειρία της Ελλάδας είναι ενδεικτική: μετατρέψαμε το ηλεκτρικό μας σύστημα από χαμηλής ποιότητας λιγνίτη σε ένα σύστημα που βασίζεται στην ηλιακή, την αιολική, την υδροηλεκτρική και την ενέργεια από φυσικό αέριο. Παλαιότερα ήμασταν ο έκτος μεγαλύτερος καθαρός εισαγωγέας στην Ευρώπη, ενώ τώρα είμαστε ο έβδομος μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας.

Ωστόσο, οι τιμές χονδρικής το 2025 ήταν 62 % υψηλότερες από ό,τι το 2019, κυρίως λόγω των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου και του CO2. Εν τω μεταξύ, το σύστημα γίνεται όλο και πιο περίπλοκο, με αυξανόμενο κόστος εξισορρόπησης και αναδιανομής, ενώ οι επενδύσεις στα δίκτυα ασκούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους καταναλωτές. Επιπλέον, η αγορά της ΕΕ δυσκολεύεται να επιτύχει τη σύγκλιση των τιμών – στην πραγματικότητα, οι ανισότητες αυξάνονται».

Αναφερόμενος στο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας, σημείωσε: «Πώς να επιτευχθεί η ασφάλεια του ηλεκτρικού ρεύματος ήταν, επομένως, ένα θέμα στο οποίο επέστρεψαν πολλοί συμμετέχοντες. Η Ελλάδα πρότεινε διάφορες ιδέες: καλύτερες και ταχύτερες αντιδράσεις, σε περιφερειακό επίπεδο, σε κρίσεις υψηλών τιμών, ισχυρότερη ρύθμιση για να διασφαλιστεί η πλήρης αξιοποίηση της διασυνοριακής χωρητικότητας, σαφέστερα κίνητρα για τις χώρες να επενδύσουν σε υποδομές που ωφελούν το σύστημα στο σύνολό του και καλύτερος συντονισμός στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για να αξιοποιηθεί η συμπληρωματικότητα.

Τελικά, η ενεργειακή ασφάλεια είναι μια διαρκής αναζήτηση. Ο καθένας μας βλέπει τον κόσμο από τη δική του οπτική γωνία, αλλά οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι κοινές και έχουμε πολλά να μάθουμε ο ένας από τον άλλον και πολλά να κερδίσουμε από τη συνεργασία μας. Και αυτό, σε τελική ανάλυση, είναι το πραγματικό νόημα μιας υπουργικής συνάντησης του IEA».