Αύριο η συνέχεια στο «θρίλερ» του GSI με νέα telco υπό τη Κομισιόν - Οι έξι εκκρεμότητες στον απόηχο της ματαιωθείσας συνάντησης Μητσοτάκη - Ερντογάν αλλά και της στήριξης από Αθήνα - Λευκωσία

Το μακρύ σίριαλ των τηλεδιασκέψεων για το καλώδιο υπό την Κομισιόν συνεχίζεται, με το επόμενο επεισόδιο να λαμβάνει χώρα αύριο, όπου παρουσία των ΡΑΕΚ, ΡΑΑΕΥ και ΑΔΜΗΕ, η κοινοτική πλευρά θα επιχειρήσει για πολλοστή φορά να γεφυρώσει τις πολλές διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Το νέο ραντεβού Ρυθμιστών, Διαχειριστή και κοινοτικών, γίνεται στον απόηχο του ναυαγίου να πραγματοποιηθεί ένα τετ α τετ Μητσοτάκη - Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, γεγονός που επιβάρυνε το ήδη κακό κλίμα στα ελληνοτουρκικά, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει και για τον GSI, χωρίς φυσικά να ανέμενε κανείς ότι μια τυχόν συνάντηση των δύο ηγετών θα άλλαζε τα δεδομένα για το έργο.

Τυπικά, η ματαίωση της συνάντησης, όπως και οι προχθεσινές δηλώσεις Ερντογάν «κανένα έργο στην Αν.Μεσόγειο χωρίς τη Τουρκία», δεν έχουν αλλάξει επί της ουσίας το πλαίσιο, το περίγραμμα του οποίου δίνει η κοινή δήλωση Μητσοτάκη -Χριστοδουλίδη ότι οι δύο κυβερνήσεις παραμένουν προσηλωμένες στην υλοποίηση αυτού του στρατηγικής σημασίας project.

Σύμφωνα με μια ανάγνωση που μένει φυσικά να επιβεβαιωθεί, η κοινή δήλωση των δύο ηγετών, με τη προσθήκη ότι το έργο στηρίζουν, όντας πλήρως ενήμεροι, τόσο η Πρόεδρος της Κομισιόν, όσο και ο Πρόεδρος του Ευρ.Συμβουλίου, θα μπορούσε να παραπέμπει σε μια αλλαγή της μέχρι τώρα άκαμπτης κυπριακής στάσης στα οικονομικά και ρυθμιστικά ζητήματα.

Αν και δεν υπάρχουν απτές ενδείξεις ότι έχει διαφοροποιηθεί η κυπριακή στάση «να ξεμπλοκάρουν πρώτα οι έρευνες και μετά πληρώνουμε», η αυριανή τηλεδιάσκεψη προσφέρεται για να διαφωτίσει στο βαθμό του δυνατού το τοπίο. Τυχόν αλλαγή πλεύσης από τη Λευκωσία θα δείξει κατά πόσο το κοινό ανακοινωθέν της Νέας Υόρκης είχε ουσία ή έγινε απλώς για επικοινωνιακούς λόγους, προκειμένου οι δύο πλευρές να εμφανιστούν ότι συμπλέουν σε ένα θέμα που έχει δημιουργήσει τριβές στις διμερείς σχέσεις.

Διαφορετικά, θα ξαναπιάσουν το νήμα εκεί που το είχαν αφήσει μερικές εβδομάδες πριν τη Ν.Υόρκη, δηλαδή με ένα νέο γύρο καταμερισμού των ευθυνών (αν δεν γίνουν βήματα από τη κυπριακή πλευρά), και με τη Nexans να βρίσκεται πάντα ένα βήμα πριν πατήσει το κουμπί του «suspension» της παραγωγής του καλωδίου και της παραπομπής του στις ελληνικές καλένδες.

Στο ρυθμιστικό σκέλος, που αφορά και την αυριανή συνάντηση, εκτός του ερωτήματος για το πότε η ΡΑΕΚ θα υλοποιήσει την απόφαση που έλαβε τον Ιούλιο, και θα εγκρίνει τις ταρίφες για να εκταμιευθούν τα φετινά 25 εκατ ευρώ (τα έχει μπλοκάρει ο κύπριος υπ. Οικονομικών, Μ. Κεραυνός), οι πληροφορίες αναφέρουν πως ο ΑΔΜΗΕ θα βάλει και άλλα θέματα.

Η απόσταση των 220 εκατ ευρώ

Το πρώτο και ίσως βασικότερο αφορά την απόσταση των 220 εκατ ευρώ που χωρίζει ακόμη τις δύο πλευρές. Το καλοκαίρι η κυπριακή πλευρά ναι μεν είχε εγκρίνει υπό προυποθέσεις το ετήσιο επιτρεπομένο έσοδο του ΑΔΜΗΕ, ωστόσο είχε αξιολογήσει ως ανακτήσιμα έσοδα από τον ίδιο μόνο τα 82 από τα συνολικά 302 εκατ. της έως σήμερα δαπάνης (σσ: τα 251 εκατ αφορούν πληρωμές προς Nexans). Τα υπόλοιπα είχαν παραπεμφθεί προς αξιολόγηση για μετά το τέλος του έργου, παρ’ ότι ο ΑΔΜΗΕ είχε αποστείλει όλα τα σχετικά τιμολόγια. 

Οι ταρίφες

Το δεύτερο θέμα αφορά το γνωστό ζήτημα των 25 εκατ ευρώ και τον κατ’ επέκταση επιμερισμό του ποσού στους λογαριασμούς των Κυπρίων καταναλωτών, σύμφωνα με τη διακρατική συμφωνία του Σεπτεμβρίου 2024.

Το πώς δηλαδή θα κατανεμηθεί το ποσό στις ταρίφες και το οποίο πρόκειται να ισοσταθμιστεί με αντίστοιχη επιδότηση από τον κυπριακό προϋπολογισμό (με έσοδα από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων), έτσι ώστε οι Κύπριοι καταναλωτές να μην επιβαρυνθούν από την αύξηση.

Ο υπουργός που θα πρέπει να δώσει το τελικό πράσινο φως είναι ο ΥΠΟΙΚ Μ.Κεραυνός, ο οποίος έχει αμφισβητήσει ευθέως την ρυθμιστική απόφαση, μιλώντας για ένα μη βιώσιμο έργο.

Η κυπριακή γραμμή συνοψίζεται στο «πρώτα ξεκινήστε τις έρευνες και μετά πληρώνουμε» και η μη έγκριση από τον ίδιο των 25 εκατ. ευρώ ακυρώνει στην πράξη την απόφαση.

Η μεταβίβαση των αδειών

Το τρίτο ανοικτό θέμα αφορά τη μεταβίβαση από τη ΡΑΕΚ στον ΑΔΜΗΕ των αδειών του καλωδίου, που βρίσκονται ακόμη στα χέρια του προηγούμενου operator (Euroasia Interconnector). Σημειωτέον ότι για να επικυρωθεί η ανάκτηση των 25 εκατ ευρώ, η κυπριακή πλευρά έχει θέσει ως προϋπόθεση ο Διαχειριστής να εξασφαλίσει την Άδεια Ιδιοκτήτη και Διαχειριστή του GSI.

Δηλαδή να του αναγνωριστεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς του έργου, το οποίο δύο σχεδόν χρόνια μετά το Δεκέμβρη του 2023, όταν και υπεγράφη η συμφωνία μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων από την Euroasia Interconnector στον ΑΔΜΗΕ, βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα. Ακόμη και σήμερα η άδεια του έργου βρίσκεται στα χέρια της Euroasia.

Στη τηλεδιάσκεψη με τη Κομισιόν τον Αύγουστο, όταν και είχε εγκρίνει το έσοδο των 25 εκατ, η ΡΑΕΚ φέρεται να είχε απαντήσει ότι ως τα τέλη Αυγούστου θα έχει μεταβιβαστεί και η άδεια ιδιοκτήτη στον ΑΔΜΗΕ.

Το WACC και το Opex

Το τέταρτο θέμα αφορά την έκδοση της ρυθμιστικής απόφασης για το εσοδο, με βαση τη μεθοδολογία της κυπριακής αρχής, δηλαδη να υπολογιστεί και το WACC. Στη διακρατικη συμφωνία προβλέπονταν ότι πέραν του ετησίου εσόδου (25 εκατ), η όποια διαφορά θα κεφαλαιοποιειται. Στη πράξη αυτό σημαίνει πως αν ο Διαχειριστής πρέπει να εισπράξει 30 εκατ ευρώ, τα 5 εκατ θα κεφαλαιοποιούνται, κ.ό.κ.

Ενα πέμπτο ζήτημα αφορά την απόφαση για το Opex, με το σκεπτικό ότι πρέπει να είναι κοινή (ΡΑΑΕΥ, ΡΑΕΚ) και ότι ακόμη δεν συντρέχουν οι προυποθέσεις, καθώς εκκρεμεί η εξασφάλιση της Αδειας Ιδιοκτήτη και Αδειας Διαχειριστή, που η ιδια η κυπριακή πλευρά έχει θέσει ως προαπαιτούμενα.

Οι σταλίες

Το έκτο και τελευταίο ζήτημα αφορά την αναγνώριση του κόστους με τις λεγόμενες σταλίες. Των ποσών δηλαδή που έχει πληρώσει η πλευρά του ΑΔΜΗΕ στα ερευνητικά σκάφη για τη περίοδο που παρέμεναν αδρανή, παρά τον αρχικό προγραμματισμό, και τα οποία φτάνουν τα 19 εκατ ευρώ.