Σε υψηλό 5μήνου το πετρέλαιο στον απόηχο της επίθεσης ΗΠΑ στο Ιράν: Τι φοβάται η αγορά και τι βλέπουν οι αναλυτές - Οι κόκκινες γραμμές, ο ρόλος της Κίνας και του ΟΠΕΚ

Στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε μηνών εκτινάχθηκαν οι τιμές του πετρελαίου μετά τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τις ΗΠΑ, αυξάνοντας την πιθανότητα η Τεχεράνη να απαντήσει επιτιθέμενη σε ενεργειακές υποδομές στην περιοχή ή στη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ.

Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς πετρελαίου, εκτοξεύτηκε στα 81,40 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών, όταν άνοιξε η αγορά το πρωί της Δευτέρας στην Ασία, προτού υποχωρήσει στα 78,42 δολάρια. Η τιμή του αμερικανικού πετρελαίου West Texas Intermediate αυξήθηκε στα 75,06 δολάρια.

Όπως τονίζουν αναλυτές, οι περαιτέρω κινήσεις στην τιμή του πετρελαίου αυτή την εβδομάδα θα εξαρτηθούν από το πώς ακριβώς η Ισλαμική Δημοκρατία ή οι υποστηρικτές της, όπως οι Χούθι, θα επιλέξουν να αντιδράσουν

Οι κόκκινες γραμμές

«Έχει ξεπεραστεί μια σαφής κόκκινη γραμμή», εξηγεί στους Financial Times, ο Χόρχε Λεόν, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στην εταιρεία συμβούλων ενέργειας Rystad, σημειώνοντας ότι οι βομβαρδιστικές επιδρομές του Σαββατοκύριακου σηματοδότησαν την πρώτη φορά που οι ΗΠΑ επιτέθηκαν άμεσα σε ιρανικό έδαφος.

«Σε ένα ακραίο σενάριο όπου το Ιράν απαντά με άμεσες επιθέσεις ή στοχεύει περιφερειακές πετρελαϊκές υποδομές, οι τιμές του πετρελαίου θα αυξηθούν απότομα», είπε. «Ακόμα και ελλείψει άμεσων αντιποίνων, οι αγορές είναι πιθανό να αποτιμήσουν ένα υψηλότερο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου».

Ανοδική πορεία

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί κατά περίπου 14% από τότε που το Ισραήλ εξαπέλυσε την πρώτη αιφνιδιαστική επίθεσή του στο Ιράν πριν από 10 ημέρες. Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου είναι πιθανό να επηρεάσουν και άλλες αγορές ενέργειας, όπως η βενζίνη, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει μια νέα έκρηξη πληθωρισμού σε όλο τον κόσμο.

Η είσοδος των ΗΠΑ στον πόλεμο έχει εισαγάγει «ένα νέο επίπεδο αστάθειας στις αγορές ενέργειας», αφήνοντας τους traders να περιμένουν «την επόμενη κίνηση της Τεχεράνης», δήλωσε ο Λεόν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν για περαιτέρω επιθέσεις εάν η Τεχεράνη δεν «κάνει ειρήνη», αλλά η Ισλαμική Δημοκρατία είχε προηγουμένως δεσμευτεί να ανταποδώσει εάν εμπλακούν οι ΗΠΑ. Οι σκληροπυρηνικοί στο Ιράν πιέζουν για ανάληψη δράσης, με τον πανίσχυρο συντάκτη της εφημερίδας Kayhan να απαιτεί από τη χώρα να επιτεθεί στον αμερικανικό ναυτικό στόλο στον Κόλπο και να σταματήσει τα δυτικά πλοία που κινούνται μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Οι ανησυχίες για τα Στενά του Ορμούζ

Περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων θαλάσσιων προμηθειών πετρελαίου διέρχεται καθημερινά από τη στενή πλωτή οδό που χωρίζει το Ιράν από τα κράτη του Κόλπου και τυχόν επιθέσεις κατά της ναυτιλίας στο στενό θα προκαλούσαν αμέσως εκτόξευση των τιμών της ενέργειας, ανέφεραν οι αναλυτές.

Το Ιράν έχει απειλήσει στο παρελθόν να κλείσει τα στενά, αν και -όπως θυμίζουν οι FT- οι αναλυτές πιστεύουν ότι θα δυσκολευτεί να μπλοκάρει εντελώς την πλωτή οδό λόγω της παρουσίας του Πέμπτου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.

«Αξιωματούχοι ασφαλείας υποστηρίζουν ότι θα ήταν δύσκολο για το Ιράν να κλείσει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ για μεγάλο χρονικό διάστημα», δήλωσε η Χελίμα Κροφτ, πρώην αναλύτρια της CIA, η οποία εργάζεται τώρα στην RBC Capital Markets. «Ωστόσο, πολλοί ειδικοί ασφαλείας υποστηρίζουν ότι το Ιράν έχει την ικανότητα να χτυπήσει μεμονωμένα δεξαμενόπλοια και βασικά λιμάνια με πυραύλους και νάρκες», υπογράμμισε.

Ο ρόλος της Κίνας

Το Ιράν χρησιμοποιεί επίσης την πλωτή οδό για να μεταφέρει το πετρέλαιό του στην Κίνα και σε άλλους εισαγωγείς.

Μια εναλλακτική απάντηση θα μπορούσε να δει το Ιράν να επιτίθεται σε πετρελαιοπηγές και υποδομές σε συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Ανησυχώντας για την εμπλοκή τους στη σύγκρουση, οι χώρες του Κόλπου έχουν επανειλημμένα ζητήσει τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την επιστροφή στον διάλογο.

Σε ανακοίνωσή του το πρωί της Κυριακής, το υπουργείο Εξωτερικών της Ντόχα προειδοποίησε ότι η «επικίνδυνη ένταση» στην περιοχή θα μπορούσε να έχει «καταστροφικές επιπτώσεις». Η Σαουδική Αραβία δήλωσε ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις στο Ιράν με «μεγάλη ανησυχία».

Αναλυτές της S&P Global Commodity Insights δήλωσαν ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να μετριαστεί, εάν δεν υπάρξει άμεση ιρανική αντίδραση.

«Το βασικό ερώτημα είναι τι ακολουθεί», δήλωσαν οι James Bambino και Richard Joswick της S&P. «Θα επιτεθεί το Ιράν σε αμερικανικά συμφέροντα άμεσα ή μέσω συμμαχικών πολιτοφυλακών; Θα ανασταλούν οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από το Ιράν; Θα επιτεθεί το Ιράν στη ναυτιλία στο Στενά του Ορμούζ;»

Τι θα κάνει ο ΟΠΕΚ

Ακόμη και αν οι εξαγωγές αργού πετρελαίου του Ιράν διαταραχθούν, η αυξημένη παραγωγή από το καρτέλ του ΟΠΕΚ+ και τα τρέχοντα παγκόσμια αποθέματα σημαίνουν ότι η αγορά πετρελαίου θα παραμείνει επαρκώς εφοδιασμένη, εφόσον τα Στενά του Ορμούζ παραμείνει ανοιχτό, πρόσθεσαν.

Το Ιράν εξάγει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, ενώ περίπου 21 εκατομμύρια βαρέλια από το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διέρχονται καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ.

Οι αναλυτές ανέφεραν ότι όσο περισσότερο παραμένουν αυξημένες οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος μιας παρατεταμένης περιόδου υψηλών τιμών πετρελαίου, η οποία θα αύξανε τον πληθωρισμό και θα έπληττε την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.

«Η κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα θα δυσκολευτεί να εξισορροπήσει τις παραλυτικές πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν, αποφεύγοντας παράλληλα μια παρατεταμένη αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου, η οποία με τη σειρά της θα αυξήσει τον πληθωρισμό και θα αποδυναμώσει την αμερικανική οικονομία», δήλωσε ο Μάικλ Αλφάρο, επικεφαλής επενδύσεων στην Gallo Partners, ένα hedge fund που επικεντρώνεται στην ενέργεια και τη βιομηχανία.