Τέσσερα σήματα κινδύνου ενόψει καλοκαιριού - Πώς μια αστοχία στην Κ.Ευρώπη εκτίναξε χθες τις τιμές στην… Ελλάδα - Τα νέα καμπανάκια από νερά, futures και μπλακ άουτ στα Δ.Βαλκάνια

Το πόσο ευάλωτος έχει καταστεί ο νοτιοανατολικός διάδρομος ενέργειας, όπου αρκεί ένα σφάλμα στα πληροφοριακά συστήματα των Διαχειριστών της Κεντρικής Ευρώπης για να «τρελάνει» τις τιμές στην άλλη άκρη, αναδεικνύει αυτό που συνέβη χθες στη γειτονιά μας.

Ένα λάθος των Διαχειριστών, που δεν κατάφεραν να υπολογίσουν σωστά τη μεταφορική ικανότητα των κεντροευρωπαικών διασυνδέσεων, άρα και την απαιτούμενη ισχύ για να καλυφθούν οι ανάγκες, απογείωσε τις τιμές σε… Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα.

Την πλήρωσαν δηλαδή οι «συνήθεις ύποπτοι» που είδαν τη μέγιστη τιμή χθες βράδυ (8 μμ) να πιάνει τα 355 €/ MWh και να αποτελεί μακράν την υψηλότερη στην Ευρωπαική Ενωση, παρ’ ότι η αστοχία αφορούσε την Κ.Ευρώπη.

Αν και το πρόβλημα θα έπρεπε να επηρεάσει περισσότερο τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, το Βέλγιο και την Αυστρία, τα μοναδικά χρηματιστήρια που κινήθηκαν έντονα ανοδικά ήταν αυτά στο νοτιοανατολικό άκρο και ο πυρήνας της Ευρώπης έμεινε για μια ακόμη φορά ανεπηρέαστος.

Την ίδια στιγμή που οι βραδυνές τιμές στην περιοχή μας έπιαναν τα 350 και 400 ευρώ, η Γερμανία και η Αυστρία «έπαιζαν» στα 114,3 €/ MWh, η Ολλανδία στα 130, το Βέλγιο στα 149 και η πυρηνική Γαλλία στα 80 €/ MWh. 

Επειδή το ευρωπαικό κέντρο έχει πυκνές διασυνδέσεις και πολλές εναλλακτικές, το έλλειμμα φάνηκε λιγότερο σε αυτούς και επηρέασε κυρίως εμάς που διαθέτουμε λιγότερες επιλογές (ασθενέστερα δίκτυα, κλπ), οπότε οι αγορές αντιδρούν με μεγαλύτερη νευρικότητα.

Εκείνο ωστόσο το στοιχείο που δείχνει ακόμη πιο έντονα το πόσο διαφορετικά συμπεριφέρεται η ΝΑ Ευρώπη από την υπόλοιπη ήπειρο είναι το χθεσινό ρεκόρ στη Σερβία. Αν και η χώρα ανήκει στα Δ.Βαλκάνια και δεν είναι συζευγμένη στο ευρωπαϊκό σύστημα, εντούτοις η τιμή εκτινάχθηκε αυθημερόν κατά 60%, «χτυπώντας» η μέγιστη τα 400 €/ MWh.

Έχοντας ζήσει ένα μίνι μπλακ - άουτ τη Κυριακή, όπως και η γειτονική Β.Μακεδονία, οι τιμές στη Σερβία εκτινάχθηκαν με το που έλαβε «σήμα» ότι κάτι δεν πάει καλά με τις διασυνδέσεις της Κ.Ευρώπης.

Το χθεσινό περιστατικό δείχνει για μια ακόμη φορά το πόσο ευάλωτος είναι ο λεγόμενος «SE Corridor», όπου με το παραμικρό οι τιμές απογειώνονται, χωρίς καμία συσχέτιση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Ειδικά αν έχουμε και stress events σαν τα περυσινά, δηλαδή υψηλές θερμοκρασίες που ξεπερνούν κατά πολύ τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, απότομη μείωση της αιολικής παραγωγής σε συνδυασμό με προβλήματα και βλάβες στην παραγωγή θερμοηλεκτρικών σταθμών (πυρηνικών μονάδων, κλπ) μαζί με χαμηλά υδραυλικά αποθέματα.

Χαμηλώνουν κι άλλο τα νερά

Το επόμενο καμπανάκι έρχεται ξανά από τα νερά. Τα υδραυλικά αποθέματα κατά το πρώτο τρίμηνο ήταν εξαιρετικά χαμηλά, όπως έδειξαν τα προ ημερών αποτελέσματα της ΔΕΗ και η παραγωγή στα μεγάλα υδροηλεκτρικά μειώθηκε κατά 240 GWh σε ετήσια βάση (-27%).

Το δεύτερο τρίμηνο δεν δείχνει καλύτερη εικόνα. Στα μέσα Μαΐου, το απόθεμα των εγχώριων υδροηλεκτρικών διαμορφώνονταν στα επίπεδα των 2.300 GWh όταν πέρυσι την ίδια ημέρα βρισκόταν στα 2.740 GWh, δηλαδή 16% χαμηλότερα. Οι 400 γιγαβατώρες που λείπουν δεν είναι αμελητέα ποσότητα.

Σημειωτέον ότι ο Μάιος θεωρείται υπό φυσιολογικές συνθήκες ως ο μήνας με την υψηλότερη στάθμη του έτους στους ταμιευτήρες, καθώς έχουν λιώσει τα χιόνια στα βουνά και έχουν γεμίσει τα φράγματα. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει φέτος. Κανονικά, η στάθμη θα έπρεπε να βρίσκεται στις 2.800 Γιγαβατώρες και πάνω, όπως λένε οι γνωρίζοντες, επίπεδα τα οποία θεωρούνται ασφαλή. 

Τα αθωράκιστα δίκτυα των Βαλκανίων

Το τρίτο καμπανάκι έρχεται από τη συνεχώς επιδεινούμενη κατάσταση στα όλο και πιο «αθωράκιστα δίκτυα των Δυτικών Βαλκανίων», όπως γράφει το Montel.

Σε συνέχεια του μίνι μπλακ άουτ της Κυριακής, το ερώτημα για το τι θα συμβεί φέτος το καλοκαίρι πλανάται όχι μόνο πάνω από τη Σερβία, αλλά και στη Β.Μακεδονία, της οποίας η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντική για την ασφάλεια του εγχώριου συστήματος και την ανταλλαγή ενέργειας ανάμεσα στις δύο χώρες. Το περυσινό καλοκαίρι η ταυτόχρονη εμφάνιση ισχυρού καύσωνα στις δύο χώρες, μαζί με τα άλλα προβλήματα, εμπόδισαν τις εισαγωγές και κάθε χώρα χρησιμοποίησε τη παραγωγή της για να καλύψει τις δικές της ανάγκες. Τον περυσινό Ιούνιο η γείτονα είχε πληγεί από ένα ακόμη μπλακ άουτ.

«Το περιφερειακό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται ολοένα και πιο ευάλωτο, καθώς ο ρυθμός επέκτασης των φωτοβολταϊκών είναι πολύ ταχύτερος από αυτόν με τον οποίο γίνονται επενδύσεις σε υποδομές μεταφοράς», δήλωσε στο Montel ο σύμβουλος ενέργειας της Βόρειας Μακεδονίας Βίκτορ Αντόνοφ.

Πώς κινούνται τα παράγωγα

Τέλος σταθερά ανοδική παραμένει η εικόνα στα παράγωγα.

Τελευταία στοιχεία για την αγορά της Ουγγαρίας, που θεωρείται «benchmark» λόγω της κεντρικής της θέσης στην Ευρώπη και των πολλών διασυνδέσεων με το Νότο, (από αυτή ξεκίνησε η περυσινή κρίση που μεταδόθηκε σε εμάς), δείχνουν πράξεις στα 85,4 €/MWh το Μάιο και στα 100,20 ευρώ για τον Ιούνιο. Ενώ για τον Ιούλιο κλείνονται συμβόλαια στα 132,10 €/ MWh, μια αύξηση 55%.

Και στη Γερμανία, την αγορά παραγώγων με μακράν τη μεγαλύτερη ρευστότητα στην Ευρώπη, παρ’ ότι πιο συγκρατημένες οι αυξήσεις, εντούτοις δεν είναι αμελητέες. Εχουμε πράξεις 69,25 €/ MWh για το Μάιο, 76,22 για τον Ιούνιο, 82,55 για τον Ιούλιο και 86,52 €/ MWh σε επίπεδο 3ο τριμήνου.