Λουμάκης: Ορατός ο κίνδυνος έντονου «κανιβαλισμού» στην αγορά αποθήκευσης – Στοπ σε νέες ΑΠΕ και «μέτρο» στις μπαταρίες το βιώσιμο μοντέλο

Ισχυρό προβληματισμό για την βιωσιμότητα των νέων έργων αποθήκευσης standalone μπαταριών που σχεδιάζεται να ενταχθούν στο σύστημα τα επόμενα χρόνια εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΠΕΦ, Στέλιος Λουμάκης, υπογραμμίζοντας ότι ο κίνδυνος του κανιβαλισμού καιροφυλακτεί και ενδέχεται να ανατρέψει τα «business plan».

Ειδικότερα, ο κ. Λουμάκης ανέλυσε, με βάση στοιχεία και μοντέλα που έχει τρέξει ο ίδιος, ότι η ταχεία διείσδυση μιας τέτοιας ποσότητας έργων αποθήκευσης στην αγορά δύναται να «εξαλείψει» το arbitrage, δηλαδή την διαφορά τιμής ανάμεσα στις μεσημεριανές και τις βραδινές ώρες, που διασφαλίζει, αναλόγως και του ύψους, τα έσοδα της μπαταρίας. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι η εν λόγω διαφορά καταγράφεται σημαντική ιδίως από το 2021 ως απόρροια τόσο της μεγαλύτερης διείσδυσης των ΑΠΕ όσο και των συνθηκών που δημιούργησε το πολεμικό μέτωπο στην Ουκρανία.

 «Αν προχωρήσει πολύ γρήγορα η αποθήκευση, τότε ο κανιβαλισμός θα είναι ραγδαίος και θα πάμε σε συνθήκες αποσβέσεων που θα υπερβαίνουν τον χρόνο ζωής των μπαταριών», σημείωσε χαρακτηριστικά ο ίδιος, δίνοντας το «στίγμα» της επόμενης μέρας μετά και την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για την πρόσκληση υλοποίησης merchant standalone μπαταριών συνολικής ισχύος 4,7 GW που θα έρθουν να προστεθούν στα έργα των τριών διαγωνισμών, συνολικής ισχύος 900 MW, χωρίς να υπολογίζονται τα έργα αντλησιοταμίευσης.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με αναλύσεις και μοντέλα που έχει «τρέξει» ο ίδιος, η απόσβεση του έργου παραμένει εντός βιώσιμων και εύλογων χρονικών ορίων όταν το μεσοσταθμικό arbitrage σε ετήσια βάση ανά μεγαβατώρα ωφέλιμης χωρητικότητας κυμαίνεται τουλάχιστον στα 100 ευρώ/MWh. Εντούτοις, το 2019 που συνιστά μια ανάλογη εικόνα του σήμερα αν υπολογίσουμε την ένταξη 6,5 GW μπαταριών, το εν λόγω νούμερο έφτανε τα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ήτοι πολύ μακριά από τα επιθυμητά επίπεδα που καθορίζουν την βιωσιμότητα του έργου.

Κατά συνέπεια, όπως επισήμανε και ο ίδιος, η απόσβεση του έργου απλώνεται πέρα της ζωής των μπαταριών, γεγονός που έρχεται να «δοκιμάσει» τις αντοχές των business plan των μπαταριών και ως εκ τούτου την ομαλή λειτουργία τους στην αγορά τα επόμενα χρόνια. Μάλιστα, η κατάσταση θα επιδεινωθεί στην περίπτωση που κλείσει το μέτωπο της Ουκρανίας, πράγμα που θα επιφέρει με την σειρά του μια ορισμένη εξομάλυνση στην αγορά ενέργειας, τουλάχιστον στο βαθμό που η πολεμική σύρραξη προκαλούσε ανοδικές τάσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, διευρύνοντας έτσι το μέγεθος του arbitrage.

Μια δεύτερη παράμετρος που ενδέχεται να επηρεάσει τα οικονομικά των μπαταριών αφορά την ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης και κατά πόσο αυτή θα διατηρηθεί ώστε η αποθήκευση να παραμείνει χρήσιμη. «Αν η ισχύς των φωτοβολταϊκών εν λειτουργία στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα φτάσει τα 19-20 GW και η ενεργειακή ζήτηση δεν αυξηθεί σημαντικά μέχρι το 2030, τότε το 2030 ακόμη και στο σενάριο της τέλειας, ιδανικής αποθήκευσης, το σύστημα θα καταγράφει 25% περικοπές τουλάχιστον για τα έργα που δεν έχουν προτεραιότητα κατανομής», όπως επισήμανε ο ίδιος.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Λουμάκης υποστηρίζει ότι θα πρέπει να υπάρξει φρένο στην περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ αν όχι, κατά το ιδανικό σενάριο, ένα καθολικό «στόπ» για νέα έργα, καθώς σε διαφορετική περίπτωση, ο «εφιάλτης» των περικοπών θα σκεπάσει το σύνολο της αγοράς. Στο ζήτημα της αποθήκευσης και ως απόρροια των παραπάνω κινδύνων, η διείσδυση των νέων έργων θα πρέπει να γίνει σταδιακά και όχι απότομα και σε μεγάλες ποσότητες, προσμετρώντας έτσι και τα δεδομένα που θα προκύπτουν από την λειτουργία των έργων και την συμβολή τους στην αγορά συνολικότερα.

Εμμένοντας στο θέμα της αποθήκευσης και παραθέτοντας σχετικά στοιχεία, ο κ. Λουμάκης υπογράμμισε ότι η αγορά εξισορρόπησης και τα έσοδα που δύναται να αποκομίσει ένας επενδυτής από την δραστηριότητα της μπαταρίας σε αυτήν, δεν μπορούν να αναπληρώσουν ή να αντισταθμίσουν τους παραπάνω κινδύνους, παρά το αντίθετο συμβαίνει. Το βάθος της αγοράς είναι τέτοιο που δεν μπορεί να διαμορφώσει τέτοια νούμερα.

Τέλος ο κ. Λουμάκης επισήμανε μετά βεβαιότητος ότι οι περικοπές δεν θα μειωθούν παρά θα αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, πράγμα που θα πρέπει να συνυπολογίσουν οι επενδυτές στα σχέδια τους. Ως γνωστόν, η αποζημίωση αφορά την ανακατανομή και όχι την κατανομή με αποτέλεσμα εξαρχής το κάθε έργο ΑΠΕ να καλείται να «βγάλει τα λεφτά» του με μικρότερη παραγωγή που θα περιορίζεται στην «πύλη» της αγοράς, δηλαδή κατά την διαμόρφωση των Προγραμμάτων Αγοράς, κατά την προηγούμενη μέρα.