Στην έγχυση CO2 ποντάρουν οι αμερικανικές πετρελαϊκές για να αντισταθμίσουν την ταχεία εξάντληση των κοιτασμάτων

Καθώς έχει μείνει μόλις ένας μήνας πριν τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ γραφείο, οι τιμές του πετρελαίου πασχίζουν να βρουν κάποια κατεύθυνση, δείχνοντας έτσι ότι οι αγορές περιμένουν εκείνη τη στιγμή.

Ο Τραμπ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι θα ωθήσει τους παραγωγούς σχιστολιθικού πετρελαίου να ενισχύσουν την παραγωγή, ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι θα έχουν ζημίες.

Όμως, δεν είναι ξεκάθαρο πως σκοπεύει να το πράξει, καθώς το αμερικανικό πετρέλαιο παράγεται από ανεξάρτητες εταιρείες και όχι από μια κρατική πετρελαϊκή.

Τον περασμένο μήνα, ο πρόεδρος της ExxonMobil, Λίαμ Μάλον, απέρριψε την περίπτωση να αυξήσουν δραματικά την παραγωγή τους οι αμερικανικές πετρελαϊκές κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ. Εντούτοις, οι φιλοδοξίες του τελευταίου για την εξόρυξη ίσως ματαιωθούν από μια ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση: Οι πετρελαιοπηγές πιθανώς εισέρχονται στην τελευταία τους πράξη.

Σύμφωνα με την Goehring & Rozencwajg LLC, μια εταιρεία που ειδικεύεται σε επενδύσεις κόντρα στο ρεύμα, η αμερικανική σχιστολιθική παραγωγή βρίσκεται σήμερα στην αρχή μιας παρατεταμένης πτώσης. Η εξάντληση και όχι η δυναμική της αγοράς ή το ρυθμιστικό περιβάλλον, είναι η βασική αιτία. Οι αναλυτές είχαν προβλέψει παλαιότερα ότι η εκρηκτική ανάπτυξη του σχιστόλιθου στις ΗΠΑ θα μηδενιζόταν στα τέλη του 2024 ή στις αρχές του 2025. 

Όμως, η πραγματικότητα ίσως να είναι χειρότερη: Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΙΑ, η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου κορυφώθηκε το Νοέμβριο του 2023 και έκτοτε μειώθηκε κατά 2%, ενώ η παραγωγή σχιστολιθικού αερίου κορυφώθηκε τον ίδιο μήνα και έκτοτε μειώθηκε κατά 1% ή 1 δισ. κ.π. ημερησίως. Μάλιστα, τα πράγματα πρόκειται να χειροτερέψουν, καθώς το μοντέλο της Goehring & Rozencwajg προβλέπει πιο απότομη πτώση στο εξής.

Οι αντιφρονούντες αυτοί επενδυτές συγκρίνουν την τωρινή κατάσταση με την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Παρατηρούν ότι ο πρόεδρος Νίξον αντέδρασε στην πρώτη κρίση το 1973 με το Σχέδιο Ανεξαρτησία που είχε στόχο να αντιστρέψει την πτώση της παραγωγής μέσω της απορρύθμισης και της πιο εύκολης αδειοδότησης. 

Οι τιμές εκτινάχτηκαν από τα 3,18 δολάρια/βαρέλι το 1973 σε 34 δολάρια το 1981, προκαλώντας μια έκρηξη στην εξόρυξη. Αντίστοιχα, ο αριθμός των γεωτρήσεων αυξήθηκε από τις 993 το 1973 στον απίστευτο αριθμό των 4.500 στα τέλη του 1981. Δυστυχώς, η άνοδος των γεωτρήσεων δεν μπόρεσε να αντισταθμίσει το φυσικό νόμο της εξάντλησης: Στα τέλη του 1981 η αμερικανική παραγωγή αργού είχε πέσει στα 8,5 εκατ. βαρέλια/ημέρα, δηλαδή 15% λιγότερο από όταν ο Νίξον ξεκίνησε το πρόγραμμά του.

Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η αμερικανική παραγωγή βρέθηκε στο ναδίρ της με 5 εκατ. βαρέλια/ημέρα το 2010, τη στιγμή που οι τιμές είχαν χτυπήσει 100 δολάρια/βαρέλι. Η Goehring & Rozencwajg βάπτισε αυτό το φαινόμενο ως "το Παράδοξο της Εξάντλησης" και προειδοποίησε ότι μόνες τους οι υψηλές τιμές δεν θα αρκέσουν για να αντισταθμίσουν τη γεωλογική πραγματικότητα. Επίσης, κατέδειξαν το διάσημο αφορισμό του θρυλικού Μ. Κινγκ Χούμπερτ, γεωλόγου της Shell: Κάθε λεκάνη υδρογονανθράκων είναι ένας περιορισμένος πόρος. Στην ουσία, η συνολική παραγωγή σε οποιοδήποτε κοίτασμα ξεκινά στο μηδέν, ανεβαίνει και τελικά φτάνει ένα ανώτατο όριο που εκπροσωπεί τα συνολικά απολήψιμα αποθέματα της λεκάνης.

Τα πράγματα επιδεινώνονται διότι οι αμερικανικοί παραγωγοί δεν θα έχουν το κίνητρο των υψηλών τιμών στη δεύτερη θητεία του Τραμπ: Μια νέα έρευνα της Haynes Boone LLC αποκάλυψε ότι οι τράπεζες ετοιμάζονται για μια πτώση των τιμών κάτω από τα 60 δολάρια στα μέσα της θητείας του Τραμπ.

Ενισχυμένη απόληψη πετρελαίου

Με αφορμή τα παραπάνω, υπάρχει η πιθανότητα ότι νέες τεχνολογίες θα έρθουν για να τονώσουν την αμερικανική παραγωγή αερίου και πετρελαίου, όπως έκανε η υδραυλική ρωγμάτωση πριν δύο δεκαετίες.

Νέα έρευνα δείχνει ότι η έγχυση CO2 σε σχεδόν εξαντλημένες γεωτρήσεις μπορεί να επεκτείνει την παραγωγή για δεκαετίες. Ο γεωλογικός σύμβουλος Menhwei Zhao στο Κάλγκαρι διερεύνησε τη χρήση του CCS στην Ενισχυμένη Απόληψη Πετρελαίου (EOR). Ανέλυσε δεδομένα 22 ετών στο Weyburn Midale του Σασκατσεουάν, όπου γίνονται εγχύσεις CO2 από το 2000. Ο Ζάο κατέληξε στο ότι το κοίτασμα θα είχε σταματήσει να παράγει το 2016 δίχως τις εγχύσεις αυτές. Μάλιστα, το EOR μπορεί να επεκτείνει τη διάρκεια ζωής του κατά 39 ή ακόμη και 84 χρόνια.

Αν και ο Ζάο παραδέχεται ότι επικεντρώθηκε σε ένα συγκεκριμένο έργο στον Καναδά, προσθέτει ότι αναμένει αντίστοιχα αποτελέσματα σε έργα CCS μεγάλης κλίμακας ανά την υφήλιο.

Οι ισχυρισμοί του Ζάο ίσως δεν είναι υπερβολικοί: Το έργο Wasson Field’s Denver Unit CO2 είχε ως αποτέλεσμα τον επταπλασιασμό της παραγωγής αργού μετά την έγχυση CO2.

Η αμερικανική παραγωγή αργού συχνά περιλαμβάνει τρεις διαφορετικές φάσεις: Την πρωτογενή, τη δευτερογενή και την ενισχυμένη απόληψη.

Κατά τη διάρκεια της πρωτογενούς φάσης, η βαρύτητα, η φυσική πίεση του κοιτάσματος και τεχνητές τεχνικές οδηγούν το πετρέλαιο στη γεώτρηση. Αυτή η πρώτη φάση συνήθως εκμεταλλεύεται το 10% του αρχικού αποθέματος στο κοίτασμα (OOIP).

Οι δευτερογενείς τεχνικές έρχονται να επεκτείνουν τη διάρκεια ζωής, συνήθως μέσω της έγχυσης νερού ή αερίου για να πιεστεί το πετρέλαιο προς μια γεώτρηση. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως η απόληψη του 20-40% των ποσοτήτων.

Όμως, μεγάλο μέρος του εύκολου πετρελαίου έχει ήδη αντληθεί από τα αμερικανικά κοιτάσματα, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να στραφούν στην ενισχυμένη απόληψη. Οι τεχνολογίες EOR προσφέρουν την προοπτική να αντληθεί το 30-60% των ποσοτήτων ή και παραπάνω.

Έχει διαπιστωθεί πως υπάρχουν τρεις εμπορικά επιτυχημένες κατηγορίες EOR: Η έγχυση αερίου, η χημική έγχυση και η θερμική απόληψη. Η έγχυση αερίου είναι η πιο κοινή τεχνολογία στις ΗΠΑ και αντιστοιχεί στο 60% της παραγωγής EOR στη χώρα. Στην περίπτωση αυτή, αέρια όπως το CO2, το φυσικό αέριο ή το άζωτο διοχετεύονται στο κοίτασμα για να σπρώξουν περισσότερο πετρέλαιο στη γεώτρηση, ενώ άλλα αέρια διαλύουν το πετρέλαιο και το κάνουν πιο ρευστό. Η έγχυση CO2 έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία στη λεκάνη Πέρμιαν του Δυτικού Τέξας και στο ανατολικό Νέο Μεξικό, όπως και στο Κάνσας, το Μισισιπή, το Ουαιόμινγκ, την Οκλαχόμα, το Κολοράντο, την Γιούτα, τη Μοντάνα, την Αλάσκα και την Πενσυλβάνια.

Το υπουργείο ενέργειας διερευνά καινοτόμες τεχνικές που θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά την οικονομική απόδοση και την εφαρμογή της έγχυσης CO2 σε περισσότερα κοιτάσματα. Εκτιμά ότι το EOR με CO2 έχει τα φόντα να παράγει πάνω από 60 δισ. βαρέλια πετρελαίου που διαφορετικά θα παρέμεναν στο υπέδαφος.

Οι αμερικανικοί παραγωγοί θα χρειάζονταν 13 χρόνια για να αντλήσουν αυτούς τους όγκους με το σημερινό ρυθμό των 13 εκατ. βαρελιών/ημέρα.

(του Άλεξ Κιμάνι, Oilprice.com)