Με 4η επιστολή στη Κομισιόν οι βιομηχανικές ενώσεις Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας «κρούουν τον κώδωνα» για το ενεργειακό κόστος – Δομικό το πρόβλημα

Στην αποστολή νέας επιστολής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρούν οι βιομηχανικές ενώσεις Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας τονίζοντας την ανάγκη να υπάρξουν δομικά μέτρα αντιστάθμισης στην κατ’ επανάληψη έκρηξη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στις χονδρεμπορικές αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Πρόκειται για την τέταρτη κατά σειρά επιστολή που στέλνουν οι ΕΒΙΚΕΝ, BFIEC και ACCER με κύκλους της βιομηχανίας να αναφέρουν ότι η έκθεση των ενεργοβόρων βιομηχανιών στις έντονες διακυμάνσεις των αγορών ηλεκτρισμού επιφέρει σοβαρά πλήγματα στην ανταγωνιστικότητά τους και τις θέτει σε ευθεία μειονεκτική θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Η επιστολή κατά πάσα πιθανότητα θα σταλεί σήμερα Δευτέρα.

Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν, είναι γνωστό και επιβεβαιώνει παλαιότερη εκτίμηση που περιλάμβανε η 3 επιστολή στις Αρχές Οκτωβρίου περί «δομικών» προβλημάτων, τα οποία εν δυνάμει θα επανέλθουν παρά την όποια αποκατάσταση ηρεμίας στα «ταμπλό» των Χρηματιστηρίων Ενέργειας.

«Αν και προς το παρόν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή έχουν ηρεμήσει, τα αίτια που προκαλούν τις επαναλαμβανόμενες αυξήσεις τιμών δεν έχουν αντιμετωπιστεί. Εάν ο επερχόμενος χειμώνας δεν είναι ήπιος όπως οι δύο προηγούμενοι, μπορεί να αναμένεται αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας που θα οδηγήσει σε άνοδο των τιμών. Με ανεπαρκείς μεταφορικές δυναμικότητες μεταξύ των διαφορετικών περιοχών, οι ακραίες τιμές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και οι επαναλαμβανόμενες διαφορές τιμών με την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη είναι πολύ πιθανές. Τα ζητήματα αυτά θα επιδεινωθούν περαιτέρω εάν προκύψει κάποια διαταραχή ή μη διαθεσιμότητα παραγωγής», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη προηγούμενη επιστολή των 3 βιομηχανικών ενώσεων προς την Κομισιόν.

Σημειώνεται ότι οι προηγούμενες επιστολές στάλθηκαν κατά σειρά Ιούλιο, Αύγουστο και Οκτώβριο του 2024, γεγονός που αναδεικνύει από την μία την «ιστορικότητα» του προβλήματος και επομένως επιτάσσει δραστικότερες λύσεις έναντι «υπομονής» για την αποκατάσταση της «κανονικότητας» στις τιμές.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ενώσεις υποστηρίζουν την πρωτοβουλία των 3 κρατών-μελών Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας που καλούν την Κομισιόν να επιτρέψει την λήψη έκτακτων μέτρων προς αντιστάθμιση μιας τέτοιας κατάστασης. Τα μέτρα αυτά αφορούν, μεταξύ άλλων, στην επιβολή πλαφόν σε περιόδους κρίσης καθώς και ένα μηχανισμό ανάκτησης των «ουρανοκατέβατων» κερδών που προκύπτουν στην εμπορία και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Να σημειωθεί ότι ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την καθιερωμένη ανασκόπηση της εβδομάδας, έκανε ειδική μνεία επί του θέματος, παραπέμποντας για περαιτέρω εξελίξεις στην επικείμενη επίσκεψη της αρμόδιας αντιπροσωπείας της Κομισιόν στην Αθήνα την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2024.

Σε κάθε περίπτωση, όπως έχει αποτυπωθεί σε πλήθος παρεμβάσεων εκπροσώπων της βιομηχανίας το τελευταίο διάστημα, το ενεργειακό κόστος στέκει υψηλά στην ατζέντα του κλάδου, συνιστώντας κρίσιμο ζήτημα για την βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για ενεργοβόρες βιομηχανίες που επιδεικνύουν μεγάλη ευαισθησία στη διακύμανση των ενεργειακών τιμών.

«Έχουμε 30-40 ευρώ τη μεγαβατώρα πιο ακριβή, δεν είναι ωραίο αυτό να το θεωρούμε φυσιολογικό», ανέφερε προ ημερών ο Προέδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Βιοχάλκο, Μιχάλης Στασινόπουλος, συμπληρώνοντας ότι η βιομηχανία επιζητά συνθήκες ανταγωνισμού και λειτουργίας αντίστοιχες με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Οι εκτιμήσεις της Κομισιόν

Αν και, ως γνωστόν, η πρώτη «κρούση» των 3 κρατών μελών στα ευρωπαϊκά φόρα (Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας και Σύνοδος Κορυφής τον Οκτώβριο) δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, καταλήγοντας μονάχα σε μια δέσμευση από πλευράς Κομισιόν για την διεξοδικότερη εξέταση του θέματος, εντούτοις, οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του προβλήματος.

Ειδικότερα, η Κομισιόν εκτιμά ότι πιθανό νέο σοκ στις αγορές ενέργειας της ΕΕ συνιστά έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τους ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ δεν παραλείπει να κάνει ειδική μνεία στον μεταποιητικό τομέα του μπλοκ που «υποφέρει από τις παρενέργειες του ενεργειακού σοκ της περιόδου 2022-2023, το οποίο κατάφερε μεγάλο πλήγμα στη βιομηχανία της ΕΕ καθώς διεύρυνε τη ψαλίδα του ενεργειακού κόστους μεταξύ της ΕΕ και των βασικών διεθνών ανταγωνιστών της, δηλαδή των ΗΠΑ και ορισμένων οικονομιών της Ασίας (βλέπε Κίνα μεταξύ άλλων), όπου η ενέργεια είναι φθηνότερη και πιο άμεσα διαθέσιμη. «Αν και οι αγορές ενέργειας της ΕΕ σταδιακά σταθεροποιούνται, οι ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων βιομηχανιών του μπλοκ παραμένουν», καταλήγει η έκθεση.

Ως προς τα υπόλοιπα «ενεργειακά» μεγέθη, η Κομισιόν αναφέρει ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στην ΕΕ  θα διαμορφωθούν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις (την άνοιξη) τόσο φέτος όσο και το 2025, ενώ η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρισμού  –που «καλύπτει» σε έναν βαθμό τις μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα- αναμένεται μεν να αυξηθεί φέτος σε σχέση με το 2023, αλλά να μειωθεί το 2025. «Σημαντικό είναι ότι οι τιμές τόσο του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου αναμένεται να υποχωρήσουν το 2026 από τα επίπεδα του 2025».

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρισμού στη ΕΕ διαμορφώνεται στα 72 ευρώ/MWh (στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή η μέση τιμή από την αρχή του έτους διαμορφώνεται σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα στα 96,69 ευρώ/MWh). Για το 2025 η μέση τιμή προβλέπεται να αυξηθεί στα 86 ευρώ/MWh και να υποχωρήσει ελαφρά  στα 81 ευρώ/MWh το 2026.