Οι τέσσερις επισημάνσεις της αγοράς για την νέα πλατφόρμα PPAs του ΕΧΕ – Επιδίωξη να «κλείσουν» όλες οι εκκρεμότητες μέσα στον Οκτώβριο

Τα ρίσκα κατά την σύναψη του συμβολαίου, το προφίλ του PPA, η «φόρμουλα» τιμολόγησης και η διαχείριση των εγγυήσεων προέλευσης αποτελούν τα τέσσερα σημεία που ξεχώρισαν στις επισημάνσεις των συμμετεχόντων για την νέα πλατφόρμα των «πράσινων» PPA που αναμένεται να εγκαινιάσει το αμέσως επόμενο διάστημα το Χρηματιστήριο Ενέργειας.

Ειδικότερα, όπως μεταφέρουν πηγές της αγοράς που συμμετείχαν στη σχετική έρευνα του ΕΧΕ, η προσοχή των συμμετεχόντων, απαντώντας και σχετική ερώτηση στο ερωτηματολόγιο, επικεντρώνει στα ρίσκα που συνοδεύουν την σύναψη ενός συμβολαίου με τις αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο, το «price risk» και το «counter-party risk» να αξιολογούνται ως τα πιο σημαντικά ρίσκα.

Με δεδομένη την εμπειρία της ελληνικής αγοράς ενέργειας, ιδίως τα τελευταία χρόνια με την εκδήλωση της ενεργειακής κρίσης και μετά, υπογραμμίζει, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά παράγοντες της αγοράς, την σημασία της ρυθμιστικής σταθερότητας, ειδικά όταν η συζήτηση πηγαίνει στην σύναψη μιας μακροχρόνιας συμφωνίας. Η έλλειψη ορατότητας που συνεπάγονται οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες και στρεβλώσεις συνιστούν αντικίνητρο σε μακροχρόνιες δεσμεύσεις με αποτέλεσμα να αποθαρρύνουν τους συμμετέχοντες να εξετάσουν την προοπτική ενός PPA.

Μάλιστα, το πρόβλημα πολλαπλασιάζεται αν αναλογιστεί κανείς ότι η συνολικότερη μεταβλητότητα στην αγορά ενέργειας δεν συνιστά ευνοϊκό έδαφος για την αξιοποίηση τέτοιων εργαλείων τόσο για τους παραγωγούς (που μπορεί να δουν τις τιμές να αυξάνουν και αυτοί να έχουν κλείσει μια χαμηλότερη τιμή πώλησης της παραγόμενης ενέργειας) όσο και για τους off-takers (που μπορεί να βρεθούν να πληρώνουν μια τιμή μεγαλύτερη έως σημαντικά μεγαλύτερη από την spot τιμή της αγοράς).

Σε αυτή την βάση άλλωστε, οι συμμετέχοντες αξιολογούν ως σημαντικό ρίσκο το «price risk», το οποίο αφορά στη διαμόρφωση των τιμών και πόσο πιθανό είναι να βρεθεί εν τέλει, ένας από τα δύο μέρη της συμφωνίας «κατηγορούμενος», μετρώντας ζημία αντί για όφελος. Ανάλογου βαθμού αξιολόγηση γίνεται ως προς το ρίσκο του αντισυμβαλλόμενου (counter-party risk) όπου εδώ προσμετράται η οικονομική φερεγγυότητα του έτερου μέρους, δηλαδή, το κατά πόσο μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στους οικονομικούς όρους του συμβολαίου σε βάθος χρόνου.

Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί ΑΠΕ, στη παρούσα τουλάχιστον φάση, προκρίνουν κατά κύριο λόγο τα «pay as produced» διμερή συμβόλαια έναντι άλλων τύπων συμβολαίων, που ενέχουν μεγαλύτερο ρίσκο, όπως είναι για παράδειγμα η περίπτωση του «base load». Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων περικοπών και συνακόλουθης αβεβαιότητας ως προς την παραγωγή ενός έργου ΑΠΕ, μια δέσμευση πέρα του «pay as produced» συνεπάγεται υψηλότερο ρίσκο που δεν προτίθεται να αναλάβει.

Ως προς την τιμολόγηση, η αγορά σε όλο το εύρος της (παραγωγοί ΑΠΕ, off-takers, τράπεζες) προκρίνει την «φόρμουλα» της σταθερής τιμολόγησης έναντι της κυμαινόμενης. Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, υπάρχει συζήτηση για συμβόλαια κυμαινόμενης τιμολόγησης χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει ωριμάσει περαιτέρω κάτι τέτοιο. Ως προς την διάρκεια του συμβολαίου, οι απαντήσεις των συμμετεχόντων υποδηλώνουν ως «κοινό τόπο» τα μακράς διάρκειας συμβόλαια σε ορίζοντα 10ετίας με τις τράπεζες να επιθυμούν έως και 12 έτη.

Ο τέταρτος άξονας των επισημάνσεων της αγοράς αφορά την διαχείριση των εγγυήσεων προέλευσης και συγκεκριμένα, κατά πόσο αυτές θα αποτελούν μέρος της συμφωνίας ή όχι. Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων στέκεται υπέρ της ένταξης των GOs στη δομή του συμβολαίου, αξιολογώντας ότι κάτι τέτοιο είναι λογικό δεδομένου ότι ένας off-taker συνάπτει ένα διμερές συμβόλαιο αγοροπωλησίας «πράσινης» ενέργειας αφενός για διασφαλίσει φθηνότερο ενεργειακό κόστος κι αφετέρου για να ευθυγραμμιστεί με τις «πράσινες επιταγές» της ενεργειακής μετάβασης και της βιώσιμης ανάπτυξης, στοιχείο που λαμβάνεται πλέον υπόψη και προσμετράται θετικά στην εύρεση χρηματοδότησης. Από την άποψη αυτή, αν και δεν είναι απαραίτητο, η θέση της αγοράς συγκλίνει στην συμπερίληψη των GOs στη σύμβαση που υπογράφεται ανάμεσα στα δύο μέρη.

Μια τελευταία επισήμανση αφορά τα cross-border PPA που, όπως έχει γράψει το energypress (δείτε εδώ και εδώ), απασχολούν την ελληνική αγορά σε πρώιμο φυσικά ακόμα επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση, οι απαντήσεις των συμμετεχόντων ως προς το συγκεκριμένο θέμα επιβεβαιώνουν το ενδιαφέρον «παικτών» να εξετάσουν το εν λόγω εργαλείο, αναγνωρίζοντας ότι τα διασυνοριακά PPAs διευρύνουν σημαντικά τον κύκλο των off-takers, όταν μάλιστα, η ελληνική αγορά έχει πεπερασμένα όρια στο κομμάτι αυτό.

Τέλος, όπως είχε γράψει το energypress και επιβεβαιώνουν εκ νέου νεότερες πληροφορίες, η προετοιμασία της πλατφόρμας βρίσκεται σε αρκετά ώριμο στάδιο με το Χρηματιστήριο Ενέργειας να επιδιώκει να οριστικοποιήσει το σύνολο των προς διευθέτηση ζητημάτων εντός Οκτωβρίου, ώστε να ακολουθήσει η διαδικασία των εγκρίσεων και να ανοίξει ο δρόμος για το λανσάρισμα της πλατφόρμας μέχρι και τις αρχές του επόμενου έτους.