Σε υψηλό πολιτικό επίπεδο με την Κύπρο οι επαφές για την ηλεκτρική διασύνδεση - Τα πρώτα τηλέφωνα και η συνάντηση Μητσοτάκη- Σκυλακάκη- Μανουσάκη στο Μαξίμου

Στο πλέον κορυφαίο πολιτικό επίπεδο, περνά η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου, μετά και τη χθεσινή σύσκεψη στο Μαξίμου, υπό τον Πρωθυπουργό, με τον ΥΠΕΝ Θόδωρο Σκυλακάκη και τον CEO του ΑΔΜΗΕ, Μάνο Μανουσάκη.

Στη πιο κρίσιμη καμπή του έργου αναλαμβάνει να παρέμβει προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι έχουν ήδη γίνει τα πρώτα τηλεφώνηματα με τον Κύπριο Πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη και αναμένεται η αντίδραση της άλλης πλευράς.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η εμπλοκή του Μαξίμου κρίθηκε απαραίτητη μετά την άκαμπτη στάση της Λευκωσίας να μη μετακυλιστεί κατά τη διάρκεια της κατασκευαστικής περιόδου, όπως προβλέπει η διεθνής πρακτική στα περισσότερα έργα διασυνδέσεων, μέρος της δαπάνης στα τέλη χρήσης συστήματος που επωμίζονται οι καταναλωτές, θέση την οποία υποστήριξε με χθεσινές του δηλώσεις και ο Κύπριος υπ. Ενέργειας, Γιώργος Παπαναστασίου. «Αν και η απόφαση (της ΡΑΕΚ) κρίνεται επωφελής για τους καταναλωτές, δεν ισχύει το ίδιο για το έργο, το οποίο επιβαρύνεται οικονομικά και πιθανό να μην είναι βιώσιμο», ανέφερε χθες το πρωί μιλώντας στο ΡΙΚ.

Τα βλέμματα στρέφονται τώρα στη συνάντηση Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη στις 20 Ιουλίου, όταν ο Πρωθυπουργός θα βρεθεί στη Λευκωσία για τις εκδηλώσεις καταδίκης της τουρκικής εισβολής, ενώ μια εβδομάδα νωρίτερα αναμένεται να επισκεφτεί τη Κύπρο, ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης. Εκεί θα παρουσιάσει στον κ. Παπαναστασίου το πλήρες περιεχόμενο της μελέτης κόστους-οφέλους που διεξήγαγε για το έργο ο Διαχειριστής.

Στο ερώτημα κατά πόσο οι εξελίξεις και η προσωπική παρέμβαση Μητσοτάκη δικαιολογούν αισιοδοξία για τη τύχη του έργου, άνθρωποι με γνώση των διεργασιών, αφήνουν ανοικτό κάθε σενάριο, ένα ακόμη δείγμα για τη σοβαρότητα της κατάστασης. Αυτό δείχνει και η συνολική στάση του Μαξίμου, το οποίο δεν έκανε χθες τη παραμικρή διαρροή, με κυβερνητικά στελέχη να σημειώνουν απλώς ότι η συζήτηση είναι κρίσιμη και διεξάγεται σε πολύ υψηλό επίπεδο.

Το έργο εξελίσσεται καιρό τώρα σε σίριαλ με πολλά επεισόδια, ωστόσο ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε βρεθεί τόσο κοντά στο να τιναχτεί στον αέρα. Αν και ουκ ολίγες φορές στο παρελθόν είχε κινδυνεύσει να πέσει στα βράχια, ειδικά το φθινόπωρο του 2023, όταν επί Euroasia, δεν είχε πληρωθεί η πρώτη δόση στη Nexans, ποτέ ως τώρα τα πράγματα δεν ήταν τόσο οριακά. Η κρισιμότητα φαίνεται και από τη χθεσινή δήλωση Μανουσάκη στο ΚΥΠΕ ότι αν δεν αλλάξει η απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας της Κύπρου για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα, το έργο θα σταματήσει.

Αν και οι ηγέτες των δύο χωρών συζητούν σε άλλο επίπεδο και θα μπορούσαν ενδεχομένως να έρθουν σε συννενόηση ώστε να συνεχιστεί το έργο, το πιο ανησυχητικό είναι η μεγάλη εικόνα των τελευταίων μηνών, σύμφωνα με την οποία, η κυπριακή πλευρά βάζει συστηματικά εμπόδια αντί να ψάχνει για λύσεις. 

Ασφαλώς το «όχι» της ΡΑΕΚ στην ανάκτηση δαπανών από τον ΑΔΜΗΕ, κατά τη διάρκεια κατασκευής του έργου, μέσω αύξησης των τελών χρήσης συστήματος από τους Κύπριους καταναλωτές, (0,6 λεπτά του ευρώ ανά KWh), που δημιουργεί, όπως δήλωσε χθες ο κ. Μανουσάκης, αρνητική παρούσα αξία άνω των 100 εκατ. ευρώ για το έργο, είναι το τελευταίο και πιο σοβαρό επισόδειο. Ο ίδιος ανέφερε ότι ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται σε συννεόηση με τη ΡΑΕΚ για να κατατεθεί αίτηση αναθεώρησης τις αμέσως επόμενες ημέρες.

Σύμφωνα με τον έλληνα Διαχειριστή, η κίνηση της ΡΑΕΚ που καθιστά το έργο μη βιώσιμο, ανατρέπει την προηγούμενη απόφαση μεθοδολογίας εσόδου (ΡΑΕΚ 022/2023, 25/1/2023, Παράρτημα 1), επί Euroasia στο τιμόνι του έργου, βάσει της οποίας ο ΑΔΜΗΕ είχε λάβει την επενδυτική απόφαση να γίνει φορέας υλοποίησης του έργου, τον Οκτώβριο του 2023.

Αλλά κοιτάζοντας συνολικά τη στάση της κυπριακής πλευράς όλους τους τελευταίους μήνες είναι προφανές ότι εγείρει συνεχώς νέα θέματα, βάζει στο τραπέζι νέα ζητήματα και ανοίγει μόνιμα καινούργια κεφάλαια γύρω από το έργο, δείγμα ότι υπάρχει ένα ισχυρό μπλοκ στη χώρα το οποίο κάνει ό,τι μπορεί για να το σταματήσει. Από το αίτημα για νέα μελέτη κόστους - οφέλους προκειμένου να αποφασίσει η Λευκωσία αν θα μπει ως μέτοχος στο έργο, μέχρι την υπαναχώρηση από παλαιότερη δέσμευση να καταβάλει επιδότηση 100 εκατ. ευρώ, και φυσικά τη προχθεσινή απόφαση της ΡΑΕΚ, τα πάντα δείχνουν μια προσπάθεια να υπονομευτεί το εγχείρημα.

Δίχως να είναι σαφείς οι λόγοι, παρ΄ότι υπάρχουν πολλές εικασίες, ωστόσο η Λευκωσία, ειδικά από τον Οκτώβριο του 2023 που ανέλαβε ως promoter του έργου ο ΑΔΜΗΕ, μοιάζει να βρίσκεται μονίμως σε άλλο μήκος κύματος από την ελληνική πλευρά. 

Αντιδράσεις ή διαρροές μέσω δημοσιευμάτων στα κυπριακά μέσα ενημέρωσης, μετά τη χθεσινή δήλωση Μανουσάκη ότι αν η απόφαση της ΡΑΕΚ δεν αλλάξει, τότε το έργο θα σταματήσει, μέχρι αργά το βράδυ δεν είχαν υπάρξει. Το θέμα ωστόσο παίζει ψηλά σε όλα τα δημοσιογραφικά μέσα της χώρας.

Στο θέμα αναμένεται πρωτοβουλία και από τη Κομισιόν, ενώ με πολύ προσοχή παρακολουθεί τις εξελίξεις η γαλλική Nexans, που έχει μέχρι σήμερα κατασκευάσει 50 χλμ. καλωδίου, με τον ΑΔΜΗΕ να της έχει καταβάλει δόσεις, ύψους κοντά στα 130 εκατ. ευρώ.