Πρόβλημα για την Ευρώπη από τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας και τη βιομηχανική πολιτική του Μπάιντεν

Δανειζόμενος μια κίνηση που θα περίμενε κανείς από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν παρουσίασε αυτή τη βδομάδα σειρά αυξημένων δασμών κατά κινεζικών προϊόντων.

Το φάσμα των δασμών είναι πολύ ευρύ, αλλά εστιάζει ιδιαίτερα στις πράσινες ενεργειακές τεχνολογίες, όπως τα φωτοβολταϊκά και οι μπαταρίες. Καθώς οι ΗΠΑ βρίσκονται σε χρονιά προεδρικών εκλογών, ο Μπάιντεν θέλει αφενός να δείξει τη στήριξή του προς την εγχώρια παραγωγή και αφετέρου να πάρει με το μέρος του τα σωματεία κλάδων όπως της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Κατά βάθος, όμως, τα μέτρα συνιστούν μια σημαντική κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου ανάμεσα στις δύο χώρες. Αξίζει να σημειώσουμε ότι πέρυσι το διμερές εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ περιορίστηκε αισθητά από τα 382 στα 279 δισ. δολάρια, δηλαδή στα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας.

Κατ' επέκταση, η αλλαγή έχει αρχίσει ήδη να συντελείται και οι ΗΠΑ κινούνται αποφασιστικά προς μια αναβίωση της βιομηχανίας τους και προς περιορισμό της εξάρτησης από τρίτες χώρες.

Σύμφωνα με τη New York Times, ο Μπάιντεν σε αντίθεση με τον Τραμπ, θέλει να το καταφέρει αυτό μονάχα σε συγκεκριμένους τομείς υψηλής τεχνολογίας, ενώ ο έτερος υποψήφιος για το χρίσμα εστιάζει περισσότερο στις παραδοσιακές και τις "βρόμικες" βιομηχανίες.

Το ζήτημα για την Ευρώπη είναι ότι η αμερικανική εμπορική πολιτική σε συνδυασμό με την πρωτοβουλία IRA της προκαλεί πρόβλημα στη δική της προσπάθεια για αποφυγή της αποβιομηχάνισης.

Πλέον, η Ε.Ε. βλέπει επί της ουσίας όλο τον υπόλοιπο πλανήτη να δελεάζει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες να φύγουν, προσφέροντάς τους παράλληλα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.

Σήμερα στις ΗΠΑ η τιμή του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού είναι αρκετά χαμηλότερη από ότι στην Ευρώπη. Επιπλέον, η εφαρμογή του διασυνοριακού φόρου άνθρακα (CBAM) επί ευρωπαϊκού εδάφους συνιστά ακόμη μια δύσκολη πρόκληση για τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών στο άμεσο μέλλον.

Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, καθώς αρκετοί μεγάλοι όμιλοι έχουν ανακοινώσει την κατασκευή εργοστασίων επί αμερικανικού εδάφους, τη στιγμή που η βιομηχανική δραστηριότητα στην Ε.Ε. δεν έχει επιστρέψει ακόμη στα επίπεδα προ κρίσης.

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίδραση των εμπορικών πολέμων και της αντιστροφής της παγκοσμιοποίησης στην πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων. Ιδίως τα επιτόκια επηρεάζουν σημαντικά τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του κλάδου της καθαρής ενέργειας που είναι και ο πιο ευαίσθητος στις διακυμάνσεις τους.