Μεταναστευτικό και άμυνα ψαλιδίζουν τα πράσινα κονδύλια - Στον αέρα η ενεργειακή μετάβαση της ΕΕ

Στον αέρα βρίσκονται δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τον περιορισμό των εκπομπών, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ προτείνουν να μεταφερθούν τα κονδύλια αυτά ώστε να χρηματοδοτήσουν τη μετανάστευση και τις αμυντικές προσπάθειες.

Η πρωτοβουλία αυτή αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα στις Βρυξέλλες, όταν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ πρότεινε την απομάκρυνση σχεδόν του συνόλου των κονδυλίων ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ που προορίζεται να βοηθήσει την Ευρώπη να δημιουργήσει τα ενεργειακά δίκτυα του μέλλοντος.

Ενώ χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία έχουν υποστηρίξει δημόσια την πρωτοβουλία των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ, οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν επικρίσεις από άλλες χώρες, ιδιαίτερα στον βορρά, που θέλουν να περιορίσουν τις συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ και να διασφαλίσουν ότι υπάρχουν χρήματα για ανταγωνιστικές προτεραιότητες, όπως ο περιορισμός της παράνομης μετανάστευσης και η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. 

Ο συμβιβασμός Μισέλ

Όπως υπογραμμίζει το Politico, ο εν λόγω συμβιβασμός του Μισέλ θα μειώσει το ταμείο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας — που επίσημα ονομάζεται Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη ή STEP — σε μόλις 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ. 

Και σύμφωνα με την τελευταία πρόταση, τα υπόλοιπα χρήματα που προορίζονταν αρχικά για την προσπάθεια θα μεταφερθούν σε ένα ταμείο για στρατιωτικές επενδύσεις.

Σε αντάλλαγμα, οι Βρυξέλλες θα προσφέρουν στις χώρες μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις πληρωμές από το ταμείο «συνοχής» της ΕΕ, παρέχοντας έτσι  δημοσιονομικές ενέσεις για κράτη με χαμηλότερο εισόδημα που αποσκοπούν στη μείωση της οικονομικής ανισότητας. Θεωρητικά, αυτό θα επέτρεπε στις χώρες να συνεχίσουν ορισμένες αναγκαίες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 

«Αυτό επιτρέπει στις χώρες με πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια να τα χρησιμοποιούν με απλό και ευέλικτο τρόπο», είπε στο Politico ένας διπλωμάτης,  που διατηρεί την ανωνυμία του. 

Προκλήσεις

Ωστόσο, το ψαλίδισμα στα πράσινα κονδύλια απειλεί τον αγώνα της Ευρώπης να εξασφαλίσει τις τεράστιες επενδύσεις που απαιτούνται για να πετύχει τους στόχους της για το κλίμα. Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, χρειάστηκε επίσης να περιορίσει δραστικά τον προϋπολογισμό της για το κλίμα πρόσφατα μετά από δικαστική απόφαση. 

Το σχέδιο για δραστική περικοπή του ταμείου πράσινης τεχνολογίας της ΕΕ δεν έχει ομόφωνη υποστήριξη. Οι ηγέτες δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε τελική συμφωνία το βράδυ της περασμένης Πέμπτης και θα πρέπει να συνεχίσουν τις συζητήσεις τον Ιανουάριο πριν από την έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ.

Ο Thomas Pellerin-Carlin, διευθυντής της ΕΕ για τις κλιματικές επενδύσεις και την καθαρή τεχνολογία στο Institute for Climate Economics, προειδοποίησε ότι ο συμβιβασμός θα μπορούσε να είναι καταστροφικός για τη βιομηχανία καθαρής τεχνολογίας, ιδιαίτερα δεδομένου του αυξανόμενου ανταγωνισμού από τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Για την ΕΕ, αυτό σημαίνει οπισθοδρόμηση στη βασική χρηματοδότηση για το κλίμα, καθώς οι επιστήμονες επιμένουν ότι χρειάζονται πολύ περισσότερα χρήματα. 

«Θα μπορούσαμε να καταλήξουμε να έχουμε λιγότερη χρηματοδότηση από την ΕΕ για καθαρή τεχνολογία το 2024 από ό,τι είχαμε το 2022», είπε ο Pellerin-Carlin. «Δεν είναι ότι ανεβαίνουμε, είναι ότι συζητάμε να αποχωρήσουμε ακόμη και πέρα ​​από τη διατήρηση του status quo».

Αντιδράσεις στο ευρωκοινοβούλιο

Οι ευρωβουλευτές είναι επίσης εξαγριωμένοι με την πρόταση, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τις επανειλημμένες εκκλήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το STEP, να λάβει περισσότερα κεφάλαια, όχι λιγότερα. 

«Η περικοπή σημαντικής χρηματοδότησης της έρευνας προς όφελος άλλων προγραμμάτων δεν είναι αποδεκτή, καθώς απειλεί τη μελλοντική ευημερία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης», δήλωσε ο Christian Ehler, επικεφαλής διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το STEP και εκπρόσωπος της βιομηχανίας, της έρευνας και της ενέργειας στην κεντροδεξιά ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. «Θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για τον προϋπολογισμό μας μέχρι να υπάρξει συμφωνία που να ανταποκρίνεται σε αυτές τις υποσχέσεις».