Αδιέξοδο μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής - Η «σολομώντειος» Ισπανία και το ενδεχόμενο να ναυαγήσουν οι μεταρρυθμίσεις

Η έλλειψη συναίνεσης στον γαλλογερμανικό άξονα, ο οποίος ήταν στον πυρήνα της λήψης των αποφάσεων της ΕΕ, προκαλεί καθυστερήσεις σε πολλά ζητήματα, από τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας έως τους κανόνες επίβλεψης των εθνικών προϋπολογισμών, αλλά και την μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Το διαπραγματευτικό αδιέξοδο σε πολλά θέματα υψηλής προτεραιότητας έχει τρομάξει τις Βρυξέλλες και άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ, τόνισαν χαρακτηριστικά στους Financial Times ευρωπαίοι αξιωματούχοι  και αποκάλυψαν τη δυσκολία λήψης αποφάσεων χωρίς ευθυγράμμιση μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου.

Η έλλειψη προσωπικής χημείας μεταξύ του γερμανού καγκελαρίου Όλαφ Σολτς και του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δεν βοηθά. «Απλώς δεν φαίνεται να τα καταφέρνουν», είπε ένα άτομο που ήταν παρόν στις πρόσφατες συζητήσεις μεταξύ των δύο ηγετών. 

Ισπανική προτεραιότητα

Μέσα σε αυτό το κλίμα πόλωσης η Ισπανία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ έχει θέσει ως στόχο της να υπερκεράσει τις διαφωνίες και να πετύχει μία συμφωνία, τουλάχιστον σε ότι αφορά την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Η υπουργός Ενέργειας της Ισπανίας Τερέζα Ριμπέρα διεμήνυσε ότι επιθυμεί την επίτευξη συμφωνίας στη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στις 17 Οκτωβρίου.

«Ειλικρινά, σκοπεύω να τελειώσω αυτή τη συνάντηση με μια συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Τρεις επιλογές

Την περασμένη εβδομάδα, η Ισπανία κατέθεσε ένα προσχέδιο συμβιβασμού, το οποίο αποκάλυψε το Reuters, ζητώντας από τις χώρες να εξετάσουν τρεις επιλογές.

Κατά συνέπεια οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να καταργήσουν ένα κεντρικό μέρος των μεταρρυθμίσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης, εν μέσω αδιεξόδου μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας σχετικά με την κρατική ενίσχυση για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. 

Οι 27 χώρες της ΕΕ αναζητούν κοινή θέση σχετικά με τις προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, αλλά Βερολίνο και Παρίσι ερίζουν εδώ και μήνες για το εάν οι κανόνες θα μπορούσαν να δώσουν σε ορισμένες χώρες ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων.

Το ζήτημα είναι αν οι κυβερνήσεις θα είναι σε θέση να προσφέρουν κρατικά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας σταθερής τιμής σε υπάρχοντες σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής - στη συνέχεια να συλλέγουν τα πλεονάζοντα έσοδα που δημιουργούνται από αυτά τα συμβόλαια και να τα ξοδεύουν στην επιδότηση βιομηχανιών.

Η πυρηνική ενέργεια στο επίκεντρο

Η Γαλλία επιθυμεί να εφαρμόσει αυτές τις επιδοτήσεις και στην πυρηνική ενέργεια, έχοντας στον πλευρό της  χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Αλλά η Γερμανία και άλλοι είναι κατηγορηματικά αντίθετοι - προειδοποιώντας ότι αυτό θα μπορούσε να δώσει στις γαλλικές βιομηχανίες σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των δικών τους.

Σύμφωνα με το Reuters, το συμβιβαστικό σχέδιο περιλαμβάνει τρεις επιλογές - συμπεριλαμβανομένης της πλήρους κατάργησης των κανόνων για αυτές τις επιδοτήσεις από τη μεταρρύθμιση.

Οι άλλες δύο επιλογές στο έγγραφο που ετοίμασε η Ισπανία, θα περιόριζαν τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα έσοδα που προέρχονται από τις επιδοτήσεις τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και θα επέτρεπαν στις Βρυξέλλες να παρέμβουν και να περιορίσουν τη χρήση αυτών των εσόδων από μια χώρα σε περίπτωση στρέβλωσης της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.

Οι πρεσβευτές των χωρών της ΕΕ θα συζητήσουν την πρόταση αυτή σήμερα Τετάρτη, και έχουν ένα αυστηρό deadline: έως τις 17 Οκτωβρίου, όταν οι υπουργοί Ενέργειας συναντηθούν για να προσπαθήσουν να επιτύχουν μια συμφωνία. 

Η γερμανική πρόταση

Σύμφωνα με το Bloomberg, η Γερμανία κατεβαίνει με τις δικές της προτάσεις προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο με τη Γαλλία.

Η Γερμανία προτείνει να διασφαλιστεί ότι τα έσοδα από τις λεγόμενες συμβάσεις επί διαφορών, ένα βασικό εργαλείο για την τόνωση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα είναι ανάλογα με το ποσό που επενδύεται ή ότι οι εγγυημένες τιμές που καθορίζονται στο πλαίσιο του μηχανισμού μπορούν να προσαρμοστούν. Μια άλλη επιλογή θα ήταν η αναδιανομή εσόδων μόνο στα νοικοκυριά ή η εφαρμογή αυστηρών ορίων στο ποσό που μπορεί να αναδιανεμηθεί.

Το προσχέδιο εξακολουθεί να υπόκειται σε αλλαγές. 

Και η γαλλική πρόταση

 Μια ομάδα χωρών με επικεφαλής τη Γαλλία πρότεινε συμβιβασμό για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ (EMD), ενισχύοντας τις προσπάθειες ορισμένων χωρών να εισαγάγουν αυστηρότερους ελέγχους στις μελλοντικές κρατικές ενισχύσεις για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.

Η Γαλλία - με την υποστήριξη της Βουλγαρίας, της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Κροατίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας και της Σλοβενίας- κατέθεσε μια νέα πρόταση που είδε το Reuters που θα καταργούσε τις διασφαλίσεις που πρότεινε η Ισπανία. 

«Δεν μπορούμε να περιορίσουμε τη δυνατότητα της Γαλλίας να επιτρέψει στους καταναλωτές της να επωφεληθούν από το μείγμα της ούτε να περιορίσουμε την ικανότητα άλλων κρατών μελών της Ένωσης που διαθέτουν πυρηνικό στόλο να επιτρέπουν στους καταναλωτές να επωφεληθούν από τις αρετές του μείγματός τους. Η πρότασή μας είναι το αντίθετο»,  δήλωσε αξιωματούχος του υπουργείου Ενέργειας της Γαλλίας.

«Η συνέπεια της ελευθερίας επιλογής του ενεργειακού μείγματος από κάθε κράτος μέλος είναι η ευθύνη. Στη γαλλική περίπτωση, η πυρηνική ενέργεια είναι μια κοινωνική επιλογή», επεσήμανε.

Η αναθεώρηση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι ένα από τα τελευταία στοιχεία της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ προς διαπραγμάτευση, και ο χρόνος τελειώνει ενόψει των ευρωεκλογών του επόμενου έτους.