Σίμσον: Επενδύσεις 584 δισ. ευρώ θα χρειαστούν για τα δίκτυα ηλεκτρισμού ως το 2030 - Που πρέπει να δοθεί προτεραιότητα

Το 2022 η Ε.Ε. βίωσε μια αύξηση-ρεκόρ στα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά. Τρία εκατομμύρια αντλίες θερμότητας πωλήθηκαν. Σχεδόν ένα στα τέσσερα νέα αυτοκίνητα είναι πλέον ηλεκτρικό. Αυτά έγιναν χάρη στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το έργο μας ώστε να δώσουμε τέλος στις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων. Οι συγκεκριμένες τάσεις αναμένεται να επιταχυνθούν φέτος.

Όμως η Ευρώπη θα εξασφαλίσει την ενεργειακή της ανεξαρτησία και θα επιτύχει τις κλιματικές της φιλοδοξίες μόνο αν διατηρήσει το ρυθμό νέων ΑΠΕ και εξηλεκτρισμού της οικονομίας. Καθώς η παραγωγή και η ζήτηση αυξάνονται ανά την Ευρώπη, πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι ο καθαρός ηλεκτρισμός θα διανεμηθεί σε όλη την ήπειρο. Προκειμένου να γίνει πράξη, οι ηλεκτρικές μας υποδομές πρέπει να είναι έτοιμες.

Το δίκτυο των 11 εκατ. χμ. πρέπει να αναπτυχθεί και να αλλάξει ώστε να υπηρετήσει την αυξημένη ζήτηση. Η κατανάλωση ηλεκτρισμού αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 60% από τώρα ως το 2030.

Τα δίκτυα πρέπει να ενσωματώσουν ένα αυξημένο μερίδιο στοχαστικών ΑΠΕ και να προσαρμοστούν σε ένα πιο αποκεντρωμένο ηλεκτρικό σύστημα: Με εκατομμύρια φ/β σε στέγες και ηλεκτρικά οχήματα, ηλεκτρολύτες που παράγουν πράσινο υδρογόνο και τοπικές ενεργειακές κοινότητες που μοιράζονται πόρους, θα χρειαστούμε ευελιξία, ταχύτητα και ψηφιοποίηση.

Σήμερα τα ολοκληρωμένα έργα ΑΠΕ αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις για τη σύνδεσή τους στο δίκτυο. Η εξασφάλιση αδειών για ενίσχυση του δικτύου μπορεί να πάρει μέχρι 10 έτη.

Όταν δεν υπάρχει βεβαιότητα για το χρόνο της σύνδεσης ή το κόστος, τα έργα απλά εγκαταλείπονται. Ακόμα και υφιστάμενες μονάδες ΑΠΕ συχνά τιμωρούνται. Τα φωτοβολταϊκά είναι συχνά η πρώτη τεχνολογία που περικόπτεται όταν το δίκτυο υπερφορτώνεται διότι είναι ευέλικτα και εύκολα στη διαχείριση. Αυτό είναι πολυδάπανο και σπάταλο.

Ανά την Ευρώπη, τα έργα διασυνδέσεων καθυστερούν λόγω υπερκοστολογήσεων, πληθωρισμού και αυξημένων επιτοκίων. Όμως, αν δώσουμε περισσότερη έμφαση στα δίκτυα διανομής και μεταφοράς, η Ε.Ε. μπορεί να γίνει από εμπόδιο ισχυρός βοηθός.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο της Ε.Ε. περιόρισε τη διάρκεια της αδειοδοτικής διαδικασίας για έργα δικτύου μεταφοράς σε λιγότερο από 3,5 χρόνια κατά μέσο όρο. Επίσης, τα έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν πέρυσι επιτάχυναν την αδειοδότηση των νέων ΑΠΕ. Αν επεκταθούν στις ευρύτερες συνδέσεις δικτύου, θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη διαδικασία δίχως θυσίες στο περιβαλλοντικό σκέλος. Περισσότερη τεχνική βοήθεια και διαμοιρασμός των βέλτιστων πρακτικών μπορούν επίσης να βοηθήσουν τις κυβερνήσεις να κινηθούν ταχύτερα.

Πρέπει να επενδύσουμε περισσότερα και καλύτερα. Η Ευρώπη χρειάζεται να επενδύσει 584 δισ. ευρώ για τα δίκτυα ως το 2030. Υπάρχουν τομείς που μπορούμε να εξερευνήσουμε. Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αύξησε τις χρηματοδοτήσεις της κατά 50% για να κινητοποιήσει πάνω από 150 δισ. ευρώ σε νέες πράσινες επενδύσεις. Περαιτέρω, η ευρωπαϊκή ταξινομία για αειφόρες δραστηριότητες μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για αύξηση της ελκυστικότητας των διαχειριστών μεταφοράς και διανομής.

Μια γρήγορη συμφωνία για την αναθεώρηση της αγοράς ηλεκτρισμού επίσης θα βοηθήσει να αλλάξουν οι αποζημιώσεις για τα έργα δικτύου, ενισχύοντας τις επενδύσεις.

Πρέπει επίσης να κάνουμε περισσότερα στις διασυνοριακές διασυνδέσεις όπου καθυστερούν, παρά το στόχο της Κομισιόν για να φτάσουν 15%. Κάτι τέτοιο θα αύξανε την ασφάλεια εφοδιασμού και θα μείωνε τις τιμές.

Τέλος, δεν πρέπει να υποτιμούμε τις βιομηχανικές και εμπορικές ευκαιρίες για την Ευρώπη. Οι τρεις μεγαλύτεροι κατασκευαστές καλωδίων παγκοσμίως είναι ευρωπαϊκοί. Μια καλύτερη ευθυγράμμιση των επενδύσεων στα δίκτυα και της παραγωγής είναι απαραίτητη.

Αν ενισχύσουμε τη βιομηχανική μας δυναμικότητα, επεκτείνουμε τις θέσεις εργασίας και βελτιώσουμε την εφοδιαστική αλυσίδα, θα έχουμε θετικό αποτέλεσμα σε όρους εργασίας και ανάπτυξης. Αρχικά, η νομοθεσία Net Zero Industry θα στηρίξει την κατασκευή καλωδίων μαζί με άλλες τεχνολογίες για τις εγχώριες και ξένες αγορές. Με τον τρόπο αυτό, η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί επίσης να εκμεταλλευτεί την παγκόσμια τάση για επενδύσεις στο δίκτυο - 80 εκατ. χμ. νέων δικτύων θα χρειαστούν διεθνώς ως το 2050.

Η απάντηση στην πρόκληση του δικτύου δεν σημαίνει απαραίτητα "περισσότερα καλώδια και γραμμές". Υπάρχουν τρόποι να ενισχυθούν τα δίκτυα δίχως περισσότερη φυσική υποδομή. Το σχέδιο ψηφιοποίησης της Κομισιόν δείχνει διάφορες λύσεις: Ευέλικτη αποθήκευση και λύσεις διαχείρισης της ζήτησης.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια θεμελιώδη πρόκληση στην ενεργειακή της ανεξαρτησία και στην επίτευξη των κλιματικών της στόχων. Είναι ώρα να στρέψουμε την προσοχή μας από τους στόχους και τους κανόνες στο τι χρειάζεται για να επιτευχθούν. Αυτό σημαίνει να θέσουμε τα δίκτυα στο επίκεντρο της συζήτησης. Η αναβάθμιση του δικτύου ηλεκτρισμού θα θέσει την Ευρώπη σε ένα αειφόρο μέλλον.

(Η Κάντρι Σίμσον είναι Επίτροπος Ενέργειας της Κομισιόν)

- Financial Times