Ποδαρικό για Σκυλακάκη στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στην Ισπανία - Ατζέντα με μεταρρύθμιση αγοράς ηλεκτρισμού, επάρκεια αερίου, δίκτυα, λίστα PCI/PMI 

Στην Ισπανία, η οποία έχει πλέον την ευρωπαική προεδρία, μεταφέρεται η συνέχεια του σίριαλ για μια συμφωνία των «27» ως προς την μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρισμού στην ΕΕ.

Στο άτυπο, πλην σημαντικό συμβούλιο υπουργών Ενέργειας της Τρίτης και Τετάρτης 11 και 12 Ιουλίου στο Βαγιαδολίδ, με το οποίο κάνει ποδαρικό ως ΥΠΕΝ ο Θόδωρος Σκυλακάκης συνοδευόμενος από την υφυπουργό Αλεξάνδρα Σδούκου, θα ανοίξει μια βεντάλια θεμάτων, από τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρισμού και την επάρκεια αερίου ενόψει χειμώνα, μέχρι ζητήματα ενίσχυσης των δικτύων ηλεκτρισμού και σπάνιων γαιών (Critical Raw Materials).

Και μπορεί ως άτυπο που είναι το συμβούλιο, να μην αναμένεται η λήψη κάποιας απόφασης, ωστόσο θα δοθεί αναμφίβολα η ευκαιρία στους υπουργούς να «μετρήσουν», μέσα από τις συζητήσεις και τις επαφές, κατά πόσο έχει γίνει ή όχι πρόοδος πάνω στις διαφορές τους γύρω από τη νέα αρχιτεκτονική της αγοράς.

Στην ατζέντα του συμβουλίου αναφέρεται ότι οι υπουργοί θα συζητήσουν τις προκλήσεις όσον αφορά την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης και ψηφιοποιημένης εσωτερικής αγοράς, με εστίαση στις διασυνδέσεις, τη διαχείριση από την πλευρά της ζήτησης και την αποθήκευση.

Στο κείμενο που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ισπανικής προεδρίας, επισημαίνεται ότι η μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας θα εξασφαλίσει σταθερές και ανταγωνιστικές τιμές για τους καταναλωτές, θα ενισχύσει τη διείσδυση των ΑΠΕ, και θα μειώσει τους κινδύνους νέων κρίσεων, όπως και την εξάρτηση από τρίτες χώρες. Τονίζεται επίσης ότι οι υπουργοί θα ασχοληθούν με την ενίσχυση των διασυνδέσεων και θα πιέσουν για την έγκριση του έκτου καταλόγου των PCI/ PMI έργων. Επίσης, θα σταθούν στις ενέργειες που έχουν ήδη γίνει, καθώς και αυτές που υπολείπονται για την προετοιμασία της ΕΕ ενόψει του χειμώνα 2023-2024.

Το άτυπο συμβούλιο, σύμφωνα πάντα με την ατζέντα, θα συζητήσει επίσης τις νομοθετικές προτάσεις που περιέχονται στο πακέτο Fit for 55, καθώς και στο πλαίσιο που θα επιτρέψει την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής ευρωπαικής αγοράς υδρογόνου. Ετερο θέμα, η αναφορά στον εφοδιασμό της ΕΕ με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, προκειμένου να ενισχυθεί η κυκλικότητα, η έρευνα και η καινοτομία. Και ως εκ τούτου, το άτυπο Συμβούλιο Υπ. Ενέργειας στο Βαγιαδολίδ θα συζητήσει γύρω από την ευρωπαική νομοθεσία περί κρίσιμων πρώτων υλών και έναν ευρωπαϊκό νόμο Net-Zero Industry, ώστε να δημιουργηθεί το κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου και αποτελεσματικού εφοδιασμού αυτών των πρώτων υλών, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Οι μεγάλες διαφορές πάνω στην αρχιτεκτονική της αγοράς 

Εκτός των παραπάνω, που δεν είναι παρά γενικόλογες αρχές, θεωρείται βέβαιο ότι στο περιθώριο των συναντήσεων, οι υπουργοί θα έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις γύρω από το πως μπορεί να γεφυρωθούν οι βασικές διαφωνίες, ώστε να υπογραφεί μια συμφωνία για την μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρισμού.

Οι μνήμες από το ναυάγιο του Συμβουλίου Υπ. Ενέργειας του Ιουνίου, είναι ακόμη νωπές. Η νούμερο ένα διαφορά αφορούσε την αντιπαράθεση πλειάδας χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ισπανία, στο αίτημα της Γαλλίας που ζητά, μέσω του μηχανισμού των «οικονομικών διαφορών» (CfDs), κρατική στήριξη σε… 56 πυρηνικούς αντιδραστήρες, οι οποίοι εκσυγχρονίζονται και παρατείνεται η διάρκεια ζωής τους.

Ενας μηχανισμός, ο οποίος σύμφωνα με την αρχική πρόταση της Κομισιόν προέβλεπε σταθερή και εγγυημένη τιμή για την παραγωγή ενέργειας από τα κράτη-μέλη για όλες τις μονάδες χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος (ΑΠΕ, πυρηνικά, υδροηλεκτρικά, γεωθερμία).

Οταν δηλαδή η «ταρίφα» πέφτει χαμηλότερα από την τρέχουσα τιμή χονδρικής, τότε η διαφορά θα καλύπτεται. Οταν πάλι συμβαίνει το αντίθετο, η διαφορά θα παρακρατείται. Στη δεύτερη περίπτωση, τα κράτη θα διανέμουν υποχρεωτικά την όποια διαφορά σε όλες τις κατηγορίες καταναλωτών (νοικοκυριά, ΜμΕ, βιομηχανίες). Η διανομή θα γίνεται με βάση το μερίδιο κάθε κατηγορίας στην τελική κατανάλωση ενέργειας.

Το νέο σύστημα προορίζεται να αντικαταστήσει τα πολλά και διαφορετικά προγράμματα κρατικής στήριξης που υπάρχουν χρόνια τώρα στην ΕΕ, φέρνοντας μεγαλύτερη διαφάνεια στον χώρο των ενισχύσεων. Τοίχο πάντως στο γάλλικο αίτημα έχουν υψώσει πολλές χώρες, από τη Γερμανία, την Αυστρία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο έως την Ισπανία.

Εφικτή μια συμφωνία εντός του 2023;

Τυχόν ικανοποίηση των Γάλλων θα πριμοδοτούσε τις μονάδες τους με ένα πολύ μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του ανταγωμνισμού. Η πυρηνική ενέργεια, που ούτως ή άλλως αντιπροσωπεύει το 25% της ευρωπαικής παραγωγής ρεύματος, θα γινόταν για τις γαλλικές μονάδες, ακόμη πιο φθηνότερη και θα έθετε εκτός αγοράς ακόμη περισσότερους ανταγωνιστές.

Το θέμα ωστόσο είναι ότι πρέπει να επιτευχθεί συμφωνία στην ΕΕ εντός του έτους, καθώς το 2024 είναι χρονιά ευρωεκλογών. Και πολύ δύσκολα θα δεχθούν σε μια εκλογική χρονιά οι Γερμανοί, οι Ισπανοί, οι Αυστριακοί και όσοι διαφωνούν με το γαλλικό αίτημα να βάλουν νερό στο κρασί τους και να είναι πιο διαλλακτικοί. Επομένως αποτελεί μονόδρομο για την Ευρώπη να τρέξει μετά τις καλοκαιρινές διακοπές τις συζητήσεις και τις όποιες ζυμώσεις, προκειμένου να καταλήξει μέσα στο φθινόπωρο ή στο χειμώνα σε μια συμφωνία.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του Υπουργείου:

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, μεταβαίνει στην Ισπανία, με σκοπό να λάβει μέρος στο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που θα πραγματοποιηθεί στο Βαγιαδολίδ, από τις 11 έως τις 12 Ιουλίου του 2023. 

Στην ελληνική αποστολή συμμετέχουν, επίσης, η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κυρία Αλεξάνδρα Σδούκου, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, κ. Πέτρος Βαρελίδης.