Πρώτο βήμα ένταξης στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος για το ελληνικό σύστημα αγωγών μεταφοράς υδρογόνου και την αποθήκη CO2 στον Πρίνο – Πρόκριση από την τεχνική αξιολόγηση

«Πρώτο βήμα θετικό» για την προοπτική ένταξης στην 6η λίστα των Έργων Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI) «Υδρογόνο» της πρότασης του ΔΕΣΦΑ, με σκοπό τη δημιουργία μίας εντελώς νέας «ραχοκοκαλιάς» αγωγών στην Ελλάδα, μέσω της οποίας θα διακινείται 100% ανανεώσιμο αέριο. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, το πρότζεκτ κρίθηκε επιλέξιμο από την επιτροπή τεχνικής αξιολόγησης των υποψήφιων έργων, μία εξέλιξη που φέρνει πιο κοντά τη χρηματοδότησή του με ευρωπαϊκά κονδύλια. 

Πρόκειται για εξαιρετικά θετική εξέλιξη, καθώς από τα 47 πρότζεκτ υδρογόνου και ηλεκτρολυτών, τα οποία ήταν υποψήφια στην Ομάδα Hi-East, «πέρασαν» μόλις δύο. Το έργο έχει προϋπολογισμό 1 δισ. ευρώ, ενώ το ελληνικό Hydrogen Backbone θα έχει μήκος 540 χλμ. Όπως είχε γράψει πρώτο το energypress, η πρόταση είχε υποβληθεί σε συντονισμό με ένα ανάλογο πρότζεκτ του Διαχειριστή του βουλγαρικού συστήματος (Bulgartransgaz), επίσης για ένταξη στα PCI, με στόχο τη στήριξη ανάπτυξης της οικονομίας υδρογόνου στις δύο χώρες. Έτσι, η «ραχοκοκαλιά» των δύο δικτύων αγωγών θα συμβάλει καταλυτικά ώστε το «πράσινο» υδρογόνο να γίνει όντως «όχημα» στην ευρύτερη περιοχή, για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού μίγματος και την επίτευξη των στόχων για κλιματική ουδετερότητα.

Και το πρότζεκτ της Bulgartransgaz «πέρασε» από το πρώτο στάδιο. Η θετική ετυμηγορία της επιτροπής τεχνικής αξιολόγησης, όπως είναι φυσικό, δημιουργεί θετικό προηγούμενο για τη δεύτερη και τελική βαθμολόγηση του πρότζεκτ του ΔΕΣΦΑ – όπως και της βουλγαρικής πρότασης που επίσης κρίθηκε επιλέξιμη. Η πρόκριση και από τη δεύτερη κρησάρα θα σηματοδοτήσει την οριστική ένταξη του ελληνικού Hydrogen Backbone στα IPCEI, με τη σχετική λίστα να ανακοινώνεται τον Νοέμβριο. Όσα έργα δίνουν το «παρών» στη λίστα, θα μπορούν στη συνέχεια να μπορούν να διεκδικήσουν κοινοτικά κεφάλαια του Connecting Europe Facility (CEF). 

Πρόκριση από την πρώτη φάση τεχνικής αξιολόγησης υπήρξε και για το πρότζεκτ ανάπτυξης αποθήκης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο, με φορέα υλοποίησης την Energean και την υποστήριξη επίσης του ΔΕΣΦΑ. Το πρότζεκτ, το οποίο έχει υποβληθεί προς ένταξη στα Έργα Κοινού ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI) στις υποδομές δέσμευσης CO2, αξιολογήθηκε επίσης ως επιλέξιμο, γεγονός που το φέρει κι αυτό ένα βήμα πιο κοντά στην εξασφάλιση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. 

Συντονισμός με τα νέα «Hydrogen ready» έργα του ΔΕΣΦΑ

Στην ελληνική «ραχοκοκαλιά» αγωγών μεταφοράς υδρογόνου, το δίκτυο θα ξεκινά από το Πάτημα Ελευσίνας και, φτάνοντας στη Νέα Μεσημβρία, θα συνεχίζει στη συνέχεια μέχρι το ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Εκεί θα διασυνδέεται με το βουλγαρικό Hydrogen Backbone, το οποίο θα διατρέχει τις δυτικές περιοχές της Βουλγαρίας, φτάνοντας στα σύνορα με τη Ρουμανία. Ένας κλάδος θα καταλήγει σε περιοχές της ενδοχώρας. 

Από την αρχική ελληνική πρόταση, η επιτροπή τεχνικής αξιολόγησης «έκοψε» το σκέλος που προοριζόταν για διακίνηση υδρογόνου από τη Νέα Μεσημβρία μέχρι την αποθήκη του ΤΑΙΠΕΔ στην Καβάλα. Ως συνέπεια, το αρχικό budget του πρότζεκτ, που εκτιμάτο στα 1,3 δισ. ευρώ περίπου, μειώθηκε στα επίπεδα του 1 δισ. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εγχώριο σκέλος της «ραχοκοκαλιάς» «συντονίζεται» με νέες επεκτάσεις του ελληνικού συστήματος ή διασυνοριακές υποδομές, οι οποίες προβλέπεται να είναι «Hydrogen ready». Επομένως, με αυτό τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένα αρκετά εκτεταμένο δίκτυο για τη μεταφορά ανανεώσιμου αερίου στην περιοχή. 

Τέτοιο «Hydrogen ready» θα είναι ο αγωγός Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος θα ξεκινά από τη Νέα Μεσημβρία και θα καταλήγει στην περιοχή του Νεγκότινο στη γειτονική χώρα. Συμβατός με τη μεταφορά υδρογόνου θα είναι και ο υπό κατασκευή νέος αγωγός που θα διασυνδέσει τη Δυτική Μακεδονία με το ΕΣΦΑ. 

Επίσης, «Hydrogen ready» προβλέπεται να είναι τα νέα τμήματα Καρπερή – Κομοτηνή και Πάτημα – Λειβαδιά, δηλαδή οι νέοι αγωγοί συνολικού μήκους 315 χιλιομέτρων, που έχει συμπεριλάβει ο ΔΕΣΦΑ στο νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης και θα κατασκευαστούν για να συμπληρώσουν τα υφιστάμενα σκέλη του ΕΣΦΑ. Το ίδιο ισχύει και για τους νέους αγωγούς που θα συμπληρώσουν το τμήμα Λειβαδιά – Καρπερή, οι οποίοι θα «κλειδώσουν» με την ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη Market Test. 
 

Σε 2,5-3 χρόνια η λειτουργία της αποθήκης CO2 

Όπως έχει γράψει το energypress, η αποθήκευση CO2 αφορά την αξιοποίηση των εξαντλημένων κοιτασμάτων στην περιοχή, σε μία ζώνη που εκτείνεται από το βάθος των 1900 έως των 4200 μέτρων, με τον οριοθετημένο όγκο του αποθηκευτικού χώρου να ορίζεται στα 93,4 km3. 

Ειδικότερα, σχεδιάζεται η κατασκευή μιας γεωλογικής αποθήκης, όπου το διοξείδιο του άνθρακα που εκλύεται από τη βιομηχανική δραστηριότητα, θα δεσμεύεται, θα μεταφέρεται είτε με χρήση αγωγού, είτε με πλοίο στην αποθήκη, όπου και θα αποθηκεύεται μόνιμα. Σκοπός είναι σε βάθος χρόνου αυτό να κρυσταλλώνεται και να διατηρείται για πάντα στο υπέδαφος.

Σε πρώτη φάση θα μπορούν να αποθηκευτούν στην υποδομή 0,5-1 εκατ. τόνοι CO2 ετησίως, με προοπτική να αυξηθεί στην πορεία η δυναμικότητα. Ως συνέπεια, εκτιμάται πως για την πλήρη ανάπτυξή της θα απαιτηθεί μία επένδυση ύψος 1 δισ. ευρώ. Το έργο έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ έχει επίσης υποβληθεί αίτηση χρηματοδότησης στο EU Innovation Fund.

Μιλώντας στο Power & Gas Forum, ο  Αντιπρόεδρος της Energean Κωνσταντίνος Νικολάου σημείωσε πως για το έργο έχουν πραγματοποιηθεί εξειδικευμένες μελέτες από τη Halliburton και την Wood plc. Εκτίμησε πως το έργο σταδιακά μπαίνει σε ένα νέο στάδιο ωρίμανσης και εκτιμάται ότι μπορεί να τεθεί σε λειτουργία σε 2,5 - 3 χρόνια.

Στο πλαίσιο της πρότασης που υποβλήθηκε για ένταξη στα έργα Κοινού Ενδιαφέροντος, ο ΔΕΣΦΑ θα αναλάβει τα έργα για την υγροποίηση του CO2 (εκεί όπου αυτό θα δεσμεύεται) και τη μεταφορά του στην αποθήκη. Το budget των έργων του Διαχειριστή ανέρχεται σε περίπου 470 εκατ. ευρώ.