Εκρηκτική αύξηση των αρνητικών τιμών το Q4 του 2022 στις ευρωπαϊκές αγορές – Η περίπτωση της Γερμανίας και η επισήμανση της Κομισιόν για τη συνέχεια

Πολλαπλασιασμό των αρνητικών τιμών στις χονδρεμπορικές αγορές ρεύματος της Ευρώπης το τέταρτο τρίμηνο του 2022 επέφερε η υποχώρηση της ενεργειακής κατανάλωσης σε συνδυασμό με την αυξημένη απόδοση των ΑΠΕ, πιέζοντας σημαντικά τις μη ευέλικτες μονάδες βάσης του συστήματος.

Σύμφωνα με την σχετική έκθεση της Κομισιόν, ο αριθμός των αρνητικών χονδρεμπορικών τιμών το Q4 του 2022 (272) ήταν κατά 157% υψηλότερος στις καταγεγραμμένες ζώνες προσφορών σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Οι περισσότερες περιπτώσεις πτώσης της τιμής σε αρνητικά πεδία καταγράφηκαν τον Δεκέμβριο (112) και συγκεκριμένα τις μέρες με χαμηλή κατανάλωση και υψηλή παραγωγή από μονάδες ΑΠΕ.

Οι αρνητικές τιμές εμφανίζονται συνήθως όταν η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια είναι χαμηλότερη από την αναμενόμενη και η μεταβαλλόμενη παραγωγή των ΑΠΕ είναι σε αφθονία σε συνδυασμό με την μη ευέλικτη παραγωγή των μονάδων βάσης, όπως είναι τα πυρηνικά και ο λιγνίτης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι συμβατικές μονάδες προσφέρουν την παραγωγή τους σε αρνητική τιμή σε μια προσπάθεια να αποφύγουν το σβήσιμό τους, καθώς κάτι τέτοιο έχει μεγαλύτερο κόστος με δυσκολίες στην επανεκκίνηση τους για να μπουν εκ νέου στην αγορά.

Πιο συγκεκριμένα, οι αρνητικές τιμές που σημειώθηκαν τον Δεκέμβριο αντιπροσωπεύουν το 41% του συνόλου των αρνητικών τιμών που καταγράφηκαν σε ολόκληρο το εξεταζόμενο διάστημα (Q4) και το 20% στο σύνολο του 2022.

Μάλιστα, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της Κομισιόν, ο υψηλότερος αριθμός αρνητικών τιμών – σύνολο 59 – σημειώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου, όταν και η περιορισμένη ζήτηση, οι ήπιες καιρικές συνθήκες σε συνδυασμό με υψηλές ταχύτητες ανέμου πίεσαν τον δείκτη τιμών σε μια σειρά αγορές να «κατρακυλήσει» υπό το μηδέν για αρκετές ώρες της ημέρας. Αυτό συνέβη σε Γερμανία, Σουηδία, Φινλανδία, Δανία, Εσθονία, Λιθουανία και Λετονία, καθώς και ορισμένες αγορές της κεντρικής Ευρώπης όπως Τσεχία και Σλοβακία. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι στις 22 από τις 24 ώρες της ημέρας καταγράφηκαν αρνητικές τιμές στη Γερμανία. Η παραγωγή των αιολικών κάλυψε ένα αξιοσημείωτο μερίδιο της ζήτησης της χώρας, περί το 70%, την συγκεκριμένη μέρα.  

Το 2022 οι αρνητικές τιμές έφτασαν στα επίπεδα της προ-πανδημίας περιόδου (2017-2019), δηλαδή καταμετρήθηκαν 555 στις ζώνες προσφοράς που καταγράφονται στην έκθεση, ήτοι μείωση 42% σε σχέση με το 2021 και 70% σε σχέση με το 2020 που ωστόσο συνιστά ειδική περίοδο.

Αξίζει τέλος να αναφερθεί η επισήμανση της Κομισιόν ότι η υψηλότερη διείσδυση των ΑΠΕ διαμορφώνει νέες προκλήσεις για την ισορροπία του δικτύου και, ταυτόχρονα, την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στο ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπενθυμίζεται, τέλος, όπως έχει γράψει το energypress, ότι η αντιμετώπιση των αρνητικών τιμών έρχεται ολοένα και περισσότερο στο ενεργειακό «προσκήνιο» τόσο για τις θερμικές μονάδες όσο και για τις μονάδες ΑΠΕ με την SolarPower Europe να ζητάει την θέσπιση μηχανισμού αποζημίωσης των μονάδων ΑΠΕ σε συνθήκες αρνητικών τιμών.