Παρά τις συστάσεις του Eurogroup, συνεχίζεται, μέχρι νεωτέρας, το ελληνικό μοντέλο επιδοτήσεων - Τι δηλώνουν Σκρέκας, Σταϊκούρας
Επιδοτήσεις τιμολογίων στο ρεύμα, με βάση το γνωστό μοντέλο του 2022, θα συνεχίσει να δίνει η ελληνική κυβέρνηση, παρά τις συστάσεις του Eurogroup για περιορισμό τους. Τόσο, ο υπ. Οικονομικών Χρήστος Σταικούρας από το Νταβός, όσο και ο ΥΠΕΝ Κώστας Σκρέκας έβαλαν χθες «φρένο» στα σενάρια για αλλαγή του μοντέλου επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος.
«Θα ακολουθήσουμε την πεπατημένη, την επιτυχημένη στρατηγική του 2022, σύμφωνα με την οποία ενισχύσαμε γενναία νοικοκυριά και επιχειρήσεις -κυρίως νοικοκυριά-, καλύπτοντας το σημαντικότερο ποσοστό της επιβάρυνσης που είχαν το 2022, χωρίς να έχουμε μεγάλο δημοσιονομικό κόστος. Και γι' αυτό επιτύχαμε, απ' ό,τι φαίνεται, και ένα εξαιρετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα», ανέφερε απότο Νταβος ο υπ. Οικονομικών.
Στο θέμα πήρε θέση, κατά τη συνέντευξη για το ΕΣΕΚ, και ο Κ.Σκρέκας, διευκρινίζοντας ότι η Ελλάδα δίνει κλιμακωτές και όχι οριζόντιες επιδοτήσεις, τόσο ως προς το ύψος της κατανάλωσης όσο και με βάση τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Πάντως, άφησε ανοικτό το όλο θέμα, καθώς, όπως είπε, «θα περιμένουμε να δούμε πώς θα εξειδικευτεί η απόφαση αυτή». Στο ερώτημα αν υπάρχει περίπτωση κάποια στιγμή να καταργηθούν, ο υπουργός απάντησε ότι αυτό θα συμβεί μόνο όταν οι ανταγωνιστικές χρεώσεις που θα ανακοινώνουν οι προμηθευτές μειωθούν στα 15 με 16 λεπτά την κιλοβατώρα.
Η αλήθεια πάντως είναι ότι δεν απέχουμε πολύ από εκεί. Δεδομένου ότι οι χρεώσεις των παρόχων για το Φεβρουάριο αναμένεται ότι θα είναι ακόμη και 50% χαμηλότερες από εκείνες του Ιανουαρίου, όλα δείχνουν ότι θα διαμορφωθούν πέριξ των 20 λεπτών. Σε μια τέτοια περίπτωση, η επιδότηση δεν θα υπερβαίνει τα 6 λεπτά.
Η γραμμή αποκλίνει από το Eurogroup
Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση θέλει να πάει στις κάλπες με όσο το δυνατόν χαμηλότερη τιμή κιλοβατώρας, παρ' ότι οι επιδοτήσεις πλήττουν την ανάπτυξη, όπως έδειξε και η επίδοση του γ’ τριμήνου του 2022.
Πάντως, οι διαβεβαιώσεις Σταϊκούρα και η ελληνική θέση, που δεν εκπλήσσει ενόψει των επικείμενων εκλογών, έρχονται σε αντίθεση με τη γραμμή του πρόσφατου Eurogroup. Σε αυτό, οι υπουργοί Οικονομικών της Γαλλίας και της Ολλανδίας παρουσίασαν το μοντέλο που ακολουθούν για τον περιορισμό του αντίκτυπου που έχει το αυξημένο ενεργειακό κόστος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Με βάση αυτό, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν στο εξής ένα βασικό πακέτο ενεργειακών υπηρεσιών σε επιδοτούμενη τιμή μέχρι κάποιο συγκεκριμένο όριο κατανάλωσης, και τίποτα περισσότερο. Η όποια επιπλέον κατανάλωση θα τιμολογείται κανονικά με τις τρέχουσες τιμές αγοράς χωρίς επιδοτήσεις.
Το ολλανδικό μοντέλο
Τι προβλέπει όμως το ολλανδικό μοντέλο που ισχύει για το 2023; Αφορά στην επιδότηση των λογαριασμών, όπως γίνεται και στην Ελλάδα, αλλά με μια μεγάλη διαφορά. Η επιδότηση των λογαριασμών από την 1η Ιανουαρίου αφορά μόνο τις 2.900 κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας που θα καταναλωθούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δηλαδή περίπου 250 kwh το μήνα. Τυχόν επιπλέον ενέργεια που θα καταναλώσει ο πελάτης, χρεώνεται πλέον με τις τιμές που καθορίζει κάθε ενεργειακός πάροχος.
Τι ανησυχεί το Eurogroup;
Η ανησυχία των ευρωπαίων αφορά στην εκτίναξη του δημοσιονομικού κόστους των μέτρων στήριξης. Το ποσό ανήλθε πέρυσι σε περίπου 1,3% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Για φέτος, το κόστος προβλέπεται στο 0,9% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης και θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω, εφόσον τα μέτρα που ίσχυσαν πέρυσι διατηρηθούν σε ισχύ. Στην Ελλάδα το καθαρό δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 2,3% του ΑΕΠ πέρυσι και 0,5% του ΑΕΠ φέτος.
Καμπανάκι από ΕΛΣΤΑΤ
Η αλήθεια είναι ότι πέραν του εκλογικού σχεδιασμού της κυβέρνησης, το πρόβλημα των επιδοτήσεων έχει αρχίσει να γίνεται αισθητό στα δημοσιονομικά μεγέθη, όπως έδειξαν το Δεκέμβριο τα στοιχεία για το γ’ τρίμηνο του 2022. Κανονικά, η ανάπτυξη στο καλύτερο τρίμηνο της χρονιάς, λόγω ακριβώς της εξαιρετικής τουριστικής σεζόν, θα έπρεπε να είχε εκτιναχθεί πάνω από την αντίστοιχη του πρώτου και του δευτέρου τριμήνου. Εντούτοις συγκρατήθηκε στο 2,8%, έναντι 7,1% στο δεύτερο και 7,9% στο πρώτο, λόγω ακριβώς της ενεργειακής κρίσης. Μια από τις καλύτερες τουριστικές περιόδους των τελευταίων ετών συνέπεσε χρονικά με τα ιστορικά υψηλά των τιμών σε φυσικό αέριο, ρεύμα και πετρέλαιο, οι οποίες αύξησαν υπερβολικά την αξία των εισαγωγών.